شناسنامه کتابشناختی اثر
ذکری الشيعة فی احکام الشريعة
ḏikra-š šīʻa fī aḥkām-iš šarīʻa
114
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/31619
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #31619
پدیدآور / مؤلف:
شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف:
784 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 16، ص 151
تا 160
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
این کتاب از کتب استدلالی فقه شیعه امامیه میباشد و مصنف در ابتداء هر باب و مطلبی ادله مأثوره و مستنبطه آن را نقل نموده پس از آن به نقل فروع مبادرت کردهاند. چنان که مؤلف در دیباچه بدان تصریح کردهاند نام آن را «ذکری الشیعه فی احکام الشریعه» گذارده و اینک مشهور به ذکری میباشد تألیف این کتاب نیز تمام نشده و بیش از مجلد اول آن که مشتمل بر مقدمه و کتاب صلوة است تألیف نگردیده (مباحث طهارت با عنوان مقدمه صلوة در این کتاب نوشته شده) و مؤلف بنا داشته کتاب را در یک مقدمه و چهار قطب تنظیم نماید بدین تفصیل: مقدمه در مباحث مقدماتی مشتمل بر هفت «اشاره»: 1) تعریف فقه، 2) وجوب فقه، 3) سیزده چیز در فقه معتبر است، 4) وجوب تقلید برای عامی، 5) به فتوای مجتهد، شفاهاً و روایتاً میتوان عمل کرد، 6) اصول مهمه، 7) به هفت دلیل واجب است که تمسک به مذهب امامیه نمود؛ قطب 1. عبادات؛ قطب 2. معاملات؛ قطب 3. ایقاعات؛ قطب 4. سیاسات و احکام.
آغاز اثر
« الحمد لله الذی شرع الاسلام فسهل شرائعه للواردین و اوضح اعلامه للمرتادین ... »
انجام اثر
« اذ لاصفوف فی الماء الافی مثل السفن، و یمكن ان یرید بالتحديد المنفى نفس الثلاثمائة فيكون انتفا الزائد بطريق اولى صورة خط المصنف و وليكن هذا أخر المجلد الاول من كتاب ذكرى الشيعه و يتلوه انشاء الله تعالى المجلد الثاني كتاب الزكوة و فرغ منه يوم الثلثاء لتسع بقين من صفر ختم بالخير و الظفر سنه اربع و ثمانين و سبعمائه و الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی افضل المرسلين محمد و آله الطيبين و الطاهرين صلوة ناميه باقيه الى يوم الدين »
سوابق و چاپهای اثر
این کتاب در سال 1271ق در تهران چاپ شده؛ مشار عربی، ص395؛ طهران، سنگی، 1271ق، رحلی
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 40/10
ريحانة الأدب 277/3 و 276/3
كشف الحجب و الاستار 7: 221
مكتبة اميرالمؤمنين 497/2
دنا 507/5-511 (110 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● ذکری الشيعة فی احکام الشريعة / فقه / عربی
ḏikra-š šīʻa fī aḥkām-iš šarīʻa
شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری
šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385)
تاریخ تألیف: سه شنبه 21 صفر 784ق
این کتاب از کتب استدلالی فقه شیعه امامیه میباشد و مصنف در ابتداء هر باب و مطلبی ادله مأثوره و مستنبطه آن را نقل نموده پس از آن به نقل فروع مبادرت کردهاند. چنان که مؤلف در دیباچه بدان تصریح کردهاند نام آن را «ذکری الشیعه فی احکام الشریعه» گذارده و اینک مشهور به ذکری میباشد تألیف این کتاب نیز تمام نشده و بیش از مجلد اول آن که مشتمل بر مقدمه و کتاب صلوة است تألیف نگردیده (مباحث طهارت با عنوان مقدمه صلوة در این کتاب نوشته شده) و مؤلف بنا داشته کتاب را در یک مقدمه و چهار قطب تنظیم نماید بدین تفصیل: مقدمه در مباحث مقدماتی مشتمل بر هفت «اشاره»: 1) تعریف فقه، 2) وجوب فقه، 3) سیزده چیز در فقه معتبر است، 4) وجوب تقلید برای عامی، 5) به فتوای مجتهد، شفاهاً و روایتاً میتوان عمل کرد، 6) اصول مهمه، 7) به هفت دلیل واجب است که تمسک به مذهب امامیه نمود؛ قطب 1. عبادات؛ قطب 2. معاملات؛ قطب 3. ایقاعات؛ قطب 4. سیاسات و احکام.
آغاز: الحمد لله الذی شرع الاسلام فسهل شرائعه للواردین و اوضح اعلامه للمرتادین ...
