دفاتر الهموم

● دفاتر الهموم / تاریخ معصومین / فارسی dafāter-ol homūm حسینی برغانی، عباس بن جبرئیل، ق13 قمری hoseynī baraqānī, ‘abbās ebn-e jebre’īl (- 19c) اهداء به: ناصرالدین شاه تاریخ تألیف: 1282ق کتاب مبسوطی است در خصوص بیان فضایل مناقب و مصیبت‌های حضرت سید الشهدا، امام حسین که در بین آن مطالب به موضوعات اعتقادی، اخلاقی و تاریخی نیز پرداخته شده است. این کتاب به منظور استفاده در مجالس وعظ و خطابه نگاشته شده و از یک «مقدمه»، صد «دفتر» و یک «خاتمه» تشکیل یافته است. مؤلف بعد از این کتاب، کتابی دیگر به عنوان «دفاتر الغموم» در سال 1299ق نگاشته و در همان دفاتر الغموم وعده داده: کتاب سومی نیز به عنوان «دفاتر العموم» خواهد نمود که مشخص نیست موفق به انجام آن شده یا نه. مطالب «دفاتر الهموم» بدین شرح است: مقدمه، که از دو باب تشکیل یافته: 1) معرفت نبی و ولی، 2) قواعد تعزیه و آداب ماتم داری؛ دفتر 1. آیات و اخباری که وارد شده است در گریه از خوف خداوند و فضیلت گریه بر امام حسین و ثواب زیارت آنجناب؛ دفتر 100. ذکر تعریف سلاطین چندی که در یاری دین و شریعت سید المرسلین قدم زدند و بعد اشاره به احوالات امیر تیمور و خراب نمودن شهر شام؛ خاتمه: در دو بخش: 1) احوالات رسول اکرم تا امام عصر «عج الله تعالی فرجه الشریف»، 2) احوالات صاحب الزمان و علامات ظهور و رجعت. آغاز: الحمد لله الذی خلق البلاء للولاء و جعل الولاء للبلاء و کشف عن اسرار المحبة و الکرب و البلاء فی ارض کربلاء، اما بعد، بر دفاتر خواطر اولی الابصار و اوراق قلوب و صدور اصحاب اعتبار. انجام: و آنچنان اراده نمیداند آنرا غیر از او کسی بعد قیامت خواهد بود و آنچه خدا وصف کرده است، در کتاب خود و الحمد لله رب العالمین، قد فرغت. [دنا 1213/4؛ مکتبة امیرالمؤمنین 254/1؛ فهرستواره منزوی 472/1]