نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ذریعة النجاح

zarīʻat-on najāh
32 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/31524
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #31524
تاریخ و سده تألیف: 1088 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 16، ص 131 تا 134
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: دعا
اهدا / به درخواست: شاه سلیمان صفوی (1077-1105)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

مشتمل بر اعمال و دعاهای ایام سال، که در مراتب اسانید در اعلا درجه اعتماد و اعتضاد باشد، و ترجمه فضایل و آداب آنها به فارسی برای فارسی‌زبانان که از کتاب‌های عربی بهره ندارند. در یک مقدمه و دوازده باب و خاتمه: مقدمه در فضیلت دعا و آداب و شرایط و اوقات استجابت آن؛ باب 1. اعمال ماه رجب، شامل هفت فصل؛ 2. اعمال ماه شعبان، در پنج فصل و تتمه؛ 3. اعمال ماه رمضان مشتمل بر چهارده فصل و تتمه؛ 4. اعمال ماه شوال در سه فصل؛ 5. اعمال ماه ذیقعده؛ 6. اعمال ماه ذیحجه؛ 7. اعمال ماه محرم؛ 8 اعمال ماه صفر؛ 9. اعمال ماه ربیع الاول؛ 10. ماه ربیع الاخر؛ 11. جمادی الاول؛ 12. جمادی الآخر؛ خاتمه در فضیلت و شرافت روز نوروز و آداب و اعمال آن. صاحب «روضات الجنات» (ص198) در ذیل ترجمه میرمحمد حسین خاتون آبادی فرزند دانشمند مؤلف که ترجمه او را آورده و آثارش را برشمرده است می‌فرماید: منقول است که وقتی مردم از علامه مجلسی خواهش تألیف «زاد المعاد» نمودند فرمود: به «ذریعة النجاح» عمل کنید که شما را کفایت است.
آغاز اثر
« ذریعه نجاح سرگشتگان گرداب عصیان حمد و ثنای مجیب الدعواتیست که ببادبانی دست دعا پیشه و هر نفس صد هزار کشت تن را از چهار موجه بحر معصیت بساحل نجات کشانیده ... و بعد، بر رای طالبان منهج رشاد و سالکان مسلک سداد مستور و مخفی نماناد که باعث بر ایجاد بنی نوع انسان ... بر وفق طغرای غرای «و ما خلقت الجن و الإنس إلا ليعبدون» مداومت بر طاعات و اشتغال بعباداتست ... و چون اکثر کتبی که علمای کبار - رضوان الله علیهم - درین باب تألیف نموده‌اند بلغت عربی است و اکثر خلق را از آن بهره کاملی وحظ شاملی نیست، و بعضی از أعمال که از طرق مخالفش منقول شده و أدعیه که خود تألیف نموده‌اند نیز در آن کتب مسطور گردیده، و با وجود أعمال معتبره و أدعیه مأثوره و احتیاج بآنها نمیشود؛ بنابراین این غریق بحر معاصی ابن میر عبدالواسع: محمد صالح الحسینی - عفی الله عنهما - خواست که کتابی درین باب تألیف نماید که مقصور باشد بر ذکر بعضی از أعمال و أدعیه مشهوره که در مراتب أسانید در اعلای درجات اعتماد و اعتضاد باشد، و فضایل و آداب هر یک را بلغت فارسی ترجمه نماید، تا اکثر شیعیان این بلاد ازین رساله بهره‌مند گردند، و اطلاع بر فضایل آن أعمال موجب مزید رغبات ایشان گردد، و در هر مقامی بعضی از فوائد و مسائل را که مناسب باشد ایراد نماید تا نفعش عظیمتر باشد و عمل کننده باین کتاب از رجوع بکتب دیگر مستغنی باشد. و چون این سعادت عظمی و موهبت کبری از ثمرات امن و أمان و برکات عهد و أوان سلطان ... سلیمان الحسینی الموسوی الصفوی بهادرخان ... برای این گمنام میسر گردیده بود، لهذا جرأت نموده این هدیه ... را بپایه سریر اعلی مرفوع گردانید ... او را به «ذریعة النجاح» مسمی گردانید، و مرتب ساخت بر مقدمه و 12 باب و خاتم ... »
انجام اثر
« که خداوند رحیم و رحمان از زلات و سیئات این کثیر الذنب و الخسران درگذرد و عفو کند انه عفو کریم و قد وقع الفراغ »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 32/10 ریحانة الادب ج 368/1 و 102/2 دائرة المعارف تشیع 15/7 دنا 500/5 (27 نسخه) فهرستواره 368/7

