نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

رسخ البیان و فتح التبیان

rasx-ol bayān va fath-ot tebyān
3 نسخه ثبت‌شده قرن 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/33025
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #33025
پدیدآور / مؤلف: پسیخانی، محمود
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 16، ص 647 تا 648
زبان و قالب: عربی، فارسی
رده‌های موضوعی: عرفان و تصوف

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای در عقاید نقطویان در 67 بیان و در آن این عبارت‌ها دیده می‌شود: و بعضی از یشان اهل کلمه اند مثل فرقه متصوفه قابل خیال و اهل باطن ... صاحب شرک و تقلیداند و از جمله حروفی نگشتند؛ صورت نقطویه؛ خط: نسخ و رقاع و تعلیق و غبار؛ و آن چشم به دور که بنفس و محمود یافته می‌شود خود او است؛ شهاب الدین در نقطه مائیه است؛ تا مقرر گردد تا به خلاف تصور متقدمین ... که تصور کرده‌اند که دور کاتب وقتی که حشر اجساد گردد ... ازین عالم ختم می‌شود حاش لله؛ هر چه ال ال است مرکبست ...؛ پس دور کاتب را آغاز و انجام نباشد؛ که عبارت از هیزترابی تواند بود؛ و خود را به محمودیت به کلیت نفس خویش به خود نموده‌ام و این خبر من نداده‌ام که شیخ شهاب مقتول داده است که بسم الله است؛ وانکه بجز صادق فرمود که خدا را به صوت امرد دیدم؛ و آنچه در رمل دانیال و کتب انبیا نموده شد؛ پس فرقه ناحیه از امت احمد و اصحاب او که برانند که محمد هست حروفی باشند؛ هر چه طلوع محمود است به برج عقرب است که برج تواند بود؛ و آنکه دانیال سی رمل ظاهر کرد؛ دائره مطلع محمودی برج عقرب به اظهار نقطوی؛ ظهور صاحب آخر زمان عبارت از ظهور ... محمود است؛ داستان موسی و فرعون و آتش و خرما؛ مثل جنید که نقطه ترابیه است؛ تا هرگاه که نفس محمد لا اله الا الله گوید نفس محمود لا الله مرکب مبین گوید؛ که نفس محمود بی احصاء مکررات ... نفس الله است؛ هر چه فرقت میان طلوع من که عبارت از مدت حیات من است و میان غروب من که عبارت از بقاء کتاب من است بعد از نوبت شخص من؛ کنایه از فتنه دجال ... هر یکی خود را مجتهدی نام نهاده و هوای نفس خویش که به هیچ‌وجه کتاب محمد راست نیاید ... ناطق گشته و عالم را پر از فتنه و فساد و اختلاف کردند؛ تا از آن خبر که صدر صفه در حق مسیح الدجال داد؛ که در عهد محمود که صاحب عهد آخر است؛ اما وقتی که آن دائره نقطویه که صورت اول و آخر و ظاهر و باطن است؛ به چندین صور متخلق محمود ظهور کرد؛ هر که آن‌چنان‌که از سر حصاب (حساب) من آمدم و بی تفتیش ... به مقام حرفیت اقامه کردم و به دو دیده نقطوی ... استخراج کردم بکند؛ بیان هر چه لفظ و نطق و صوت و تکلم است یکی نطق و یکی نطق حیوان دیگر نطق نبات؛ و سپس بیانها.
آغاز اثر
« بسمله. استعین بنفسک الذی لا اله الا: الحمدلله الذی انزل علی عبده الکتاب: لیکون للعالمین بشیرا و موهبته جزیلا و سراجا منیرا ... اقراء کتابکم ... فی رسخ البیان و فتح التبیان عن ید الکاتب المعروف بالپسیخان حکم مطلق و برهام موجه: و مراتب مکرر: و ظهور مکمل: و بیان مفصل. »
انجام اثر
« بسر وعده خود آمد کما ترا ال له م ح و و م ح ت د سبحانه عما یشرکون تم بتوفیق. »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی 434/7

