احکام قرانات

● احکام قرانات / هیئت / فارسی ahkām-e qerānāt نیشابوری، ایرانشاه بن علی، ق6 قمری neyšābūrī, īrān-šāh ebn-e 'alī ( - 12c) اهدا به: برای فرمانروای قهستان و خواف و سنجان احکام قرانات کواکب را در سه «قسم» به طریق استادان چون محمد عبدالجلیل سجزی و ابو معشر بلخی و کوشیار تألیف کرده است. بخش‌بندی آن بدین ترتیب است: قسم اول در مقدمات احکام قرانات، در شش باب: 1. شرح حرکات و قرانات کواکب سه گانه علوی، 2. شرح ادوار کلی و اقسام آن، 3. شرح تسیرات کلی و کیفیت آن، 4. شرح انتهاءات کلی و کیفیت آن، 5. شرح واردات کلی و کیفیت آن، 6. شرح احکام قرانات و اصول استنباط آن؛ قسم دوم در شرح محاسبات و استخراج اعمالی که بدان احتیاج بود، در شش باب: 1. ذکر استخراج و اعمال قرانات و طوالع و دلایل آن، 2. ذکر استخراج و اعمال و ادوار کلی و دور عظمی و کبری و وسطی و صغری، 4. ذکر استخراج و اعمال انتهاءات کلی و انتهاء اعظم و اکبر و اوسط و اصغر، 5. ذکر استخراج و اعمال فی دارات کلی و دار اعظم و اکبر و اوسط و اصغر، 6. ذکر جدول عملی چند که بدان احتیاج بود؛ قسم سوم ذکر طوالع مبادی و قرانات و دلایل آن و احکام مبادی ملت و دولتها و انقلاب کارها و ظهور حوادث و خروج متغلبان، در سه باب: 1. ذکر طوالع مبادی و دلایل بر ولادت مبعث پیامبر (ص) و احکام برخی از آن از سخن حکما، 2. طوالع مبادی و دلایلی بر خروج چنگیز و ظهور دولت او، 3. طوالع و دلایل قرانات و مبادی بر احوال عالم در سال‌های مستقبل. آغاز: سپاس و شکر پروردگاری را که عقول عقلاء عالم از ادراک کنه کمال ذات او قاصر است و بیان فصحاء بنی آدم از تقریر صفات او عاجز [فهرستواره منزوی 3013/4]