متن فنخا

● ذریعة النجاح / دعا / فارسی zarīʻat-on najāh حسینی خاتون آبادی، محمد صالح بن عبدالواسع، 1058 - 1126 ؟ قمری hoseynī xātūn-ābādī, mohammad sāleh ebn-e ʻabd-ol-vāseʻ (1648 - 1714) اهدا به: شاه سلیمان صفوی (1077-1105) تاریخ تألیف: 5 ذیحجه 1088ق مشتمل بر اعمال و دعاهای ایام سال، که در مراتب اسانید در اعلا درجه اعتماد و اعتضاد باشد، و ترجمه فضایل و آداب آنها به فارسی برای فارسی‌زبانان که از کتاب‌های عربی بهره ندارند. در یک مقدمه و دوازده باب و خاتمه: مقدمه در فضیلت دعا و آداب و شرایط و اوقات استجابت آن؛ باب 1. اعمال ماه رجب، شامل هفت فصل؛ 2. اعمال ماه شعبان، در پنج فصل و تتمه؛ 3. اعمال ماه رمضان مشتمل بر چهارده فصل و تتمه؛ 4. اعمال ماه شوال در سه فصل؛ 5. اعمال ماه ذیقعده؛ 6. اعمال ماه ذیحجه؛ 7. اعمال ماه محرم؛ 8 اعمال ماه صفر؛ 9. اعمال ماه ربیع الاول؛ 10. ماه ربیع الاخر؛ 11. جمادی الاول؛ 12. جمادی الآخر؛ خاتمه در فضیلت و شرافت روز نوروز و آداب و اعمال آن. صاحب «روضات الجنات» (ص198) در ذیل ترجمه میرمحمد حسین خاتون آبادی فرزند دانشمند مؤلف که ترجمه او را آورده و آثارش را برشمرده است می‌فرماید: منقول است که وقتی مردم از علامه مجلسی خواهش تألیف «زاد المعاد» نمودند فرمود: به «ذریعة النجاح» عمل کنید که شما را کفایت است. آغاز: ذریعه نجاح سرگشتگان گرداب عصیان حمد و ثنای مجیب الدعواتیست که ببادبانی دست دعا پیشه و هر نفس صد هزار کشت تن را از چهار موجه بحر معصیت بساحل نجات کشانیده ... و بعد، بر رای طالبان منهج رشاد و سالکان مسلک سداد مستور و مخفی نماناد که باعث بر ایجاد بنی نوع انسان ... بر وفق طغرای غرای «و ما خلقت الجن و الإنس إلا ليعبدون» مداومت بر طاعات و اشتغال بعباداتست ... و چون اکثر کتبی که علمای کبار - رضوان الله علیهم - درین باب تألیف نموده‌اند بلغت عربی است و اکثر خلق را از آن بهره کاملی وحظ شاملی نیست، و بعضی از أعمال که از طرق مخالفش منقول شده و أدعیه که خود تألیف نموده‌اند نیز در آن کتب مسطور گردیده، و با وجود أعمال معتبره و أدعیه مأثوره و احتیاج بآنها نمیشود؛ بنابراین این غریق بحر معاصی ابن میر عبدالواسع: محمد صالح الحسینی - عفی الله عنهما - خواست که کتابی درین باب تألیف نماید که مقصور باشد بر ذکر بعضی از أعمال و أدعیه مشهوره که در مراتب أسانید در اعلای درجات اعتماد و اعتضاد باشد، و فضایل و آداب هر یک را بلغت فارسی ترجمه نماید، تا اکثر شیعیان این بلاد ازین رساله بهره‌مند گردند، و اطلاع بر فضایل آن أعمال موجب مزید رغبات ایشان گردد، و در هر مقامی بعضی از فوائد و مسائل را که مناسب باشد ایراد نماید تا نفعش عظیمتر باشد و عمل کننده باین کتاب از رجوع بکتب دیگر مستغنی باشد. و چون این سعادت عظمی و موهبت کبری از ثمرات امن و أمان و برکات عهد و أوان سلطان ... سلیمان الحسینی الموسوی الصفوی بهادرخان ... برای این گمنام میسر گردیده بود، لهذا جرأت نموده این هدیه ... را بپایه سریر اعلی مرفوع گردانید ... او را به «ذریعة النجاح» مسمی گردانید، و مرتب ساخت بر مقدمه و 12 باب و خاتم ... انجام: که خداوند رحیم و رحمان از زلات و سیئات این کثیر الذنب و الخسران درگذرد و عفو کند انه عفو کریم و قد وقع الفراغ [الذریعة 32/10؛ ریحانة الادب ج 368/1 و 102/2؛ دائرة المعارف تشیع 15/7؛ دنا 500/5 (27 نسخه)؛ فهرستواره 368/7]