انجام: اذ لاصفوف فی الماء الافی مثل السفن، و یمكن ان یرید بالتحديد المنفى نفس الثلاثمائة فيكون انتفا الزائد بطريق اولى صورة خط المصنف و وليكن هذا أخر المجلد الاول من كتاب ذكرى الشيعه و يتلوه انشاء الله تعالى المجلد الثاني كتاب الزكوة و فرغ منه يوم الثلثاء لتسع بقين من صفر ختم بالخير و الظفر سنه اربع و ثمانين و سبعمائه و الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی افضل المرسلين محمد و آله الطيبين و الطاهرين صلوة ناميه باقيه الى يوم الدين
چاپ: این کتاب در سال 1271ق در تهران چاپ شده؛ مشار عربی، ص395؛ طهران، سنگی، 1271ق، رحلی
[الذريعة 40/10؛ ريحانة الأدب 277/3 و 276/3؛ كشف الحجب و الاستار 7: 221؛ مكتبة اميرالمؤمنين 497/2؛ دنا 507/5-511 (110 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
114 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
سپهسالار
تهران
|
233 مشیر | محمدصالح بن قاسم فحام | پنجشنبه 18 جمادی الثانی1231ق | نسخ | 285 | شناسنامه ← |
| 32 |
رضوی
مشهد
|
25333 | بیکاتب | 1225ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 33 |
مسجد اعظم
قم
|
59 | حسن خوانساری | دوشنبه 23 محرم 1206ق | نسخ | 237 | شناسنامه ← |
| 34 |
ملک
تهران
|
2291/3 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 35 |
سپهسالار
تهران
|
5961 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 288 | شناسنامه ← |
| 36 |
گلپایگانی
قم
|
7637-39/17 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 216 | شناسنامه ← |
| 37 |
مجلس
تهران
|
454 کر | بیکاتب | اواخر قرن 12 یا اوایل قرن 13 | نسخ | 211 | شناسنامه ← |
| 38 |
دانشگاه
تهران
|
7707/3 | بیکاتب | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 39 |
دانشگاه
تهران
|
6758 | محمد حسین بن محمد باقر یزدی | سهشنبه 17 ذیقعده 1128ق، برای محمد علی بن ابی الحسین حسینی | نستعلیق | 269 | شناسنامه ← |
| 40 |
وزیری
یزد
|
2885 | بیکاتب | جمادی الثانی 1113ق | نستعلیق | 199 | شناسنامه ← |
| 41 |
چهل ستون
تهران
|
316/5 | زین الدین ابوالقاسم محمد جعفر بن سید حسین موسوی | 1109ق | - | - | شناسنامه ← |
| 42 |
رضوی
مشهد
|
14452 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، نسخ | 340 | شناسنامه ← |
| 43 |
مدرسه جعفریه
قائن
|
45 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 393 | شناسنامه ← |
| 44 |
حقوق
تهران
|
81 - ب | بیکاتب | قرن 11 و 12 | نسخ | 588 | شناسنامه ← |
| 45 |
سپهسالار
تهران
|
4381 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 272 | شناسنامه ← |
| 46 |
الهیات
مشهد
|
18713 | محمد مؤمن بن ملا محمد قاینی | 16 ذیقعده 1099ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 47 |
نوربخش
تهران
|
161 | بنیاد علی بن لطف الله شیرازی | 1099ق | نسخ | 500 | شناسنامه ← |
| 48 |
مكتبة الزهراء
اصفهان
|
186 | ابن عبدالفتاح محمد فاضل قهفرخری | 12 جمادی الاول 1096ق | نسخ | 325 | شناسنامه ← |
| 49 |
مؤسسه آیة الله العظمی بروجردی
قم
|
601 | محمد هادی بن ابی تراب کنکوری از قرای اصفهان | سهشنبه 16 محرم 1091ق | نسخ | 354 | شناسنامه ← |
| 50 |
نواب
مشهد
|
293 | بیکاتب | یکشنبه 8 رجب 1086ق | نسخ | 358 | شناسنامه ← |
| 51 |
مجلس
تهران
|
137-طباطبائی | شریف بن فرخی حسین | 1072ق | نستعلیق | 21 | شناسنامه ← |
| 52 |
رضوی
مشهد
|
15350 | بیکاتب | 1069ق | نسخ | 303 | شناسنامه ← |
| 53 |
دارالحدیث
قم
|
188 | محمد شریف سرکانی | 5 جمادی الثانی 1064ق | نسخ | 412 | شناسنامه ← |
| 54 |
چهل ستون
تهران
|
98 | بیکاتب | 14 شعبان 1064ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 55 |
مرعشی
قم
|
15399 | بیکاتب | رمضان 1058ق | نسخ | 442 | شناسنامه ← |
| 56 |
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
|
2933 | محمد حسین بن خضر نائینی | شنبه 10 جمادی الثانی 1057ق | نستعلیق، نسخ | 680 | شناسنامه ← |
| 57 |
گوهرشاد
مشهد
|
1340 | محمد بن احمد بن ناصر بن محمد بن فخرالدین بن عبدالحمید عباسی کرکی جماعی | 12 شعبان 1053ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 58 |
مهدوی
تهران
|
800 | عبدالحمید بن محمد مقیم خطیب عبدالعظیمی | 18 صفر 1050ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 59 |
ملی
تهران
|
19650 | محمد بن وفادار | 1045ق | - | - | شناسنامه ← |
| 60 |
رضوی
مشهد
|
11215 | سلیمان بن پیر احمد اصفهانی | 25 ربیع الاول 1033ق، به تقاضای مقصود بن زین العابدین استرآبادی | نسخ | 389 | شناسنامه ← |