روحیه

● روحیه = الرسالة الروحية / فلسفه / فارسی rūhīyya = ar-r.-or-rūhīyya نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274) رساله‌ای است موجز و مختصر درباره روح در چند «بحث» که به درخواست یکی ازیاران تألیف شده: بحث 1. تحقق صفت با موصوف؛ 2. معنی روح در نزد حکما؛ 3. معنی روح در نزد علمای اسلام؛ 4. حاصل اقوال علما و حکما در روح؛ بحث 5. در اینکه روح جز قالب است؛ 6. بیان حدوث روح؛ 7. اتفاق انبیاء و اولیاء و حکماء بر بقای روح؛ 8. بیان آنکه ارواح نزدیک قیامت فنا شوند. توضیح: این رساله در فهارس به سه نفر منسوب شده: 1. نصیر الدین طوسی (فهرست مجلس ش 1207/18، نمازی ش 232)؛ 2. جرجانی، علی بن محمد (مرعشی ش 5697/10 و 11294/3، سپهسالار 2911/19)؛ 3. غیاث الدین منصور دشتکی (آستان قدس ش 6021، مجلس 5180/29، حوزه علمیه امام صادق ش 132/3، گلپایگانی ج 2144/4). در صفحه عنوان نسخه 735 رضوی به خامه نویسنده متن آمده: «رسالة وجيزة در تحقیق روح انسانی للمیر غیاث الدین منصور». آغاز: بسمله حمد و سپاس و شکر بی قیاس خداوندی را که تکوین کاینات و تصویر موجودات فیض جود اوست ... اما بعد یارانی که سوابق نعم ایشان محصور نیست در لواحق کرم انجام: دلیلی دیگر دال است بر فنا او پس حمل بر وجهی کردن که میان این دو دلیل تعارض نباشد اولی بود و الله اعلم بالصواب. چاپ: با عنوان «وجیزه در تحقیق معنی روح انسانی» و به نام غیاث الدین منصور دشتکی در رسائل خطی فارسی، دفتر سوم، به کوشش محمد حاجی آبادی، تابستان 1372ش [آثار و احوال خواجه، مدرس رضوی، ص 586؛ فهرستواره منزوی 160/6؛ الذریعه 196/11؛ کتابشناسی مکتب فلسفی شیراز ص144-145؛ مجموعه رسائل فارسی 45/3-54؛ دنا 931/5-932 (با نسبت به منصور دشتکی 15 نسخه)]