دلگشا

● دلگشا / داستان / فارسی delgošā تاریخ تألیف: 1039ق برابر «کتاب دل گشای بزم آرا». مجموعه حکایات و داستان‌های پراکنده است. مؤلف که از خود نام نبرده در مقدمه می‌نویسد: «بر ضمیر منیر دانش مندان سخن‌شناس مخفی نماند که این ذره بی‌بضاعت پست فطرت در هر کتاب نظر بر حکایت و در هر مجلس گوش بر روایت بود لهذا از هر جا سخن برگزیده و حکایات پسندیده و لطایف برچیده را فراهم آورده مشتمل بر نه فصل ترتیب داده و آن را دلگشا موسوم ساخت و به هنگام سرانجام فصول دل پسندش به گفتن این قطعه تاریخ مفوض گردید. نظم: کتاب دلگشا کز روی خواهش ×× نموده انتخابش دل ز هر جا / پی تاریخ ترتیبش خرد گفت ×× کتاب دل گشای بزم آرا.» مؤلف می‌باید از اهالی شیراز یا فارس بوده باشد چه بسیار از حکایات و حاکمان آن خطه یاد می‌کند. شامل نه «فصل»: 1. بیان ادب و مروت پادشاهان عالی مقدار و امیران نام دار؛ 2. بیان بعضی از حکایات فرج بعد از شدت؛ 3. نقل حکایتهای متفرقه؛ 4. ذکر فراست و لطیفه قاضیان و فقیهان و واعظان؛ 5. حکایات عجیب از علم غریبه ترکان صحرانشین و احشامیان شانه بین؛ 6. حکایات زنان عاقله؛ 7. بیان احوال درویشان و سخنان با رتبه دیوانگان با فر است؛ 8. نقل سخنان کران و کوران و اعوران.