شناسنامه کتابشناختی اثر
ذریعة النجاح
zarīʻat-on najāh
پیوند کوتاه:
/w/31524
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #31524
پدیدآور / مؤلف:
حسینی خاتون آبادی، محمد صالح بن عبدالواسع
تاریخ و سده تألیف:
1088 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 16، ص 131
تا 134
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
دعا
اهدا / به درخواست:
شاه سلیمان صفوی (1077-1105)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مشتمل بر اعمال و دعاهای ایام سال، که در مراتب اسانید در اعلا درجه اعتماد و اعتضاد باشد، و ترجمه فضایل و آداب آنها به فارسی برای فارسیزبانان که از کتابهای عربی بهره ندارند. در یک مقدمه و دوازده باب و خاتمه: مقدمه در فضیلت دعا و آداب و شرایط و اوقات استجابت آن؛ باب 1. اعمال ماه رجب، شامل هفت فصل؛ 2. اعمال ماه شعبان، در پنج فصل و تتمه؛ 3. اعمال ماه رمضان مشتمل بر چهارده فصل و تتمه؛ 4. اعمال ماه شوال در سه فصل؛ 5. اعمال ماه ذیقعده؛ 6. اعمال ماه ذیحجه؛ 7. اعمال ماه محرم؛ 8 اعمال ماه صفر؛ 9. اعمال ماه ربیع الاول؛ 10. ماه ربیع الاخر؛ 11. جمادی الاول؛ 12. جمادی الآخر؛ خاتمه در فضیلت و شرافت روز نوروز و آداب و اعمال آن. صاحب «روضات الجنات» (ص198) در ذیل ترجمه میرمحمد حسین خاتون آبادی فرزند دانشمند مؤلف که ترجمه او را آورده و آثارش را برشمرده است میفرماید: منقول است که وقتی مردم از علامه مجلسی خواهش تألیف «زاد المعاد» نمودند فرمود: به «ذریعة النجاح» عمل کنید که شما را کفایت است.
آغاز اثر
« ذریعه نجاح سرگشتگان گرداب عصیان حمد و ثنای مجیب الدعواتیست که ببادبانی دست دعا پیشه و هر نفس صد هزار کشت تن را از چهار موجه بحر معصیت بساحل نجات کشانیده ... و بعد، بر رای طالبان منهج رشاد و سالکان مسلک سداد مستور و مخفی نماناد که باعث بر ایجاد بنی نوع انسان ... بر وفق طغرای غرای «و ما خلقت الجن و الإنس إلا ليعبدون» مداومت بر طاعات و اشتغال بعباداتست ... و چون اکثر کتبی که علمای کبار - رضوان الله علیهم - درین باب تألیف نمودهاند بلغت عربی است و اکثر خلق را از آن بهره کاملی وحظ شاملی نیست، و بعضی از أعمال که از طرق مخالفش منقول شده و أدعیه که خود تألیف نمودهاند نیز در آن کتب مسطور گردیده، و با وجود أعمال معتبره و أدعیه مأثوره و احتیاج بآنها نمیشود؛ بنابراین این غریق بحر معاصی ابن میر عبدالواسع: محمد صالح الحسینی - عفی الله عنهما - خواست که کتابی درین باب تألیف نماید که مقصور باشد بر ذکر بعضی از أعمال و أدعیه مشهوره که در مراتب أسانید در اعلای درجات اعتماد و اعتضاد باشد، و فضایل و آداب هر یک را بلغت فارسی ترجمه نماید، تا اکثر شیعیان این بلاد ازین رساله بهرهمند گردند، و اطلاع بر فضایل آن أعمال موجب مزید رغبات ایشان گردد، و در هر مقامی بعضی از فوائد و مسائل را که مناسب باشد ایراد نماید تا نفعش عظیمتر باشد و عمل کننده باین کتاب از رجوع بکتب دیگر مستغنی باشد. و چون این سعادت عظمی و موهبت کبری از ثمرات امن و أمان و برکات عهد و أوان سلطان ... سلیمان الحسینی الموسوی الصفوی بهادرخان ... برای این گمنام میسر گردیده بود، لهذا جرأت نموده این هدیه ... را بپایه سریر اعلی مرفوع گردانید ... او را به «ذریعة النجاح» مسمی گردانید، و مرتب ساخت بر مقدمه و 12 باب و خاتم ... »
انجام اثر
