شناسنامه کتابشناختی اثر
ذکری الشيعة فی احکام الشريعة
ḏikra-š šīʻa fī aḥkām-iš šarīʻa
114
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/31619
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #31619
پدیدآور / مؤلف:
شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف:
784 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 16، ص 151
تا 160
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
این کتاب از کتب استدلالی فقه شیعه امامیه میباشد و مصنف در ابتداء هر باب و مطلبی ادله مأثوره و مستنبطه آن را نقل نموده پس از آن به نقل فروع مبادرت کردهاند. چنان که مؤلف در دیباچه بدان تصریح کردهاند نام آن را «ذکری الشیعه فی احکام الشریعه» گذارده و اینک مشهور به ذکری میباشد تألیف این کتاب نیز تمام نشده و بیش از مجلد اول آن که مشتمل بر مقدمه و کتاب صلوة است تألیف نگردیده (مباحث طهارت با عنوان مقدمه صلوة در این کتاب نوشته شده) و مؤلف بنا داشته کتاب را در یک مقدمه و چهار قطب تنظیم نماید بدین تفصیل: مقدمه در مباحث مقدماتی مشتمل بر هفت «اشاره»: 1) تعریف فقه، 2) وجوب فقه، 3) سیزده چیز در فقه معتبر است، 4) وجوب تقلید برای عامی، 5) به فتوای مجتهد، شفاهاً و روایتاً میتوان عمل کرد، 6) اصول مهمه، 7) به هفت دلیل واجب است که تمسک به مذهب امامیه نمود؛ قطب 1. عبادات؛ قطب 2. معاملات؛ قطب 3. ایقاعات؛ قطب 4. سیاسات و احکام.
آغاز اثر
« الحمد لله الذی شرع الاسلام فسهل شرائعه للواردین و اوضح اعلامه للمرتادین ... »
انجام اثر
« اذ لاصفوف فی الماء الافی مثل السفن، و یمكن ان یرید بالتحديد المنفى نفس الثلاثمائة فيكون انتفا الزائد بطريق اولى صورة خط المصنف و وليكن هذا أخر المجلد الاول من كتاب ذكرى الشيعه و يتلوه انشاء الله تعالى المجلد الثاني كتاب الزكوة و فرغ منه يوم الثلثاء لتسع بقين من صفر ختم بالخير و الظفر سنه اربع و ثمانين و سبعمائه و الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی افضل المرسلين محمد و آله الطيبين و الطاهرين صلوة ناميه باقيه الى يوم الدين »
سوابق و چاپهای اثر
این کتاب در سال 1271ق در تهران چاپ شده؛ مشار عربی، ص395؛ طهران، سنگی، 1271ق، رحلی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 40/10
ريحانة الأدب 277/3 و 276/3
كشف الحجب و الاستار 7: 221
مكتبة اميرالمؤمنين 497/2
دنا 507/5-511 (110 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● ذکری الشيعة فی احکام الشريعة / فقه / عربی
ḏikra-š šīʻa fī aḥkām-iš šarīʻa
شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری
šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385)
تاریخ تألیف: سه شنبه 21 صفر 784ق
این کتاب از کتب استدلالی فقه شیعه امامیه میباشد و مصنف در ابتداء هر باب و مطلبی ادله مأثوره و مستنبطه آن را نقل نموده پس از آن به نقل فروع مبادرت کردهاند. چنان که مؤلف در دیباچه بدان تصریح کردهاند نام آن را «ذکری الشیعه فی احکام الشریعه» گذارده و اینک مشهور به ذکری میباشد تألیف این کتاب نیز تمام نشده و بیش از مجلد اول آن که مشتمل بر مقدمه و کتاب صلوة است تألیف نگردیده (مباحث طهارت با عنوان مقدمه صلوة در این کتاب نوشته شده) و مؤلف بنا داشته کتاب را در یک مقدمه و چهار قطب تنظیم نماید بدین تفصیل: مقدمه در مباحث مقدماتی مشتمل بر هفت «اشاره»: 1) تعریف فقه، 2) وجوب فقه، 3) سیزده چیز در فقه معتبر است، 4) وجوب تقلید برای عامی، 5) به فتوای مجتهد، شفاهاً و روایتاً میتوان عمل کرد، 6) اصول مهمه، 7) به هفت دلیل واجب است که تمسک به مذهب امامیه نمود؛ قطب 1. عبادات؛ قطب 2. معاملات؛ قطب 3. ایقاعات؛ قطب 4. سیاسات و احکام.
