شناسنامه کتابشناختی اثر
روضة الاحباب فی سیرة النبی و الآل و الاصحاب
rawzat-ol-ahbāb fī sīrat-en nabī va-l āl va-l ashāb
پیوند کوتاه:
/w/33791
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #33791
پدیدآور / مؤلف:
جمال حسینی، عطاءالله بن فضل الله
تاریخ و سده تألیف:
888 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 17، ص 21
تا 27
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
تاریخ پیامبر اکرم (ص)
اهدا / به درخواست:
امیر علیشیر نوائی (844-906)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مؤلف از فقیهان روزگار شاه سلطان حسین در هرات بوده و در مدرسه سلطانیه آن شهر تدریس و در مسجد جامع آنجا وعظ میکرده است. این کتاب را در دو جلد به پایان برده است (در چاپی سه جلد است)، در سال 903 ق در آن دست برده و به آن افزوده است. در مجموع دارای سه «مقصد» است: مقصد 1. سرگذشت پیامبر اکرم در سه «باب»: 1) بیان نسب اطهر آن سرور و ما یتعلق به، 2) ذکر تاریخ ولادت آن حضرت و آنچه متعلق به ولادت اوست و شرح احوال و غزوات و سرایا و سایر وقایع که در مدت حیات آن سرور واقع شده و ذکر مرض و وفات آن حضرت و ما یتعلق بها، و در این باب خاتمهای ذکر میشود در بیان کیفیت صلوات بران سرور و فضیلت ثواب آن، 3) متختمات و مکملات فن سیرت، در هشت «فصل»: 1- بیان عدد ازواج و سراری آن حضرت و شرح حال هر یک از ایشان، 2- بیان عدد اولاد آن سرور از ذکور و اناث و بیان حال هر یک از ایشان، 3- بیان فضایل آن حضرت و تعداد معجزات او، 4- ذکر اوصاف و شمایل آن سرور، 5- بیان عبارات سید سادات، 6- بیان آداب و عادات خواجه کاینات، 7- بیان مخصوصات آن سرور، 8- ذکر خدام و موالی و مواضع و عمال و کتاب و رسولان و مؤذنان و شعرا و خطبای آن حضرت و بیان اسلحه و امتعه و اثاث البیت و مراکب و دواب او و ما یتعلق بها؛ مقصد 2. احوال صحابه در دو «باب»: 1) معرفت رجال صحابه، 2) معرفت نساء صحابه؛ مقصد 3. احوال محدثان در سه «باب»: 1) ذکر تابعین، 2) ذکر تبع تابعین، 3) ذکر جماعتی که بعد از تبع بودهاند. از کتاب گزین هم کردهاند و محمود مغنیساوی آن را به ترکی درآورده و برگل (817/2) از سه ترجمه آن گزارش کرده: 1. ترجمه گزیده آن به ترکی، از محمود مغنساوی سالهای 1106-1107ق، 2. محمد نظر بن سید نیاز خیوقی به ترکی آسیای میانهای، 3. محمد رحیم خان در شهر خیوه نیز به زبان ترکی آسیای میانه.
آغاز اثر
« جلد اول: الحمد لله الذی من علی المؤمنین اذبعث فیهم رسولا منهم یتلو علیهم آیاته و اوضح لهم مناهج الصدق و الصواب ... اما بعد چنین گوید ... عطاءالله بن فضل الله الملقب بجمال الحسینی ... که بر نظر انوار اصحاب سیر مستقیمه و بر بصر از ارباب الباب و عقول سلیمه پوشیده نماند ... »
سوابق و چاپهای اثر
لکهنو، مطبع انوار محمدی، سنگی 1297ق 708+296+72 ص؛ مهاباد ایران، کتاب فروشی سیدیان، 1297ق، سه جلد در یک مجلد.
