الاحكام الملخصة في حكم ماء الحمصة

● الاحكام الملخصة في حكم ماء الحمصة / فقه / عربی aḥkām-ul mulaxxaṣa fī ḥukm-i mā’-il ḥimmaṣa شرنبلالی، حسن بن عمار، - 1069 قمری šerenbalālī, ḥasan ebn-e ‘ammār ( - 1659) تاریخ تألیف: 1059ق در زمان مؤلف اطبا روشی را برای درمان زخم‌ها ابداع نمودند که طبق آن حمصه (نخود) را بعد از «کی» کردن زخم روی آن گذاشته و پانسمان می‌کردند بعد از آن آب‌هایی از زخم از اطراف نخود ترشح می‌کرد. مؤلف در این رساله از پاک یا نجس بودن آن آب بحث نموده است. کتاب دیگری در همین موضوع به نام «المقاصد الممحصة فی بیان کی الحمصة» تالیف عبدالغنی نابلسی (-1143ق) نگاشته شده که نسخه‌ای از آن در کتابخانه اوقاف بغداد موجود است. آغاز: الحمدلله الذی شرع لنادینا قیماً غیرذی عوج و كلفنا بما لم يجعل علينا فيه من حرج و الصلوة ... و بعد فيقول العبد المضطر ... هذه نبذة يسيرة لحادثة شهيرة سميتها احكام الملخصة فی حكم ماء الحمصة جمعتها إجابة لمطالبها اعطاه الله تعالى من فضله ما يؤمله من اعزالمطالب و اكملها و استفت بالله مستمداً من جلايل آلائه و مننه و قد ورد سؤال عن صفة من الطب استنبطها بعض الحزاق فی حرفته وفيه ان توضع الحمصة فی محل من الجسد بعد كى محلها اى مقدرة فيه لاذهاب ما هو مضر باخراج شئ لا يسيل بقوته بل تحصل رشح يظهر على نحو ورقة توضع على الحمصة او خرقة لاماطته بحيث لو ترك الموضع المذكور لم يبق لمحل المحمصة انتفاخ و يذهب بجملة فهل هذا الرشح القاصر عن سيلانه عن المحل بقوته ينقض وضوء صاحبه ويكون مبطلاً لطهارتـه [فهرس المخطوطات العربية فى مكتبة الاوقاف العامة ف بغداد، عبدالله الجبوری، جزء اول ص 548 ش 1/2356؛ مجاميع مخطوطات الطب و الصيدلة و البيطرة فى مكتبة المتحف العراقی، اسامة ناصر نقشبندی ص 11 با عنوان «الابحاث الملخصة فی حكم کی الحمصة؛ الطب و الصيدلية ص12]