آداب عباسی

● آداب عباسی = ترجمه مفتاح الفلاح / دعا / فارسی ādāb-e ‘abbāsī = t.-ye meftāh-ol falāh صدرالدین تبریزی، محمد بن محب علی، ق 11ق sadr-od-dīn-e tabrīzī, mohammad ebn-e moheb-‘alī (17C) وابسته به: مفتاح الفلاح؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030) اهداء به: شاه عباس صفوی (996-1038ق) مولف که از شاگردان شیخ بهایی (-1031ق) بوده کتاب «مفتاح الفلاح» استادش را به ترتیب اصل به فارسی ترجمه نموده و به نام شاه عباس صفوی ساخته و به همین جهت به نام «آداب عباسی» نامیده شده است. این اثر نخستین ترجمه کتاب مذکور به شمار می‌رود. بخش دیباچه را ترجمه نکرده و خود به جای آن دیباچه مستقلی نگاشته است. به گفته صاحب ذریعه از این کتاب دو تحریر بزرگ و کوچک در کتابخانه سردار کابلی در کرمانشاه و کتابخانه خوانساری در نجف بوده است. در دیباچه نسخه بزرگ این شعر دیده می‌شود: «چنین گوید این بنده خاکسار ×× به صدرا شده شهره روزگار». ظاهراً این شعر در تحریر کوچکتر آن نیامده است و برخی وجود نام «صدرا» در آن را با تصریح به این که مؤلف شاگرد شیخ بهائی است و صدرالدین تبریزی ناهماهنگ دانسته و در نسبت آن تردید کرده‌اند. از کیفیت ذکر اسم مؤلف در مقدمه معلوم می‌شود که در زمان حیات ایشان ترجمه شده است. آن را در شش «باب» تنظیم ساخته: 1. در بیان آنچه از طلوع صبح صادق تا طلوع آفتاب بجا باید آورد؛ 2. در بیان آنچه از وقت طلوع آفتاب تا وقت ظهر بجا باید آورد؛ 3. در بیان آنچه از وقت ظهر تا فرو رفتن آفتاب بجا باید آورد؛ 4. در بیان آنچه از وقت خوابیدن تا نصف شب بجا باید آورد؛ 6. در بیان آنچه از نصف شب تا طلوع صبح باید بجا آورد. آغاز: تقدیس و تسبیح پادشاه قادری را که خلص عبادش بمفتاح الفلاح قد افلح المؤمنون الذین هم صلوتهم خاشعون اقفال خزاین عبودیت و بندگی گشانید. انجام: و ما را بغیر خود محتاج مساز، درد ما را خود دوا کن بحق الحق و النبی المطلق و آله. [مجله «علوم حدیث» شماره 11ص 109؛ الذریعه 24/1 و 138/4 و 339/21؛ اعیان الشیعه ج 171/43؛ طبقات اعلام الشیعة، قرن 11هـ ص 502؛ فهرستواره منزوی 25/7 (11 نسخه)؛ دنا 42/1 (33 نسخه)]