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
آثار احمدی = روضة النبی فی الآثار المصطفوی؛ استرآبادی، احمد بن حسن (-10)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
فهرستواره منزوی 1655/3
مشترک پاکستان 227/10
دنا 989/5- 990 (61 نسخه)
الذریعة 285/11
ریحانة الادب ج 427/2
حاجی خلیفه 922/1
مشار فارسی 2703/2 که نشانی 2 چاپ آن را داده
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● روضة الاحباب فی سیرة النبی و الآل و الاصحاب / تاریخ پیامبر اکرم (ص) / فارسی
rawzat-ol-ahbāb fī sīrat-en nabī va-l āl va-l ashāb
جمال حسینی، عطاءالله بن فضل الله، - 930 ؟ قمری
jamāl hoseynī, ‘atā’-ol-lāh ebn-e fazl-ol-lāh (- 1524)
اهدا به: امیر علیشیر نوائی (844-906)
تاریخ تألیف: 888ق
مؤلف از فقیهان روزگار شاه سلطان حسین در هرات بوده و در مدرسه سلطانیه آن شهر تدریس و در مسجد جامع آنجا وعظ میکرده است. این کتاب را در دو جلد به پایان برده است (در چاپی سه جلد است)، در سال 903 ق در آن دست برده و به آن افزوده است. در مجموع دارای سه «مقصد» است: مقصد 1. سرگذشت پیامبر اکرم در سه «باب»: 1) بیان نسب اطهر آن سرور و ما یتعلق به، 2) ذکر تاریخ ولادت آن حضرت و آنچه متعلق به ولادت اوست و شرح احوال و غزوات و سرایا و سایر وقایع که در مدت حیات آن سرور واقع شده و ذکر مرض و وفات آن حضرت و ما یتعلق بها، و در این باب خاتمهای ذکر میشود در بیان کیفیت صلوات بران سرور و فضیلت ثواب آن، 3) متختمات و مکملات فن سیرت، در هشت «فصل»: 1- بیان عدد ازواج و سراری آن حضرت و شرح حال هر یک از ایشان، 2- بیان عدد اولاد آن سرور از ذکور و اناث و بیان حال هر یک از ایشان، 3- بیان فضایل آن حضرت و تعداد معجزات او، 4- ذکر اوصاف و شمایل آن سرور، 5- بیان عبارات سید سادات، 6- بیان آداب و عادات خواجه کاینات، 7- بیان مخصوصات آن سرور، 8- ذکر خدام و موالی و مواضع و عمال و کتاب و رسولان و مؤذنان و شعرا و خطبای آن حضرت و بیان اسلحه و امتعه و اثاث البیت و مراکب و دواب او و ما یتعلق بها؛ مقصد 2. احوال صحابه در دو «باب»: 1) معرفت رجال صحابه، 2) معرفت نساء صحابه؛ مقصد 3. احوال محدثان در سه «باب»: 1) ذکر تابعین، 2) ذکر تبع تابعین، 3) ذکر جماعتی که بعد از تبع بودهاند. از کتاب گزین هم کردهاند و محمود مغنیساوی آن را به ترکی درآورده و برگل (817/2) از سه ترجمه آن گزارش کرده: 1. ترجمه گزیده آن به ترکی، از محمود مغنساوی سالهای 1106-1107ق، 2. محمد نظر بن سید نیاز خیوقی به ترکی آسیای میانهای، 3. محمد رحیم خان در شهر خیوه نیز به زبان ترکی آسیای میانه.
آغاز: جلد اول: الحمد لله الذی من علی المؤمنین اذبعث فیهم رسولا منهم یتلو علیهم آیاته و اوضح لهم مناهج الصدق و الصواب ... اما بعد چنین گوید ... عطاءالله بن فضل الله الملقب بجمال الحسینی ... که بر نظر انوار اصحاب سیر مستقیمه و بر بصر از ارباب الباب و عقول سلیمه پوشیده نماند ...
جلد دوم: لک الحمد یا مسبب الاسباب و لک الشکر یا مفتح الابواب علی التوفیق لشروع فی الدفتر الثانی
جلد سوم (چاپی): کلام در بیعت فرق انام با حضرت امیر المؤمنین علی بن ... بر امر خلافت و حکومت خواص و عوام ...
