نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

رسم الخط

rasm-ol xatt
12 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/33028
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #33028
پدیدآور / مؤلف: مجنون مشهدی
تاریخ و سده تألیف: 940 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 16، ص 648 تا 650
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: خط
اهدا / به درخواست: سلطان مظفر از خاندان چنگیز

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

منظومه‌ای است در 407 بیت در آداب رسم و چگونگی نوشتن حروف مفرده و مرکبه. عناوین آن عبارتند از: مقدمه، مناجات، مدح حضرت محمد (ص)، منقبت امیرالمؤمنین علی (ع)، سبب تألیف کتاب، که در این قسمت درباره وجه تسمیه کتاب می‌گوید: «چو از رسم خطش تاریخ دادم ×× از آتش نام رسم خط نهادم»، مدح پادشاه عصر (مظفر). تعریف مرکب، در تنقیح و پاکیزگی دوات، تعریف کاغذ، تعریف قلم، قرار قد و قط قلم، تعیین وقت کتابت، تعیین مکان کتابت، تعریف نقطه، بیان کتابت حروف: حرف الالف، حرف البا، حرف الجیم، جیم چقماقی، و غیره.
آغاز اثر
« بیا ای خامه انشایی رقم کن ×× به نام کاتب لوح و قلم کن / رقم ساز همه اشیا کما هی ×× به دیدار سفیدی و سیاهی »
سوابق و چاپ‌های اثر
به کوشش نجیب مایل هروی، مشهد، آستان قدس رضوی، 1372 ش، همراه دو رساله «سواد الخط» و «آداب المشق» از همین مؤلف در ضمن «کتاب آرایی در تمدن اسلامی»، ص 161-236
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
نسخه‌های منزوی 1912/1

متن فنخا

● رسم الخط / خط / فارسی rasm-ol xatt مجنون مشهدی، - 940 ؟ قمری majnūn-e mašhadī ( - 1534) اهدا به: سلطان مظفر از خاندان چنگیز تاریخ تألیف: 940ق منظومه‌ای است در 407 بیت در آداب رسم و چگونگی نوشتن حروف مفرده و مرکبه. عناوین آن عبارتند از: مقدمه، مناجات، مدح حضرت محمد (ص)، منقبت امیرالمؤمنین علی (ع)، سبب تألیف کتاب، که در این قسمت درباره وجه تسمیه کتاب می‌گوید: «چو از رسم خطش تاریخ دادم ×× از آتش نام رسم خط نهادم»، مدح پادشاه عصر (مظفر). تعریف مرکب، در تنقیح و پاکیزگی دوات، تعریف کاغذ، تعریف قلم، قرار قد و قط قلم، تعیین وقت کتابت، تعیین مکان کتابت، تعریف نقطه، بیان کتابت حروف: حرف الالف، حرف البا، حرف الجیم، جیم چقماقی، و غیره. آغاز: بیا ای خامه انشایی رقم کن ×× به نام کاتب لوح و قلم کن / رقم ساز همه اشیا کما هی ×× به دیدار سفیدی و سیاهی چاپ: به کوشش نجیب مایل هروی، مشهد، آستان قدس رضوی، 1372 ش، همراه دو رساله «سواد الخط» و «آداب المشق» از همین مؤلف در ضمن «کتاب آرایی در تمدن اسلامی»، ص 161-236 [نسخه‌های منزوی 1912/1]

نسخه‌های خطی این اثر

12 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
8672 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 11 شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
3522/2 اسمعیل کاشی 1056ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
11105/2 بی‌کاتب قرن 12 شکسته نستعلیق، ثلث 10 شناسنامه ←
4
فیاض
تهران
133/2 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق - شناسنامه ←
5
رضوی
مشهد
12422 محمد بن زین العابدین دوشنبه 5 جمادی الثانی 1227ق نستعلیق، نسخ 27 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
8365/2 بی‌کاتب 1272ق، به دستور حسینقلی خان نسخ 23 شناسنامه ←
7
مرکز احیاء
قم
1287/25 محمد بن سید کریم تاجر شوشتری 1308-1301ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
8
الهیات
مشهد
217 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 11 شناسنامه ←
9
مولوی
مشهد
217 نامشخص - - - شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
14176/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 20 شناسنامه ←
11
دانشگاه
تهران
3897-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
15963/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 17 شناسنامه ←