شناسنامه کتاب‌شناختی اثر
رسائل جالینوس
rasā'il-u jālīnūs
1
نسخه ثبت‌شده
مشاهده فهرست نسخه‌ها
↓
پیوند کوتاه:
/w/32298
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #32298
پدیدآور / مؤلف:
جالینوس
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 16، ص 425
تا 426
زبان و قالب:
عربی
رده‌های موضوعی:
طب
عناوین دیگر و هم‌تراز:
ستة عشر
(sitata ‘ašar)
معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)
از جمله کتبی که در صناعت طب غالباً بلکه دائما محل توجه و اعتنای جدی عموم اهل فن بوده و مطالعه آن بر کافه کسانی که می‌خواسته‌اند در جمیع موضوعات و اجزاء فنون علم طب اطلاعی وافر حاصل نمایند فرض و واجب محسوب می‌شده یکی مجموعه فوق العاده مشهوری است از تألیفات بسیار مهم و نفیس جالینوس برغامسی در شانزده کتاب که به اغلب زبان‌ها ترجمه و در ازمنه مختلف شروح متعددی از ناحیه فحول علما بر آن نوشته شده است و این مجموعه موسوم است به «ستة عشر» که عبارت باشد از کتب مشروح زیر با حفظ ترتیب و توالی و ذکر تعداد مقالات و اسامی ناقلین آنها: 1. کتاب الفرق، [این کتاب را ابن سهدا کرخی از عربی به سریانی نقل کرد و در کتابخانه ملی پاریس نسخه به غایت نفیسی از کتاب الفرق منضم به کتاب العلل و الاعراض جالینوس محفوظ است (تحت رقم 2859) که به موجب دستخط بختیشوع و ابن‌سینا در ظهر ورق اول مدتی در ملکیت ایشان بوده است به این عبارت: «فی ملک الفقیر بختیشوع المسیحی المتطبب» و «فی حوز الفقیر حسین بن عبدالله بن سینا المتطبب فی سنة سبع و اربعمائة» (این بختیشوع قطعا همان بختیشوع رابع بن یوحنا بن بختیشوع ثالث بن جبرئیل بن بختیشوع ثانی بن جرجیس بن بختیشوع اول طبیب مقتدر است)]؛ 2. کتاب الصناعة؛ 3. کتاب [الی] طوثرون فی النبض للمتعلمین (تا اینجا هر کدام در یک مقاله)؛ 4. کتاب الی اغلوقن [فی] التأتی لشفاء الامراض (در دو مقاله)؛ 5. کتاب المقالات الخمس فی التشریح؛ 6. کتاب الاسطقسات (در یک مقاله) [ایضا محفوظ در کتابخانه پاریس تحت رقم 2847، مورخ سنه 614 منضم به کتاب المزاج تالیف جالینوس (هر دو با شرح محمد ملقب به ابن الاشعث متوفی در سنه 360). نسخه قدیم‌تر این دو کتاب محفوظ است در یک مجلد ایضاً در همان کتابخانه تحت رقم 2848 که در سال 415 کتابت شده و کتاب المزاج آن با شرح ابوالفرج عبدالله بن طیب متوفی سنه 435 هجری است]؛ 7. کتاب المزاج؛ 8. کتاب القوی الطبیعیة (این دو کتاب هر کدام در سه مقاله)؛ 9. کتاب العلل و الاعراض؛ 10. [کتاب] تعرف علل [الاعضاء] الباطنة (دو کتاب اخیر هر کدام در شش مقاله، تا اینجا همگی ترجمه حنین بن اسحق)؛ 11. کتاب النبض الکبیر (در شانزده مقاله در چهار قسم، ترجمه حبیش و یک مقاله ترجمه حنین)؛ 12. کتاب الحمیات (در دو مقاله)؛ 13. کتاب ایام البحران (در سه مقاله)؛ 14. کتاب البحران (در سه مقاله، هر سه کتاب ترجمه حنین)؛ 15. کتاب حیلة البرء (ترجمه حبیش به عربی و اصلاح شش مقاله اول آن به دست حنین و هشت مقاله اخیر بدست محمد بن موسی)؛ 16. کتاب تدبیر الاصحاء (در شش مقاله، ترجمه حبیش). (غلامعلی عرفانیان)