چاپ: لکهنو، مطبع انوار محمدی، سنگی 1297ق 708+296+72 ص؛ مهاباد ایران، کتاب فروشی سیدیان، 1297ق، سه جلد در یک مجلد.
[فهرستواره منزوی 1655/3؛ مشترک پاکستان 227/10؛ دنا 989/5- 990 (61 نسخه)؛ الذریعة 285/11؛ ریحانة الادب ج 427/2؛ حاجی خلیفه 922/1؛ مشار فارسی 2703/2 که نشانی 2 چاپ آن را داده]
شرح و حواشی:
1- آثار احمدی = روضة النبی فی الآثار المصطفوی؛ استرآبادی، احمد بن حسن (-10)
نسخههای خطی این اثر
70 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مدرسه غرب
همدان
|
2310 | احمد | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
مجلس
تهران
|
548 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 310 | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
547 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 368 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
4223 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 366 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملی
تهران
|
17584 | غلام محیی الدین | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 6 |
فرهاد معتمد
تهران
|
80 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 7 |
سلطنتی
تهران
|
770 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 727 | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
12524 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 9 |
مجلس
تهران
|
7625 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 483 | شناسنامه ← |
| 10 |
طبسی
قم
|
69 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 451 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
2411 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 114 | شناسنامه ← |
| 12 |
مرعشی
قم
|
5989 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 345 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
1329 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 286 | شناسنامه ← |
| 14 |
رضوی
مشهد
|
7151 | بیکاتب | 23 جمادی الثانی 1275ق | نستعلیق | 118 | شناسنامه ← |
| 15 |
رضوی
مشهد
|
11120 | بیکاتب | 1274ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 16 |
ملک
تهران
|
4119 | محمد صادق مروی | 18 جمادی الثانی 1271ق | نستعلیق | 321 | شناسنامه ← |
| 17 |
مسجد اعظم
قم
|
2400 | بیکاتب | ذیحجه 1247ق | نسخ | 379 | شناسنامه ← |
| 18 |
مجلس
تهران
|
3488 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 572 | شناسنامه ← |
| 19 |
رضوی
مشهد
|
35229 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 286 | شناسنامه ← |
| 20 |
مجلس
تهران
|
1424ط | محمد بن شیخ محمد صادق باقلا آبادی | 1199ق، حسب درخواست شیخ محمد صالح و رهرودی | نستعلیق | 430 | شناسنامه ← |
| 21 |
رضوی
مشهد
|
37834 | عبدالهادی ترنبو | 2 ربیع الثانی 1180ق | نستعلیق | 417 | شناسنامه ← |
| 22 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1092 | عبدالھائی ترتبو | 9 شعبان 1179ق | نستعلیق | 417 | شناسنامه ← |
| 23 |
مجلس
تهران
|
546 | بیکاتب | 1130ق | نستعلیق | 360 | شناسنامه ← |
| 24 |
مجلس
تهران
|
8841/68 | جمال الدین محمد حسنی | دوشنبه 20 ذیقعده 1119ق | نستعلیق، نسخ | 33 | شناسنامه ← |
| 25 |
مجلس
تهران
|
8841/81 | جمال الدین محمد شریف | شنبه 12 ربیع الاول 1117ق | نستعلیق، نسخ | 1 | شناسنامه ← |
| 26 |
ملی
تهران
|
1567 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 320 | شناسنامه ← |
| 27 |
ملی
تهران
|
1277 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 605 | شناسنامه ← |
| 28 |
ملی
تهران
|
1670 | بیکاتب | محتملاً قرن 12 | نستعلیق | 400 | شناسنامه ← |
| 29 |
مجلس
تهران
|
3047 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 463 | شناسنامه ← |
| 30 |
رضوی
مشهد
|
35009 | بیکاتب | قرن 12 | ثلث، نسخ | 161 | شناسنامه ← |