دمعة الباکی و لوعة الشاکی

● دمعة الباکی و لوعة الشاکی = لوعة الشاکی و دمعة الباکی / ادبیات / عربی dam‘at-ul bākī wa law‘at-uš šākī = law‘at-uš šākī wa dam‘at-ul bākī صفدی، خلیل بن ایبک، 696 - 764 قمری safadī, xalīl ebn-e ībak (1297 - 1363) در غالب فهارس: از صلاح الدین خلیل بن ایبک صفدی (- 764ق) (چند بار با این انتساب به چاپ رسیده است) یا از زین الدین منصور بن عبدالرحمن شافعی دمشقی خطیب (-767ق) (حاجی خلیفه و معجم المؤلفین) یا از علاء الدین بن شریف الماردینی (در نسخه‌ای که در کتابخانه الیان سرکیس بوده است) یا از صفی الدین حلی (نسخه مورخ 1229 کتابخانه تیموری) دانسته شده؛ جمال الدین ابوالمحاسن خطیب صالحیه ـ که در پشت نسخه شماره 272/1 مجلس شورای اسلامی و به خط کاتب آمده ـ ظاهراً همان زین الدین منصور دمشقی خطیب السقیفه است و با توجه به وجود نسخه‌ای از این کتاب که در حدود قرن 8 کتابت شده (بنا بر نوشته الیان سرکیس بدون نام مؤلف است و در کتابخانه تیموری نگهداری می‌شود) نسبت تألیف آن به خطیب دمشقی مذکور (جمال الدین یا زین الدین که در سال 967 در گذشته است) درست نیست. کتاب بسیار جالبی است درباره عشق و بیان پاره‌ای از احوال گرفتاران عشق در ضمن نقل یک داستان عشقی که مؤلف خویشتن را قهرمان آن داستان معرفی کرده و رموز هجر و وصل را در عبارات، نظم و نثرهای بسیار شیوا و دلکش شرح داده است. در آغاز کتاب خطبه و دیباچه‌ای است آمیخته با بیانات پرشور و عاشقانه متضمن قطعات نغز شعر که بسیار جالب است. چاپ: مصر، 60ص، 1274ق؛ مطبوعات شرف، 59ص، 1302ق. [معجم المطبوعات 1213/2؛ بروکلمان 40/2 و 440 و ذیل 28/2 و 463؛ معجم المؤلفین 16/13؛ اعلام زرکلی 239/8؛ دنا 1251/4] شرح و حواشی: 1- ذیل الحواشی؛ دانش تبریزی، لطفعلی بن محمد کاظم (1268- (1350)