دستور صید

● دستور صید = بازنامه / حیوان شناسی / فارسی dastūr-e seyd = bāz-nāme شاهجهان آبادی، محمد رضا بن محمد یوسف، ق11 قمری šāh-jahān-ābādī, mohammad rezā ebn-e mohammad yūsof (- 17c) اهداء به: سلطان اورنگ زیب (1069-1118ق.) تاریخ تألیف: 1083ق وی پس از 32 سال شکار انواع جانوران و مطالعه کتب صیدیه و بازنامه، در سال 1083ق در زمان «حسن علی خان بهادر عالمگیر»، به درخواست بعضی از دوستان کتابی مشتمل بر 77 «باب» در شناخت جانوران، نگهداری و درمان آنها نوشته است، سپس در سال 1099ق و به درخواست برخورداران اسدالله و حسام الله و عتیق الله و استعانت الله در آن کتاب دست برده و ضمن تقدیم و تأخیر برخی ابواب، 22 باب دیگر نیز بر آن افزوده و در 99 «باب» (و هر یک در چند فصل و قسم) مرتب کرده است: باب 1. مسائل فقه به نقل از کتب صیدیه (دوازده فصل)؛ 2. اول کسی که جانوران شکاری را گرفته و آموخته؛ 3. معرفت جانوران کلان چشم و سیاه چشم؛ 4. پوشیدن بهله جهت نگاه داشتن جانوران؛ 5. پوشانیدن طماغه بر سر جانوران؛ 10. طیار کردن جانوران کلان چشم و سیاه چشم؛ 20. درست کردن جانوران بدخوی؛ 30. یافتن تخمه و اکلی و علاجش؛ 40. دانستن انداختن آب از دهن هندیان کلی گویند و علاجش؛ 50. یافتن و برآمدن چاربند و علاج آن؛ 60. شناخت کنج سوخ و علاج آن؛ 70. شناختن و سست گرفتن پای و علاج آن؛ 80. نگاه داشتن جوش یوز و سیاه گوش؛ 90. طیار کردن آهو؛ 98. تفصیل حلال و حرام و خواص به نقل از کتب صیدیه مشتمل بر پنج فصل (جانوران پرنده، چرنده، درنده، گزنده و جانوران آبی) که در هر فصل اسامی جانوران به زبان عربی و ترتیب الفبایی نوشته شده و پس از ضبط لغوی و ترجمه فارسی و هندوی آن، احکام شرعی (طبق مذاهب اهل سنت) و خواص پزشکی آن نیز آمده است. این باب از بقیه ابواب مفصل‌تر است؛ 99. فرهنگ اسماء ادویه و لغت و اصطلاح به زبان حکماء (اسامی ادویه به یونانی، عربی، ترکی، فارسی و هندو و نیز حرارت، یبوست، برودت، رطوبت و اعتدال آنها که با علامات اختصاری بیان شده).