« که خداوند رحیم و رحمان از زلات و سیئات این کثیر الذنب و الخسران درگذرد و عفو کند انه عفو کریم و قد وقع الفراغ »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 32/10
ریحانة الادب ج 368/1 و 102/2
دائرة المعارف تشیع 15/7
دنا 500/5 (27 نسخه)
فهرستواره 368/7
متن فنخا
● ذریعة النجاح / دعا / فارسی
zarīʻat-on najāh
حسینی خاتون آبادی، محمد صالح بن عبدالواسع، 1058 - 1126 ؟ قمری
hoseynī xātūn-ābādī, mohammad sāleh ebn-e ʻabd-ol-vāseʻ (1648 - 1714)
اهدا به: شاه سلیمان صفوی (1077-1105)
تاریخ تألیف: 5 ذیحجه 1088ق
مشتمل بر اعمال و دعاهای ایام سال، که در مراتب اسانید در اعلا درجه اعتماد و اعتضاد باشد، و ترجمه فضایل و آداب آنها به فارسی برای فارسیزبانان که از کتابهای عربی بهره ندارند. در یک مقدمه و دوازده باب و خاتمه: مقدمه در فضیلت دعا و آداب و شرایط و اوقات استجابت آن؛ باب 1. اعمال ماه رجب، شامل هفت فصل؛ 2. اعمال ماه شعبان، در پنج فصل و تتمه؛ 3. اعمال ماه رمضان مشتمل بر چهارده فصل و تتمه؛ 4. اعمال ماه شوال در سه فصل؛ 5. اعمال ماه ذیقعده؛ 6. اعمال ماه ذیحجه؛ 7. اعمال ماه محرم؛ 8 اعمال ماه صفر؛ 9. اعمال ماه ربیع الاول؛ 10. ماه ربیع الاخر؛ 11. جمادی الاول؛ 12. جمادی الآخر؛ خاتمه در فضیلت و شرافت روز نوروز و آداب و اعمال آن. صاحب «روضات الجنات» (ص198) در ذیل ترجمه میرمحمد حسین خاتون آبادی فرزند دانشمند مؤلف که ترجمه او را آورده و آثارش را برشمرده است میفرماید: منقول است که وقتی مردم از علامه مجلسی خواهش تألیف «زاد المعاد» نمودند فرمود: به «ذریعة النجاح» عمل کنید که شما را کفایت است.
آغاز: ذریعه نجاح سرگشتگان گرداب عصیان حمد و ثنای مجیب الدعواتیست که ببادبانی دست دعا پیشه و هر نفس صد هزار کشت تن را از چهار موجه بحر معصیت بساحل نجات کشانیده ... و بعد، بر رای طالبان منهج رشاد و سالکان مسلک سداد مستور و مخفی نماناد که باعث بر ایجاد بنی نوع انسان ... بر وفق طغرای غرای «و ما خلقت الجن و الإنس إلا ليعبدون» مداومت بر طاعات و اشتغال بعباداتست ... و چون اکثر کتبی که علمای کبار - رضوان الله علیهم - درین باب تألیف نمودهاند بلغت عربی است و اکثر خلق را از آن بهره کاملی وحظ شاملی نیست، و بعضی از أعمال که از طرق مخالفش منقول شده و أدعیه که خود تألیف نمودهاند نیز در آن کتب مسطور گردیده، و با وجود أعمال معتبره و أدعیه مأثوره و احتیاج بآنها نمیشود؛ بنابراین این غریق بحر معاصی ابن میر عبدالواسع: محمد صالح الحسینی - عفی الله عنهما - خواست که کتابی درین باب تألیف نماید که مقصور باشد بر ذکر بعضی از أعمال و أدعیه مشهوره که در مراتب أسانید در اعلای درجات اعتماد و اعتضاد باشد، و فضایل و آداب هر یک را بلغت فارسی ترجمه نماید، تا اکثر شیعیان این بلاد ازین رساله بهرهمند گردند، و اطلاع بر فضایل آن أعمال موجب مزید رغبات ایشان گردد، و در هر مقامی بعضی از فوائد و مسائل را که مناسب باشد ایراد نماید تا نفعش عظیمتر باشد و عمل کننده باین کتاب از رجوع بکتب دیگر مستغنی باشد. و چون این سعادت عظمی و موهبت کبری از ثمرات امن و أمان و برکات عهد و أوان سلطان ... سلیمان الحسینی الموسوی الصفوی بهادرخان ... برای این گمنام میسر گردیده بود، لهذا جرأت نموده این هدیه ... را بپایه سریر اعلی مرفوع گردانید ... او را به «ذریعة النجاح» مسمی گردانید، و مرتب ساخت بر مقدمه و 12 باب و خاتم ...
