نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الرد على اصحاب العدد

ar-radd ‘alā aṣḥāb-il ‘adad
12 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/32155
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #32155
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 16، ص 376 تا 377
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ایشان در این رساله استدلالی رؤیت هلال را یکی از دو شرط کمال و انتهای ماه برشمرده و با استناد به اجماع مسلمین و دلایل بسیار دیگر، ضعف گفتار مخالفان را اثبات کرده است. این رساله عمدتاً نقد رساله‌ای است که در تأیید قول به عدد بوده که کسی نزد سید مرتضی فرستاده و سید آن را نقد کرده است. از نسخه شماره 21509 کتابخانه آستان قدس استفاده می‌شود که مخاطب سید مرتضی در آغاز رساله شیخ ابوالفتح کراجکی است و وی رساله‌ای در تأیید قول به عدد نزد سید فرستاده است. در آغاز نسخه مزبور آمده: «کتاب النصرة للرؤية فی ثبوت الاهلة من مصنفات سيدنا المرتضى فی الجواب عما جمعه تلميذع الشيخ ابوالفتح الكراجكی فی انتصار القول بالعدد.»
آغاز اثر
« الحمدلله على وافر الحباء و باهر العطاء و متواصل الآلاء ... وقفت احسن الله توفیقک علی ما انفذته من الکلام المجموع فی نصرة العدد فی الشهور و الطعن علی من ذهب الى الرؤية و اعتمدها و لم يلتفت الى ما سواها و انا اجيب مسألتک و انفعک بطلبتک و اعمل فی هذا الباب کلاما وجیزا تقع بمثله الکفایة. فان من طول من اصحابنا الکلام فی هذه المسألة تکلف ما لا یحتاج الیه و الامر فیه اقرب و اهون من ان یحوج الى التدقیق و التطویل »
انجام اثر
« و لیس بنافع له ان یتغیر مذهب و الى الحرم ... الحجیج العاملین على الرؤية فی یوم الوقوف و تعذر استدراک فرضه علیه و هذا کله واضح لمن تأمله بعین الإنصاف. »
سوابق و چاپ‌های اثر
ضمن رسائل شریف مرتضی، المجموعة الثانية، ص 17-63، 1405ق؛ ضمن مجموعه رؤیت هلال، جلد اول، به کوشش رضا مختاری و محسن صادقی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ سوم، 1388ش، ص 155-190
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعه 185/10 شماره 420 دنا 587/5 (8 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الرد على اصحاب العدد / فقه / عربی ar-radd ‘alā aṣḥāb-il ‘adad علم الهدی، علی بن حسین، 355 - 436 قمری ‘alam-ol-hodā, ‘alī ebn-e hoseyn (967 - 1045) ایشان در این رساله استدلالی رؤیت هلال را یکی از دو شرط کمال و انتهای ماه برشمرده و با استناد به اجماع مسلمین و دلایل بسیار دیگر، ضعف گفتار مخالفان را اثبات کرده است. این رساله عمدتاً نقد رساله‌ای است که در تأیید قول به عدد بوده که کسی نزد سید مرتضی فرستاده و سید آن را نقد کرده است. از نسخه شماره 21509 کتابخانه آستان قدس استفاده می‌شود که مخاطب سید مرتضی در آغاز رساله شیخ ابوالفتح کراجکی است و وی رساله‌ای در تأیید قول به عدد نزد سید فرستاده است. در آغاز نسخه مزبور آمده: «کتاب النصرة للرؤية فی ثبوت الاهلة من مصنفات سيدنا المرتضى فی الجواب عما جمعه تلميذع الشيخ ابوالفتح الكراجكی فی انتصار القول بالعدد.» آغاز: الحمدلله على وافر الحباء و باهر العطاء و متواصل الآلاء ... وقفت احسن الله توفیقک علی ما انفذته من الکلام المجموع فی نصرة العدد فی الشهور و الطعن علی من ذهب الى الرؤية و اعتمدها و لم يلتفت الى ما سواها و انا اجيب مسألتک و انفعک بطلبتک و اعمل فی هذا الباب کلاما وجیزا تقع بمثله الکفایة. فان من طول من اصحابنا الکلام فی هذه المسألة تکلف ما لا یحتاج الیه و الامر فیه اقرب و اهون من ان یحوج الى التدقیق و التطویل انجام: و لیس بنافع له ان یتغیر مذهب و الى الحرم ... الحجیج العاملین على الرؤية فی یوم الوقوف و تعذر استدراک فرضه علیه و هذا کله واضح لمن تأمله بعین الإنصاف. چاپ: ضمن رسائل شریف مرتضی، المجموعة الثانية، ص 17-63، 1405ق؛ ضمن مجموعه رؤیت هلال، جلد اول، به کوشش رضا مختاری و محسن صادقی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ سوم، 1388ش، ص 155-190 [الذریعه 185/10 شماره 420؛ دنا 587/5 (8 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

12 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
2337 بی‌کاتب 12 ذیحجه 676ق نسخ 20 شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
1255/3-ف و 1256/3-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
3
مدرسه جعفریه
قائن
140/6 بی‌کاتب غره محرم 1046ق نسخ 16 شناسنامه ←
4
مرکز احیاء
قم
3324/2 محمد نصیر بن صفات الله نیستانه نائینی 10 شعبان 1097ق نستعلیق 20 شناسنامه ←
5
مرکز احیاء
قم
1690/6 نامشخص - - - شناسنامه ←
6
ملک
تهران
593/4 بی‌کاتب حدود 1125ق - 40 شناسنامه ←
7
مرعشی
قم
14254/1 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 8 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
7615/16 بی‌کاتب 1281ق نسخ 17 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
21509 احمد بن محمد رضا حسینی خوانساری 1329ق نستعلیق 21 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
10007/4 عبدالله بن محمد حسن هشترودی تبریزی 1336ق تحریری 14 شناسنامه ←
11
دانشگاه
تهران
1162/19ـ ف بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
12
دانشگاه
تهران
1080/4 سلیمان بن مولانا مبارک بن ابراهیم بن عبداله بن معین الدین قرشی بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←