رصد خانه مراغه

● رصد خانه مراغه / هیئت / فارسی rasad-xāne-ye marāqe اعتضادالسلطنه، علیقلی بن فتحعلی، 1234؟-1298قمری e‘tezād-os-saltane, ‘alī-qolī ebn-e fath-‘alī (1819 - 1881) تاریخ تألیف: 27 صفر 1276ق مؤلف مشاهدات خود را از آثار رصدخانه مراغه در روز 28 صفر 1276ق در سفری که به همراه ناصرالدین شاه و به معیت فرهاد میرزا و ملا علیمحمد اصفهانی و میرزا احمد حکیم باشی کاشی به مراغه رفته است شرح داده است. علت تمایل ناصرالدین شاه برای بازدید از رصدخانه مراغه این بوده است که در خلال بازگشت از تبریز، ضمن صحبت از این محل مطلبی راجع به دخمه‌ای که در خرابه‌های رصدخانه است و علامت دو مقبره قدیمی است به میان آمده، شاه مایل می‌شود که از آن بازدید کند و این رساله نتیجه بازدید اعتضاد السلطنه و همراهان او از خرابه‌های رصدخانه مراغه است که اکنون به رصد داغی معروف است. آغاز: بسمله. سزاوار حمد ذات خداوندیست که گوهر معرفت خود را در خزاین آفاق و انفس به ودیعت نهاد و تحصیل آن جوهر نفیس را موقوف فرمود به مسافرت در طرق نفوس و بلاد انجام: معلوم نیست زیج ثاون اسکندرانی است و زیج کوشیار و زیج صفایح و زیج ویجن بن رستم مکنی بع ابی سهل قوهی. چاپ: میراث اسلامی ایران، دفتر دوم، به کوشش علی رفیعی علامرودشتی، ص 455- 474؛ چاپ ایرج افشار در سلسله انتشارات کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران و بعداً در کتاب «مراغه» تألیف یونس مروارید [فهرستواره منزوی 2929/4]