رفیق و وزیر

● رفیق و وزیر = رساله مکالمه / حکومت و سیاست / فارسی rafīq va vazīr = r.-ye mokāleme ملکم، 1249 - 1326 قمری malkam (1834 - 1908) گفتگویی است با عناوین «رفیق» و «وزیر». در این گفتگو از اوضاع نابسامان آن روزگار انتقاد شده است. وی در آغاز، گوید: «این مکالمات را با این خیال مسوده کرده بودم که برای یکی از وزراء بفرستم، به ملاحظه یکنوع ادب و ترحم مانع خیال آمد ولی چون همت و اغماض بندگان اقدس همایون شاهنشاهی را قالب همه قسم صداقت و دولت خواهی می‌دانم و ابراز این مکالمه را محض تفنن اوقات شاهنشاهی جسارت می‌نمایم». آغاز: بسمله. این مکالمه را باین خیال مسوده کرده بودم که برای یکی از وزراء بفرستم ملاحظه یک نوع ادب و ترجمه مانع خیال بنده آمد ولی چون همت و اغماض بندگان اقدس همایون شاهنشاهی را قابل هر قسم صداقت و دولتخواهی میدانم ابراز این مکالمه را محض تفنن اوقات شاهنشاهی جسارت مینمایم انجام: رفیق: حرف همین است که فرمودید این نوع فضولیها از جانب من محض دیوانگی است و از امروز در خدمت شما شرط می‌کنم که این قسم جسارتها نکنم. و السلام چاپ: تهران، 1327ش، در «کلیات» او، به کوشش محیط طباطبائی، صص 53-71؛ ایران، تهران، نشر نی، 1381ش، حجت الله اصیل، 1 [نسخه‌های منزوی 1615/2؛ مشار فارسی 2621/2؛ اصول تمدن 70]