متن فنخا
● رسائل جالینوس = ستة عشر / طب / عربی
rasā'il-u jālīnūs = sitata ‘ašar
جالینوس، 129 - 199 میلادی
jālīnūs (129 - 199)
از جمله کتبی که در صناعت طب غالباً بلکه دائما محل توجه و اعتنای جدی عموم اهل فن بوده و مطالعه آن بر کافه کسانی که می‌خواسته‌اند در جمیع موضوعات و اجزاء فنون علم طب اطلاعی وافر حاصل نمایند فرض و واجب محسوب می‌شده یکی مجموعه فوق العاده مشهوری است از تألیفات بسیار مهم و نفیس جالینوس برغامسی در شانزده کتاب که به اغلب زبان‌ها ترجمه و در ازمنه مختلف شروح متعددی از ناحیه فحول علما بر آن نوشته شده است و این مجموعه موسوم است به «ستة عشر» که عبارت باشد از کتب مشروح زیر با حفظ ترتیب و توالی و ذکر تعداد مقالات و اسامی ناقلین آنها: 1. کتاب الفرق، [این کتاب را ابن سهدا کرخی از عربی به سریانی نقل کرد و در کتابخانه ملی پاریس نسخه به غایت نفیسی از کتاب الفرق منضم به کتاب العلل و الاعراض جالینوس محفوظ است (تحت رقم 2859) که به موجب دستخط بختیشوع و ابن‌سینا در ظهر ورق اول مدتی در ملکیت ایشان بوده است به این عبارت: «فی ملک الفقیر بختیشوع المسیحی المتطبب» و «فی حوز الفقیر حسین بن عبدالله بن سینا المتطبب فی سنة سبع و اربعمائة» (این بختیشوع قطعا همان بختیشوع رابع بن یوحنا بن بختیشوع ثالث بن جبرئیل بن بختیشوع ثانی بن جرجیس بن بختیشوع اول طبیب مقتدر است)]؛ 2. کتاب الصناعة؛ 3. کتاب [الی] طوثرون فی النبض للمتعلمین (تا اینجا هر کدام در یک مقاله)؛ 4. کتاب الی اغلوقن [فی] التأتی لشفاء الامراض (در دو مقاله)؛ 5. کتاب المقالات الخمس فی التشریح؛ 6. کتاب الاسطقسات (در یک مقاله) [ایضا محفوظ در کتابخانه پاریس تحت رقم 2847، مورخ سنه 614 منضم به کتاب المزاج تالیف جالینوس (هر دو با شرح محمد ملقب به ابن الاشعث متوفی در سنه 360). نسخه قدیم‌تر این دو کتاب محفوظ است در یک مجلد ایضاً در همان کتابخانه تحت رقم 2848 که در سال 415 کتابت شده و کتاب المزاج آن با شرح ابوالفرج عبدالله بن طیب متوفی سنه 435 هجری است]؛ 7. کتاب المزاج؛ 8. کتاب القوی الطبیعیة (این دو کتاب هر کدام در سه مقاله)؛ 9. کتاب العلل و الاعراض؛ 10. [کتاب] تعرف علل [الاعضاء] الباطنة (دو کتاب اخیر هر کدام در شش مقاله، تا اینجا همگی ترجمه حنین بن اسحق)؛ 11. کتاب النبض الکبیر (در شانزده مقاله در چهار قسم، ترجمه حبیش و یک مقاله ترجمه حنین)؛ 12. کتاب الحمیات (در دو مقاله)؛ 13. کتاب ایام البحران (در سه مقاله)؛ 14. کتاب البحران (در سه مقاله، هر سه کتاب ترجمه حنین)؛ 15. کتاب حیلة البرء (ترجمه حبیش به عربی و اصلاح شش مقاله اول آن به دست حنین و هشت مقاله اخیر بدست محمد بن موسی)؛ 16. کتاب تدبیر الاصحاء (در شش مقاله، ترجمه حبیش). (غلامعلی عرفانیان)
نسخه‌های خطی این اثر
1 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
5202 | بی‌کاتب | نیمه اول قرن 7 | نسخ | 261 | شناسنامه ← |