دعاء کمیل

● دعاء کمیل / دعا / عربی du‘ā’-i kumayl منسوب به علی بن ابی طالب (ع)، امام اول، - 40 قمری (mansūb be) ‘alī ebn-e abī tāleb, emām-e avval (- 661) این دعا از ادعیه مأثوره از حضرت مولی امیرالمؤمنین علی علیه السلام است و از ایشان نقل شده که این دعاء حضرت خضر پیغمبر است و به نام «دعاء خضر» نیز موسوم است و چون به کمیل ابن زیاد ـ که یکی از اصحاب خوب و دارای مراتب معرفت بوده ـ آن را یاد داده‌اند معروف به دعاء کمیل شده است و مشتمل بر مضامین عالیه و مطالب مهمه می‌باشد. کمیل از خواص اصحاب و یاران آن حضرت است و در عهد خلافت آن بزرگوار به حکومت شهرستان «هیت» (از شهرستانهای عراق واقع در اطراف رود فرات (معجم البلدان ج 8 ص 486)) منصوب بود. او مردی بود متین و با وقار و شریف و شجاع و مطاع. در جنگ صفین در خدمت آن حضرت بود. جلالت قدرش نزد امامیه از مسلمات است (مجالس المؤمنین. طرائق الحقائق ج 2 ص 39؛ تنقیح المقال ج - 2). دانایان از اهل سنت و جماعت چون کاتب واقدی (در طبقات الکبیر ج 6 ص 124) و ابن حجر عسقلانی (در الاصابة فی تمییز الصحابة ج 5 ص 325) و خزرجی (در خلاصه تذهیب الکمال ص 275) او را ستوده‌اند و از مشاهیر طبقه تابعین و ثقاة رواتش دانسته‌اند. سلسله عارفان کمیلیه نسبت خرقه خود را به او می‌رسانند. به سال 83ق [به روایت طبری و ابن اثیر] یا 82 [به روایت یافعی در مرآة الجنان ج 1] به امر حجاج بن یوسف ثقفی والی عراق در سن نود سالگی به جرم تشیع در کوفه کشته شد. قبرش میان شهرستان نجف و کوفه معروف و مزار است. باری علو مضمون این دعاء و شهرت راوی آن بی‌نیاز از تفصیل بیشتری می‌دارد و ضمن مجامع ادعیه چاپ شده و خواندن آن در شب‌های جمعه و شب نیمه شعبان نزد مؤمنین و اخیار معمول است. آغاز: بسمله. اللهم أنى أسئلک برحمتک التی وسعت کل شیء و بقدرتک التی قهرت بها کل شیء ... انجام: صل علی محمد و آل محمد و افعل بی ما أنت أهله و صلی الله علی رسوله و الأئمة المیامین من آله و سلم تسلیماً کثیراً. شرح و حواشی: 1- شرح دعاء کمیل؛ نطنزی، محمود بن علی (-735) 2- دعاء کمیل (ترجمه)؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (1037-1110) 3- شرح دعاء کمیل؛ اشرفی، صفرعلی (-1257) 4- مفتاح المراد فی شرح دعاء کمیل بن زیاد؛ خوانساری، جمال الدین بن علی (-13) 5- دعاء کمیل (ترجمه)؛ قائنی خراسانی، محمد علی بن زین العابدین (-13) 6- دعای کمیل (ترجمه نظم و نثر) = ترجمه نظم و نثر دعای کمیل؛ هراتی، محمد حسن (-13) 7- دعاء کمیل (ترجمه)؛ وفا، حسینقلی بن علی اصغر (-1322) 8- دعای کمیل (ترجمه و شرح) = ترجمه و شرح دعای کمیل؛ مدرس چهاردهی، محمد علی بن محمد نصیر (1252-1334) 9- جذبة الحقیقة = شرح دعای کمیل؛ کاشانی، حبیب الله بن علی مدد (1262-1340) 10- کاشف الاسرار = شرح دعای کمیل؛ اصطهباناتی، ابوالحسن بن اسماعیل (1250-1338) 11- دعای کمیل و ترجمه آن؛ فشارکی، محمد حسین بن محمد جعفر (1266-1353) 12- شرح دعاء کمیل؛ قاضی سبزواری، عبدالاعلی بن محمد (-14) 13- انیس اللیل در شرح دعاء کمیل؛ کلباسی، محمد رضا بن عبدالرحیم (-14) 14- شرح دعاء کمیل؛ طواری یزدی، عباس بن محمد (-15) 15- سراج اللیل فی شرح دعاء کمیل 16- شرح دعاء کمیل؛ ساروی، محمد بن محمد محسن 17- دعاء کمیل (ترجمه) (2 عنوان) 18- شرح دعاء کمیل (5 عنوان)