شناسنامه کتابشناختی اثر
دیوان امامی هروی
d.-e emāmī-ye heravī
19
نسخه ثبتشده
از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/29063
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #29063
پدیدآور / مؤلف:
امامی هروی، محمد بن ابی بکر
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 1012
تا 1013
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
شعر
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
دیوان وی شامل مدایح پادشاهان و صدور و وزراء و امراء معاصر میباشد و نگارنده فقط این دو بیت را شامل تاریخ در دیوان او یافتم (نسخه مجلس ش 948 ص 47 و ص 4): «ششم روز از پنجمین ماه تازی ×× پس از ششصد و پنجه و هشت دیگر» و «ششصد و شصت و سه از هجرت گذشته تازه کرد ×× عصمة حق رونق اسلام ازین عالی بنا». ولی تاریخ اخیر راجع به بناء مسجدی است که الغ ترکان در کرمان بنا نموده و در این قصیده است: «میکند هر دم بخاک خطه کرمان سپهر ×× در پناه ساحت دین پرور او اقتدا / مهر اعلا عصمة دنیا و دین کز عدل اوست ×× رونق شرع پیمبر قوت دین خدا / مریم ثانی الغ ترکان کز استغنا نکرد ×× هرگز اندر هیچ حالی جز به یزدان التجا / آنکه از بهر تفاخر پادشاهان مینهند ×× چهره چون خورشید بر خاک جنابش بی ریا».
چنانکه از دیوان وی استفاده میشود روح تصوف در وی حلول کرده و دست ارادت به زین الدین هندی داده و کمال یافته و در این معنی (ص 67 همان نسخه) میگوید: «آب حیوان شدم چو در ره فقر ×× خاک سلطان اولیا گشتم / زین دین پیرهند کز نظرش ×× نظر رحمت خدا گشتم / سالک راه حق که در قدمش ×× تا شدم خاک توتیا گشتم». امامی قصیده ذوالرمه را نیز به عربی شرح کرده است. (ابن یوسف شیرازی)
آغاز اثر
« سحرگه در جهان جان بعون مبدع اشیاء ×× مسافت قطع میکردم ز لا تا حضرت الا/ موالید و طبایع را چنان از هم جدا کردم ×× که بر سطحی مربع شد ز یک نقطه سه خط پیدا / جهان را مرکزی دیدم محیطش دور پرگاری ×× که کردی ز آخر هر دور در دوری دگر مبدا »
سوابق و چاپهای اثر
1344، مؤسسه مطبوعاتی علمی، افست
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 94/9
منزوی 2231/3
دنا 42/5-43 (23 نسخه)
متن فنخا
● دیوان امامی هروی / شعر / فارسی
d.-e emāmī-ye heravī
امامی هروی، محمد بن ابی بکر، - 686 قمری
emāmī heravī, mohammad ebn-e abī-bakr ( - 1288)
دیوان وی شامل مدایح پادشاهان و صدور و وزراء و امراء معاصر میباشد و نگارنده فقط این دو بیت را شامل تاریخ در دیوان او یافتم (نسخه مجلس ش 948 ص 47 و ص 4): «ششم روز از پنجمین ماه تازی ×× پس از ششصد و پنجه و هشت دیگر» و «ششصد و شصت و سه از هجرت گذشته تازه کرد ×× عصمة حق رونق اسلام ازین عالی بنا». ولی تاریخ اخیر راجع به بناء مسجدی است که الغ ترکان در کرمان بنا نموده و در این قصیده است: «میکند هر دم بخاک خطه کرمان سپهر ×× در پناه ساحت دین پرور او اقتدا / مهر اعلا عصمة دنیا و دین کز عدل اوست ×× رونق شرع پیمبر قوت دین خدا / مریم ثانی الغ ترکان کز استغنا نکرد ×× هرگز اندر هیچ حالی جز به یزدان التجا / آنکه از بهر تفاخر پادشاهان مینهند ×× چهره چون خورشید بر خاک جنابش بی ریا».
چنانکه از دیوان وی استفاده میشود روح تصوف در وی حلول کرده و دست ارادت به زین الدین هندی داده و کمال یافته و در این معنی (ص 67 همان نسخه) میگوید: «آب حیوان شدم چو در ره فقر ×× خاک سلطان اولیا گشتم / زین دین پیرهند کز نظرش ×× نظر رحمت خدا گشتم / سالک راه حق که در قدمش ×× تا شدم خاک توتیا گشتم». امامی قصیده ذوالرمه را نیز به عربی شرح کرده است. (ابن یوسف شیرازی)
آغاز: سحرگه در جهان جان بعون مبدع اشیاء ×× مسافت قطع میکردم ز لا تا حضرت الا/ موالید و طبایع را چنان از هم جدا کردم ×× که بر سطحی مربع شد ز یک نقطه سه خط پیدا / جهان را مرکزی دیدم محیطش دور پرگاری ×× که کردی ز آخر هر دور در دوری دگر مبدا
چاپ: 1344، مؤسسه مطبوعاتی علمی، افست
[الذریعة 94/9؛ منزوی 2231/3؛ دنا 42/5-43 (23 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
19 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مینوی
تهران
|
248/9 تا 251 بخش3 | محمد شاه بن علی بن محمود بن شادبخت اصفهانی از کوی کران | شنبه 23 ذیحجه 699ق | - | 19 | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
4749/1 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 182 | شناسنامه ← |
| 3 |
ملک
تهران
|
4963/5 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 36 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
3944/1 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 141 | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
1183/3 | غلامحسین جولاق | 1003ق | نستعلیق | 70 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
2660/1 | محمد حسن | 1049ق | نستعلیق | 82 | شناسنامه ← |
| 7 |
ملی
تهران
|
2297/2 | بیکاتب | محتملاً قرن 12 | نستعلیق | 144 | شناسنامه ← |
| 8 |
مجلس
تهران
|
135/5-طباطبائی | بیکاتب | 1241-1242 | نستعلیق | 60 | شناسنامه ← |
| 9 |
مجلس
تهران
|
14040/1 | بیکاتب | شوال 1248ق | نستعلیق | 60 | شناسنامه ← |
| 10 |
رضوی
مشهد
|
6089 | شاعر هروی مقیم مشهد | ربیع الثانی 1261ق | نستعلیق | 57 | شناسنامه ← |
| 11 |
دانشگاه
تهران
|
702/2-ف و 1473/2-ف | قلی بن محمد تقی جاجرمی | 1263ق | نستعلیق | 61 | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
تهران
|
702/4-ف | بیکاتب | 1263ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 13 |
دانشگاه
تهران
|
1498/1-ف | میرزا علی خان بدیهی مازندرانی | 1 رمضان 1279ق | - | - | شناسنامه ← |
| 14 |
مجلس
تهران
|
948 | محمد علی بن عبدالخالق مصاحبی نائینی ملقب به عبرت نائینی | 1337ق، به فرمان سردار معظم خراسانی نوشته و ابیات هر یک از مباحث آن بر حسب قوافی به ترتیب حروف تهجی مرتب و در حدود 2000 بیت میباشد | نسخ | 82 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
14803 | بیکاتب | 20 ذیحجه 1342ق | نسخ | 55 | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
تهران
|
9824/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 17 |
سلطنتی
تهران
|
574/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 18 |
دانشگاه
تهران
|
4991-ف | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 116 | شناسنامه ← |
| 19 |
ملک
تهران
|
5467/2 | درویش قربان | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | 44 | شناسنامه ← |