الرد علی رد القوانین

● الرد علی رد القوانین / اصول فقه / عربی ar-radd ‘alā radd-il qawānīn میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، 1151 - 1231 قمری mīrzā-ye qomī, ab-ol-qāsem ebn-e mohammad hasan (1739 - 1816) وابسته به: القوانین المحکمة فی الاصول = قوانین الاصول میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن (1151-1231) تاریخ تألیف: ربیع الاول 1215ق؛ محل تألیف: قم پاسخی است با عنوان «قوله، قوله» بر رد کتاب «قوانین الاصول» که یکی از دانشمندان (از شاگردان میرزا) نوشته است. میرزا با عباراتی نظیر «یا ولدی و قرة عینی» و «فان بعض الفضلاء الاذکیاء من اولاد الدیانیین بل و من احفادنا الروحانیین ...» وی را ستوده است و معلوم می‌شود که وی دارای جایگاه علمی بوده و میرزا برایش منزلت خاصی قائل بوده است. وی به مبحث اوامر احتمالاً قوانین اعتراضی نموده و میرزا این رساله را در پاسخ اعتراض او نگاشته و آن را تحویل شاگردش داده است و او هم به آن حاشیه زده و در مواردی پاسخ استاد را قانع کننده ندانسته است. از مقدمه رساله برمی‌آید که میرزا در آغاز قصد پاسخ دادن به اشکالات و نشر آن را نداشته است که مبادا به او اسائه ادب شود، بالاخص اینکه شاگرد در بین کلمات خود، به میرزا نیز توهین کرده است. اما میرزا بعد از تأمل از باب نصیحت و خیرخواهی، پاسخ اشکالات را نوشته و به شاگرد تقدیم داشته است. آغاز: الحمدلله ملهم الخیر و الصواب و الصلاة علی اکمل من أوتی فصل الخطاب محمد و آله الطاهرین المطهرین و صحبه المرضیین خیر آل و اصحاب. اما بعد فان بعض الفضلاء الاذکیاء من اولادنا الدیانیین بل و من احفادنا الروحانیین ... اقترح علی فی ملاحظة ما كتبته فی طائفة من الاوراق فيما يتعلق بمباحث الامر من مسائل الاصول ... قوله سلمه الله تعالی: التحقيق في المقام ... اعلم انه قد يكون استعمال اللفظ في المعانی المصدرية الحدثية او الصفاتية و المعاني الجامدة معا ... انجام: و لكن ليس هذا من باب ترتب الفائدة على الأمر بل الإخبار بأنه سيجب عليه لو كان كذا - فليتأمل. چاپ: میراث اسلامی ایران، دفتر ششم، به کوشش سید مرتضی سیفی [دنا 591/5]