نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

دیوان علیشیر نوائی

d.-e ‘alīšīr-e navā’ī
49 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/30344
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #30344
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 15، ص 620 تا 623
زبان و قالب: ترکی
رده‌های موضوعی: شعر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
نوادر الشباب (navāder-oš šabāb)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

امیر علیشیر نوائی چهار دیوان ترکی داشته و هریک را به نامی نامیده (غرائب الصغر، نوادر الشباب، بدایع الوسط، فوائد الکبر) و این بخش نوادر الشباب می‌باشد. مقدمه‌ای به نثر ترکی خود امیر بر این دیوان نوشته و به نام سلطان حسین میرزا موشح گردیده و در اینجا تذکر داده که مقتضیات جوانی را در هنگام فراغت از کارها به انشاء و نظم جلوگیری می‌نموده و این دیوان مشتمل بر غزلیات به ترتیب حروف تهجی برحسب ردیف‌ها، مستزاد، مخمس، مسدس، ساقی‌نامه، ترجیع‌بند، مثنوی، مقطعات و رباعیات می‌باشد و در حدود 5700 بیت است و دیباچه آن هم در حدود 350 بیت می‌باشد و یکی دیوان فارسی اوست که شش هزار بیت است و به طبع رسیده. در اشعار ترکی به نوائی و در اشعار فارسی به «فنائی» و «فانی» تخلص می‌کرده است.
آغاز اثر
« دیباچه: حمد آنکا کلام خیرمآل ×× قیلدی ایلکار سولدین ارسال ... فصاحت دیوانک غزل سرا لاری طبع مخزنی دین شوریده حال عاشق لار خرمن الخ. آغاز دیوان: اشرقت من عکس شمس الکاس انوار الهدی ×× یار عکسین می‌دا کوردب جام دین چتقی صدا »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
ریحانه 240/6 نسخه‌های منزوی 2459/3 مشار فارسی 2267/2 مشترک پاکستان 629/7 الذریعة 1226/9 دنا 295/5 مکتبة امیرالمؤمنین 305/1

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● دیوان علیشیر نوائی = نوادر الشباب / شعر / ترکی d.-e ‘alīšīr-e navā’ī = navāder-oš šabāb امیر علیشیر نوائی، علیشیر بن کیچکنه، 844 - 906 ؟ قمری amīr ‘alī-šīr-e navā’ī, ‘alī-šīr ebn-e kīčakne (1441 - 1501) امیر علیشیر نوائی چهار دیوان ترکی داشته و هریک را به نامی نامیده (غرائب الصغر، نوادر الشباب، بدایع الوسط، فوائد الکبر) و این بخش نوادر الشباب می‌باشد. مقدمه‌ای به نثر ترکی خود امیر بر این دیوان نوشته و به نام سلطان حسین میرزا موشح گردیده و در اینجا تذکر داده که مقتضیات جوانی را در هنگام فراغت از کارها به انشاء و نظم جلوگیری می‌نموده و این دیوان مشتمل بر غزلیات به ترتیب حروف تهجی برحسب ردیف‌ها، مستزاد، مخمس، مسدس، ساقی‌نامه، ترجیع‌بند، مثنوی، مقطعات و رباعیات می‌باشد و در حدود 5700 بیت است و دیباچه آن هم در حدود 350 بیت می‌باشد و یکی دیوان فارسی اوست که شش هزار بیت است و به طبع رسیده. در اشعار ترکی به نوائی و در اشعار فارسی به «فنائی» و «فانی» تخلص می‌کرده است. آغاز: دیباچه: حمد آنکا کلام خیرمآل ×× قیلدی ایلکار سولدین ارسال ... فصاحت دیوانک غزل سرا لاری طبع مخزنی دین شوریده حال عاشق لار خرمن الخ. آغاز دیوان: اشرقت من عکس شمس الکاس انوار الهدی ×× یار عکسین می‌دا کوردب جام دین چتقی صدا [ریحانه 240/6؛ نسخه‌های منزوی 2459/3؛ مشار فارسی 2267/2؛ مشترک پاکستان 629/7؛ الذریعة 1226/9؛ دنا 295/5؛ مکتبة امیرالمؤمنین 305/1]

نسخه‌های خطی این اثر

49 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
353 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 188 شناسنامه ←
2
معصومیه
قم
365 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 85 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
13686 ظاهراً سلطانعلی بی‌تاریخ نستعلیق 234 شناسنامه ←
4
سلطنتی
تهران
1939 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 542 شناسنامه ←
5
ملی
تهران
1001 بی‌کاتب محتملاً قرن 11 نستعلیق 94 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
4798/3 بی‌کاتب 1287ق شکسته 7 شناسنامه ←
7
خادم حسینی
تبریز
41 حاج محمد حسین اسکویی 1285ق نستعلیق 170 شناسنامه ←
8
ملی
تهران
1355 ملا عبدالله بن ملا الله بردی خوارزمی 1229ق نستعلیق 289 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
12144/6 بی‌کاتب اواخر قرن 12 شکسته نستعلیق 4 شناسنامه ←
10
خادم حسینی
تبریز
68 عینی بن علیخان اینانلو ساکن دره مراد بیک توابع بلده همدان 25 ذیقعده 1079ق تعلیق 220 شناسنامه ←
11
ملی
تهران
2372 بی‌کاتب محتملاً قرن 11 نستعلیق 209 شناسنامه ←
12
مسجد اعظم
قم
2110/2 محمد مهدی نائینی 13 صفر 1278ق نستعلیق 93 شناسنامه ←
13
مرکز احیاء
قم
1462 نجفقلی بن محمد تقی جمعه 5 شوال 1274ق نستعلیق 145 شناسنامه ←
14
رضوی
مشهد
15819 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 84 شناسنامه ←
15
ملی
تهران
1936 میرزا مقصود افشار خرقانی اواخر قرن 13 نستعلیق 291 شناسنامه ←
16
گلپایگانی
قم
935/1-6/25 بی‌کاتب 1133ق نستعلیق 132 شناسنامه ←
17
ملک
تهران
4804 حاجی محمد کاتب رمضان 1117ق نستعلیق 262 شناسنامه ←
18
دانشگاه
تهران
1759-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
19
مجلس
تهران
73 بی‌کاتب قرن 11 و 12 نستعلیق 146 شناسنامه ←
20
نواب
مشهد
66 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 109 شناسنامه ←
21
مجلس
تهران
13480 بی‌کاتب با تاریخ 1049ق نستعلیق 196 شناسنامه ←
22
مجلس
تهران
8369/2 بی‌کاتب احتمالاً قرن 11 نستعلیق 215 شناسنامه ←
23
مجلس
تهران
8368/2 بی‌کاتب احتمالاً قرن 11 نستعلیق 154 شناسنامه ←
24
سلطنتی
تهران
2195 شاه حسین ابن فخرالدین علی شهابی هروی 1014ق نستعلیق 220 شناسنامه ←
25
مجلس
تهران
15229 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
26
مجلس
تهران
4116 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 238 شناسنامه ←
27
ملک
تهران
4800 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 327 شناسنامه ←
28
ملی
تهران
499 بی‌کاتب محتملاً قرن 11 نستعلیق 157 شناسنامه ←
29
سپهسالار
تهران
197 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 139 شناسنامه ←
30
سلطنتی
تهران
1798 محی هروی 986ق نستعلیق 342 شناسنامه ←