انجام: که خداوند رحیم و رحمان از زلات و سیئات این کثیر الذنب و الخسران درگذرد و عفو کند انه عفو کریم و قد وقع الفراغ
[الذریعة 32/10؛ ریحانة الادب ج 368/1 و 102/2؛ دائرة المعارف تشیع 15/7؛ دنا 500/5 (27 نسخه)؛ فهرستواره 368/7]
نسخههای خطی این اثر
32 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
13714 | حسینی خاتون آبادی، محمد صالح بن عبدالواسع (مؤلف) | قرن 12 | نسخ | 296 | شناسنامه ← |
| 2 |
سپهسالار
تهران
|
5650 | محمد صادق بن محمد کاظم اصفهانی | 1090ق | نسخ | 318 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرکز احیاء
قم
|
3489 | محمد علی بن محمد سعید | یکشنبه 22 ذیحجه 1094ق | نسخ | 109 | شناسنامه ← |
| 4 |
گوهرشاد
مشهد
|
1351 | بیکاتب | 1098ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 5 |
وزیری
یزد
|
1769 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 231 | شناسنامه ← |
| 6 |
جامع کبیر
یزد
|
63 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
21306 | بیکاتب | اواخر قرن 12 | نسخ | 243 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرکز احیاء
قم
|
3482 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 216 | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
387 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 10 |
جلیلی
کرمانشاه
|
374 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 291 | شناسنامه ← |
| 11 |
وزیری
یزد
|
727 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 233 | شناسنامه ← |
| 12 |
گلپایگانی
قم
|
4281-22/1 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، شکسته، نسخ | 239 | شناسنامه ← |
| 13 |
رضوی
مشهد
|
34843 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 304 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرعشی
قم
|
13824 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 239 | شناسنامه ← |
| 15 |
کتابخانههای اصفهان
اصفهان
|
26 | عنایت الله حسینی نهاوندی | 10 رجب 1101ق، حسب اشاره مهدی خان بیک | نستعلیق، نسخ | 176 | شناسنامه ← |
| 16 |
مرعشی
قم
|
14912 | محمد مهدی حسینی | جمادی الاول 1102ق | نسخ | 239 | شناسنامه ← |
| 17 |
مرکز احیاء
قم
|
762 | ابوالحسن بن ابی القاسم کاتب نیشابوری | غره ذیقعده 1109ق، برای آقا رفیع بن محمد صالح بیک | نستعلیق | 225 | شناسنامه ← |
| 18 |
رضوی
مشهد
|
24980 | قزوینی، علی بن حسن | 1151ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 19 |
مجلس
تهران
|
9963 | محمد علی | یکشنبه 28 شوال 1183ق | نسخ | 144 | شناسنامه ← |
| 20 |
رضوی
مشهد
|
37117 | عبدالکریم بن محمد صادق ابهری اصفهانی الجی | سهشنبه 11 محرم 1189ق | نسخ | 278 | شناسنامه ← |
| 21 |
رضوی
مشهد
|
23416 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 22 |
گلپایگانی
قم
|
4506-23/26 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 311 | شناسنامه ← |
| 23 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
1382 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 24 |
فرهنگ و ارشاد
کاشان
|
100 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 347 | شناسنامه ← |
| 25 |
رضوی
مشهد
|
3149 | محمد رضا بن محمد کرمانی | 1246ق | نسخ | 251 | شناسنامه ← |
| 26 |
مرعشی
قم
|
14896 | محمد صادق بن مهدی صباغ اصفهانی | ذیقعده 1281ق | نسخ | 176 | شناسنامه ← |
| 27 |
مرعشی
قم
|
397 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 228 | شناسنامه ← |
| 28 |
مرعشی
قم
|
1399 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 290 | شناسنامه ← |
| 29 |
فیضیه
قم
|
184 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 89 | شناسنامه ← |
| 30 |
استادی، رضا
قم
|
نامعلوم | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |