روحیه

● روحیه / عرفان و تصوف / فارسی rūhīye نعمة الله ولی، نعمة الله بن عبدالله، 730؟ - 834 قمری ne‘mat-ol-lāh-e valī, ne‘mat-ol-lāh ebn-e ‘abd-ol-lāh (1330 - 1431) وی دست کم سه گفتار درباره روح دارد: روحیه (1): بیان حقیقت آدم و روح: نفخ روح: نغمه روحیه، نثر آمیخته به نظم، جز «روحیه» او که در جلد 3 چاپ دکتر نور بخش (ص 137-138) آمده. درباره آفرینش آدم و دمیدن از روح خود به وی، نسبت انسان و ملائکه به حق ... ابن راوندی بر آن است که روح جزوی است لایتجزا، و گفته‌اند بخاری است لطیف، غزالی می‌گوید لطیفه‌ای است ربانی ... نفس انسان حادث است به حدوث بدن ... و پایان می‌یابد: عقل گوید حکایت به گمان چون یقین نیست، این حدیث، بمان. روحیه (2): رساله در بیان روح: معرفت روح. بسیار کوتاه، در 21 سطر و آغاز می‌شود با: یسئلونک عن الروح قل الروح ... دل به من ده تا سخن گویم ز جان ×× این معانی را کنم با تو بیان. ارواح نورانیه، حس، عقل، روح، پنجم روح قدسی. روحیه (3): تفسیر آیت و کلمه القاها الی مریم. تفسیری است عرفانی از آن آیه و نیز کل شیء هالک الا وجهه، و نفخت فیه من روحی. و به طور کلی در باره روح، روح عیسوی، روح در لاهوت، معنی حیات، بقای روح انسانی به بقای حق، نوم که برزخ حیات و ممات است، ساعت (قیامت) به عدد حضرات خمس: در هر آنی قیامتی بنماید. (احمد منزوی) لازم به ذکر است روحیه 3 مستقلاً و با نام تفسیر آیه «وکلمة القاها ... » آمده است. آغاز: روحیه (1): قال الله تعالی فی حق آدم فاذا سويته و نفخت فیه من روحی ... بیت: آدمی را دمی از آن دم دانند ×× روح او را ز روح اعظم دانند. روحیه (2): اللهم اهدنا الصراط المستقیم ... یا اخی ایدک الله بروح الارواح معلوم فرما که اصحاب صوفیه و ارباب الهیه ... روحیه (3): و کلمه القاها الی مریم و روح منه، روح عیسی و ارواح مهیمه و عقل اول فایضند. چاپ: این رساله چاپ شده است. [نسخه‌های منزوی 1181/2؛ ریحانة الادب: 339/6؛ طبات اعلام الشیعة: 147/4؛ فهرستواره منزوی 447/7 و 448]