نسخه‌های خطی این اثر

32 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
13714 حسینی خاتون آبادی، محمد صالح بن عبدالواسع (مؤلف) قرن 12 نسخ 296 شناسنامه ←
2
سپهسالار
تهران
5650 محمد صادق بن محمد کاظم اصفهانی 1090ق نسخ 318 شناسنامه ←
3
مرکز احیاء
قم
3489 محمد علی بن محمد سعید یک‌شنبه 22 ذیحجه 1094ق نسخ 109 شناسنامه ←
4
گوهرشاد
مشهد
1351 بی‌کاتب 1098ق نسخ - شناسنامه ←
5
وزیری
یزد
1769 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 231 شناسنامه ←
6
جامع کبیر
یزد
63 نامشخص - - - شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
21306 بی‌کاتب اواخر قرن 12 نسخ 243 شناسنامه ←
8
مرکز احیاء
قم
3482 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 216 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
387 نامشخص - - - شناسنامه ←
10
جلیلی
کرمانشاه
374 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 291 شناسنامه ←
11
وزیری
یزد
727 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 233 شناسنامه ←
12
گلپایگانی
قم
4281-22/1 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، شکسته، نسخ 239 شناسنامه ←
13
رضوی
مشهد
34843 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 304 شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
13824 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 239 شناسنامه ←
15
کتابخانه‌های اصفهان
اصفهان
26 عنایت الله حسینی نهاوندی 10 رجب 1101ق، حسب اشاره مهدی خان بیک نستعلیق، نسخ 176 شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
14912 محمد مهدی حسینی جمادی الاول 1102ق نسخ 239 شناسنامه ←
17
مرکز احیاء
قم
762 ابوالحسن بن ابی القاسم کاتب نیشابوری غره ذیقعده 1109ق، برای آقا رفیع بن محمد صالح بیک نستعلیق 225 شناسنامه ←
18
رضوی
مشهد
24980 قزوینی، علی بن حسن 1151ق نسخ - شناسنامه ←
19
مجلس
تهران
9963 محمد علی یک‌شنبه 28 شوال 1183ق نسخ 144 شناسنامه ←
20
رضوی
مشهد
37117 عبدالکریم بن محمد صادق ابهری اصفهانی الجی سه‌شنبه 11 محرم 1189ق نسخ 278 شناسنامه ←
21
رضوی
مشهد
23416 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
22
گلپایگانی
قم
4506-23/26 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 311 شناسنامه ←
23
شیخ علی حیدر
مشهد
1382 نامشخص - - - شناسنامه ←
24
فرهنگ و ارشاد
کاشان
100 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 347 شناسنامه ←
25
رضوی
مشهد
3149 محمد رضا بن محمد کرمانی 1246ق نسخ 251 شناسنامه ←
26
مرعشی
قم
14896 محمد صادق بن مهدی صباغ اصفهانی ذیقعده 1281ق نسخ 176 شناسنامه ←
27
مرعشی
قم
397 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 228 شناسنامه ←
28
مرعشی
قم
1399 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 290 شناسنامه ←
29
فیضیه
قم
184 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 89 شناسنامه ←
30
استادی، رضا
قم
نامعلوم نامشخص - - - شناسنامه ←