دیوان روح الامین

● دیوان روح الامین / شعر / فارسی d.-e rūh-ol-amīn روح الامین، محمد امین، 971 - 1047 قمری rūh-ol-amīn, mohammad amīn (1564 - 1638) محمد امین شهرستانی اصفهانی متخلص به روح الامین و مشهور به میر جمله از سادات شهرستان (نواحی اصفهان است) و پسر عموی میرزا رضی اصفهانی است که در زمان شاه عباس ماضی مقام صدرات کل داشته است. از بیانات خود وی در شیرین خسرو برمی‌آید که تولد وی به سال 971 بوده و مذهب امامی داشته و در تذکره خوشگو ضبط گردیده که به سال 1047 به عالم جاودان شتافته است. خوشگو می‌گوید خمسه‌ای به نظم آورده و از مندرجات فهرست ریو معلوم می‌شود که «لیلی و مجنون» و «آسمان هشتم» وی در کتابخانه موزه بریتانیا می‌باشد و لیلی و مجنون وی بدین بیت آغاز شده: «ای حسن طراز عشق پرواز ×× انجام نمای کار ز آغاز»؛ و آسمان هشتم بدین بیت آغاز گردیده: «ای روان آفرین دل آرای ×× وی خرد را بخویش راهنمای». دومی بنابر تصریح در خود آن به سال 1021 بانجام رسیده و اولی بنابر تصریح در مقدمه نثری آن سومین مثنوی او است و در آسمان هشتم تذکر داده که نظم لیلی و مجنون هفت ماه طول کشیده و در مقدمه مثنوی سومین می‌گوید پیش از این دو مثنوی یکی در معاشقه خسرو پرویز و دیگری به نام «مطمح» انشا کرده‌ام. مثنوی اول آن بنابر تصریح خود وی «شیرین و خسرو» نام دارد و مثنوی پنجم وی «جواهرنامه» نام دارد و در شیرین و خسرو می‌گوید: «جواهرنامه‌ای ایدون که گفتم ×× دری از معدن الماس سفتم / نپنداری که کاری سرسری شد ×× جهان همچون دکان جوهری شد / کنون شیرین کنم کام دهان را ×× ز نیشکر کلک بیان را»