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● رسخ البیان و فتح التبیان / عرفان و تصوف / عربی، فارسی rasx-ol bayān va fath-ot tebyān پسیخانی، محمود، - 831 قمری pasīxānī, mahmūd ( - 1428) رساله‌ای در عقاید نقطویان در 67 بیان و در آن این عبارت‌ها دیده می‌شود: و بعضی از یشان اهل کلمه اند مثل فرقه متصوفه قابل خیال و اهل باطن ... صاحب شرک و تقلیداند و از جمله حروفی نگشتند؛ صورت نقطویه؛ خط: نسخ و رقاع و تعلیق و غبار؛ و آن چشم به دور که بنفس و محمود یافته می‌شود خود او است؛ شهاب الدین در نقطه مائیه است؛ تا مقرر گردد تا به خلاف تصور متقدمین ... که تصور کرده‌اند که دور کاتب وقتی که حشر اجساد گردد ... ازین عالم ختم می‌شود حاش لله؛ هر چه ال ال است مرکبست ...؛ پس دور کاتب را آغاز و انجام نباشد؛ که عبارت از هیزترابی تواند بود؛ و خود را به محمودیت به کلیت نفس خویش به خود نموده‌ام و این خبر من نداده‌ام که شیخ شهاب مقتول داده است که بسم الله است؛ وانکه بجز صادق فرمود که خدا را به صوت امرد دیدم؛ و آنچه در رمل دانیال و کتب انبیا نموده شد؛ پس فرقه ناحیه از امت احمد و اصحاب او که برانند که محمد هست حروفی باشند؛ هر چه طلوع محمود است به برج عقرب است که برج تواند بود؛ و آنکه دانیال سی رمل ظاهر کرد؛ دائره مطلع محمودی برج عقرب به اظهار نقطوی؛ ظهور صاحب آخر زمان عبارت از ظهور ... محمود است؛ داستان موسی و فرعون و آتش و خرما؛ مثل جنید که نقطه ترابیه است؛ تا هرگاه که نفس محمد لا اله الا الله گوید نفس محمود لا الله مرکب مبین گوید؛ که نفس محمود بی احصاء مکررات ... نفس الله است؛ هر چه فرقت میان طلوع من که عبارت از مدت حیات من است و میان غروب من که عبارت از بقاء کتاب من است بعد از نوبت شخص من؛ کنایه از فتنه دجال ... هر یکی خود را مجتهدی نام نهاده و هوای نفس خویش که به هیچ‌وجه کتاب محمد راست نیاید ... ناطق گشته و عالم را پر از فتنه و فساد و اختلاف کردند؛ تا از آن خبر که صدر صفه در حق مسیح الدجال داد؛ که در عهد محمود که صاحب عهد آخر است؛ اما وقتی که آن دائره نقطویه که صورت اول و آخر و ظاهر و باطن است؛ به چندین صور متخلق محمود ظهور کرد؛ هر که آن‌چنان‌که از سر حصاب (حساب) من آمدم و بی تفتیش ... به مقام حرفیت اقامه کردم و به دو دیده نقطوی ... استخراج کردم بکند؛ بیان هر چه لفظ و نطق و صوت و تکلم است یکی نطق و یکی نطق حیوان دیگر نطق نبات؛ و سپس بیانها. آغاز: بسمله. استعین بنفسک الذی لا اله الا: الحمدلله الذی انزل علی عبده الکتاب: لیکون للعالمین بشیرا و موهبته جزیلا و سراجا منیرا ... اقراء کتابکم ... فی رسخ البیان و فتح التبیان عن ید الکاتب المعروف بالپسیخان حکم مطلق و برهام موجه: و مراتب مکرر: و ظهور مکمل: و بیان مفصل. انجام: بسر وعده خود آمد کما ترا ال له م ح و و م ح ت د سبحانه عما یشرکون تم بتوفیق. [فهرستواره منزوی 434/7]

نسخه‌های خطی این اثر

3 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
2930 خواجه نجیب عجمی ثروی ابن میرزا خان رستم داری صالحانی پنج‌شنبه 8 ربیع الاول 1058ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
10030 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
9031 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 1 شناسنامه ←