آغاز: الحمد لله الذی شرع الاسلام فسهل شرائعه للواردین و اوضح اعلامه للمرتادین ...
انجام: اذ لاصفوف فی الماء الافی مثل السفن، و یمكن ان یرید بالتحديد المنفى نفس الثلاثمائة فيكون انتفا الزائد بطريق اولى صورة خط المصنف و وليكن هذا أخر المجلد الاول من كتاب ذكرى الشيعه و يتلوه انشاء الله تعالى المجلد الثاني كتاب الزكوة و فرغ منه يوم الثلثاء لتسع بقين من صفر ختم بالخير و الظفر سنه اربع و ثمانين و سبعمائه و الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی افضل المرسلين محمد و آله الطيبين و الطاهرين صلوة ناميه باقيه الى يوم الدين
چاپ: این کتاب در سال 1271ق در تهران چاپ شده؛ مشار عربی، ص395؛ طهران، سنگی، 1271ق، رحلی
[الذريعة 40/10؛ ريحانة الأدب 277/3 و 276/3؛ كشف الحجب و الاستار 7: 221؛ مكتبة اميرالمؤمنين 497/2؛ دنا 507/5-511 (110 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
114 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
رضوی
مشهد
|
20314 | بیکاتب | 1241ق | نسخ | 254 | شناسنامه ← |
| 92 |
امام صادق
قزوین
|
782 | محمد بن علی معروف به آقاجانی | شوال 1244ق | نسخ | 306 | شناسنامه ← |
| 93 |
مدرسه حجتیه
قم
|
32 | بیکاتب | 1246ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 94 |
مروی
تهران
|
144 | محمد بن سید زین العابدین موسوی | 1248ق | - | - | شناسنامه ← |
| 95 |
امام صادق
اردکان یزد
|
12 | ابراهیم یزدی | 1249ق | نسخ | 294 | شناسنامه ← |
| 96 |
ملک
تهران
|
1921 | حسین بن علی | چهارشنبه 14 شوال 1251ق | نستعلیق | 256 | شناسنامه ← |
| 97 |
ملک
تهران
|
2801/14 | بیکاتب | 1255ق | شکسته نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 98 |
امام جمعه
زنجان
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 99 |
فحول قزوینی
قزوین
|
بدون شماره | بیکاتب | 1260ق | - | - | شناسنامه ← |
| 100 |
مجلس
تهران
|
16360 | محمد بن احمد خوانساری | 9 ربیع الثانی 1262ق | نسخ | 554 | شناسنامه ← |
| 101 |
سپهسالار
تهران
|
2348 | بیکاتب | 1263ق | نسخ | 229 | شناسنامه ← |
| 102 |
دانشگاه
تهران
|
10122 | ابوالقاسم ابن محمد هادی | سهشنبه 19 شعبان 1265ق | نسخ | 261 | شناسنامه ← |
| 103 |
میبدی
مشهد
|
279 | محمد بن غلامعلی | سلخ ربیع الاول 1265ق | نسخ | 248 | شناسنامه ← |
| 104 |
دانشگاه
تهران
|
719 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 243 | شناسنامه ← |
| 105 |
ملی
تهران
|
6689 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 106 |
ثقة الاسلام
تبریز
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 107 |
وزیری
یزد
|
4072 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 108 |
رضوی
مشهد
|
25623 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 109 |
مجلس
تهران
|
15743 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 457 | شناسنامه ← |
| 110 |
الهیات
مشهد
|
3402 | احمد بن حاجی نورالدین محمد | بیتاریخ | نسخ | 317 | شناسنامه ← |
| 111 |
مسجد اعظم
قم
|
1844 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 264 | شناسنامه ← |
| 112 |
نمازی
خوی
|
66 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 113 |
ملی
تهران
|
4555 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 294 | شناسنامه ← |
| 114 |
امام صادق
قزوین
|
435 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 310 | شناسنامه ← |