رمل

● رمل = احکام دوازده خانه رمل / رمل / فارسی raml = ahkām-e davāzda xāna-y raml نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری nasīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274) احکام دوازده خانه رمل را به صورت ساده و آسان بیان نموده، به نحوی که هر کس آنها را درست یاد گیرد دیگر احتیاج به استاد پیدا نکند. این رساله را برای هلاکوخان نوشته و پس از دیباچه، از موضوع رمل، شانزده خانه رمل و سپس اشکال و خواص کلی بیوت سخن میگوید. نسخه‌های گوناگون این رساله را رؤیت کردم در واقع یک رساله است که خواجه تتمیمی بر آن نوشته است که در برخی نسخه با عنوان «فصل» آمده است ولی جدای از یکدیگر نیست. گرچه تفاوتی در کوتاهی برخی نسخه دیده می‌شود. به نظر می‌رسد خواجه چون قرار داشته رساله‌ای کاملاً موجز بنگارد ولی به گونه‌ای که خالی از مباحث مهم این فن نباشد. پس از نگارش قسمت اول بحث تسکین دائره را مهم دانسته که به آن نپرداخته بود این قسمت را به آن افزوده است. انجام قسمت اول: «... مقابل هر خطی از خطوط مذکوره مکتبی و ضعفی بود»؛ آغاز قسمت دوم: «چون یرلیغ همایون صادر شده بود که این نسخه در غایت اختصار باشد و آنچه مقصود از مطولات این فنست در این مختصر بر بزرگان پوشیده نماند از اینجهت تسکین دائره بدوح اختیار کرد و بر طالب و مطلوب اختیار نمود و تسکین دائره بموجبی که بتفصیل مذکور شد». آغاز: من کلام خواجه نصیرالدین طوسی رحمه الله بدانکه خواجه نصیر طوسی دوازده خانه رمل را احکام نوشته هر که این احکام را ضبط نماید احتیاج به استاد نبود و آن این است: البیت الاول اگر در خانه اول شکل خارج باشد سایل را نیت نقل و حرکت بود و اگر داخل باشد سؤال از تحصیل چیزی بود که از پیش سائل دور باشد ... البیت الثانی: نظر کند در دویم و حکم بر داخل و خارج و ثابت و منقلب و سعد و نحس ... انجام: دوازدهم شکل داخل باشد افزونی و خارج نقصانی باشد و ثابت هم چنان بماند سعد به آسانی و نحس به دشواری و الله اعلم. اللهم ارزقنا العلم و العمل بحق محمد و آله ... المصونین من الخطا و الزلل و جنبنا عن السهو و اللهو ... [مشترک پاکستان 347/1؛ الذریعة 250/11؛ مکتبة امیرالمؤمنین 343/1]