دستور الاعقاب

● دستور الاعقاب / تاریخ ایران / فارسی dastūr-ol a‘qāb لاهوتی تفرشی، مهدی بن مصطفی، 1241-1320؟ شمسی lāhūtī tafrešī, mahdī ebn-e mostafā (1862 - 1941) گویا از میرزا محمد مهدی خان نواب بدایع نگار صراف تهرانی رازی. این کتاب در منابع به چند تن نسبت داده شده است در آن سرگذشت برخی سران روزگار قاجار آمده، از میرزا آقاسی (-1265ق) و دربار قاجار نکوهش شده. در پایان نسخه حقوق آمده: «تحریر این رساله در 1260ق که سال دهم پادشاهی محمد شاه است و مرا زندگی به پنجاه رسیده ... یکی از اخوان بفرموده که این کتاب را اسمی باید ... بگفتا ... دستور الاعقاب را لایق است». در الذریعه (151/8) آمده: میرزا علی اکبر قائم مقام فراهانی (1269-1329ق) در پایان «جان جهان» خود از «دستور الاعقاب» خود یاد کرده است، پس باید گفت که فراهانی نیز گفتاری بدین نام نگاشته است، ولی این که در فهرست دانشگاه (1472/9) این کتاب را از همان فراهانی دانسته درست نیست چه این کتاب 5 سال پیش از زایش او نگاشته شده است. آغاز: دستور الاعقاب، شرذمه ای از حالات مرحوم حاجی میرزا آقاسی و بعضی از رجال دولت پادشاه خلد جایگاه محمد شاه و برخی از وقایع متفرقه و مواعظ وافیه و نصایح شافیه در اخلاق. بسمله. پیران سخن بتجربه گویند گفتمت ×× هان ای پسر که پیر شوی پند گوش کن. بر سبیل تحقیق و از روی تجربت غایت مقصود و کمال مطلوب درین نشأه من حيث الدنيا مال است [دنا 1178/4؛ فهرستواره منزوی 965/2]