شناسنامه کتابشناختی اثر
درویشی و پیری و قلندری
darvīšī va pīrī va qalandarī
1
نسخه ثبتشده
قرن 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/27718
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27718
پدیدآور / مؤلف:
ناشناخته
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 542
تا 543
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
عرفان و تصوف
عناوین دیگر و همتراز:
آداب درویشی
(ādāb-e darvīšī)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
ساخته در آغاز کار صفویان گویا از بابا شوریده ابدال و گویا متخلص به نقشی که از رهگذر تاریخ تصوف در زمان صفویان و چگونگی سخنوری در انجمنهای درویشان و قلندران آن زمان و آداب و اصطلاحات آنها بسیار سودمند است؛ و اینک فهرست مطالب آن یاد میگردد: التوحید الاولی، توحید دوم بنام شاه سلیمان حیدر حسینی بهادر خان خلدالله ملکه و سلطانه، دعای تکبیر به نام شاه حیدر حسینی بهادر خان، نوعی دیگر به نام میر حیدر، توحید به نام شاه سلیمان، نیز به نام شاه عباس حیدر حسینی بهادر خان خلد الله ملکه و سلطانه، نیز به نام شاه سلیمان حیدر حسینی بهادر خان خلد الله ملکه و سلطانه، نیز به نام شاه سلیمان حیدر حسینی بهادر خان خلدالله ملکه و سلطانه، نعت حضرت خواجه کاینات و توحید به نام ابوالفتح ابو المنصور سلیمان حیدر حسینی بهادر خان، صلوات بر چهارده معصوم به عربی درست مانند صلوات منسوب به طوسی، در بیان هفده کسوت به نظم فارسی از نقشی و در آن یاد شده از پیران طریقت به ترتیب از: ابراهیم ادهم، سید جمال، قطب الدین حیدر، احمد جام، قاسم انوار، میرشه غیاث، بکتاش رومی ابدال، شاه رکن الدین، شه مرتضی دامغانی، شاه عبدالله، شاه نعمة الله، سید بابا، حیدر تونی، شیخ حیدر، شاه اسماعیل، مثنوی دیگری مانند آن یکی که در آن از برخی از همین پیران باشاه یحیا یاد شده است، رساله مانندی است جز همین کتاب به روش پرسش و پاسخ درباره درویشی و تصوف و قلندری و ایمان و اسلام و شریعت و طریقت و تسلیم و شد و بیعت و وصیت و پیر، باب در دانستن خرقه به روش پرسش و پاسخ، باب از مشایخ بلخ درباره هزار و یک منزل راه فقر، باب اندر بیان خرقه، باب در بیان خرقه اصلی، باب در بیان پوست تخته امام جعفر صادق و در آن اصطلاحات مربوط به پوست تخته درویشی فراوان است، باب در دانستن توبه و تلقین و ارادت و تراش و هیان بستن و اهل شرط و محبت، باب در بهترین خرقه که پشم بره بوده است، آداب و شرایط فتوت و شد و میان بستن و توبه و بیعت برای مفرد و مودب و عاشق مقرب، باب در مواخات و برادر گیری، باب در پنج شرط میان بستن: شد الفی، شد محرابی، شد سلیمانی، شد یوسفی، شد خفیه، باب در توبه دادن پیر مرید را، باب در چهار پیر طریقت: پیر توبه، پیر مقراض، پیر خرقه، پیری که میان مفردی بندد، بنای طریقت و احکام آن و مقام فقر، باب در فضایل و شمایل خرقه و فتوت داران و خرقه پوشان شاه، باب در اصل ایمان، باب در میان بستن اهل شد، رسالهای در عهد و شد و برادر گیری طالبان و صاحبان طریقت، باب در بیان سنگ و استره، باب در فتوت نامه امیر المومنین، بابت در آیت وصله برای درویش، باب در چهار برج پوست، در اینجا هم اصطلاحاتی درباره پوست هست، باب در آداب خرقه پوشیدن، باب هفت قسم شیعه: زیدی، کیسانی، ناوسی، افطحی، اسماعیلی، واقفی، اثنا عشری، باب در ده ابجد طریقت و ده مقام فقر، رسالهای در ابواب قلندری و تنوره بستن و لنگونه و سجاده و سترپوش، فصل در سه بند جریده و سی و یک دست بودن آن و پای علم و فوطه لنگ بستن، رسالهای در بیان شریعت و طریقت و حقیقت و احکام و ارکان واجبات و شرط و عهد و بیعت و سوگند و سنگ و تیغ و چهار پیر و چهار تکبین و چهار قبضه و چهار برگ و چهار ترک و سی و دو معرفت و هفتاد و دو کلبه فتوت نامه شاه ولایت، در اینجا بنام تکبیرهای بنا و فناه و بقاء و صفا و بنام زنگ و فوطه و لنگ و طاس پارسه و زنبیل و گلبانگ و سفره و چراغ و صلوات و سوره توبه و تلقین و بیعت و مرید و تراش و مقراض و رساندن چهار ضرب و چهار برگ و چهار ترک بر میخوریم، باب در بیان چنده و ایمان و نمازان، رسالهای در سنگ و تیغ، باب در سنگ و تیغ، باب در سلسله صوفی گری و ارکان طریقت اولیا و سیر و سلوک راه محمد و علی، باب در جبرئیل و تاج آوردن او، باب در تاج سید کاینات، باب در ذاکری قلم و نقیبی میکائیل و پیری اسرافیل و ترجمان و سجده جبرئیل، نسب نامه شاه نعمه الله و سید جلال الدین حیدر و شاه عالم پناه شاه عباس همه اینها به نظم فارسی، رساله بابا شوریده ابدال در مسافر و مجاور، تحفه لسان از گفتار اهلی کمال، آستان بوس، ترجمان: سلام، در امید سلام، سجود، سادات سجده، عشق، تسبیح، سفره درامد، آستان بوس، بارگاه، وصال، تعریف، دعا طلب، کردن، احوال، محب عبد سیب، تحفه دعا، مبتدی، کمر بستن، جوز، سید دیدار سهو گنه، صادرات، توبه، زیارت، نامه، حضرت (همه این ترجمانها بندهایی است به نظم فارسی و بسیار است و درویشانه)، فصل در قواعد مسافر و مجاور، فصل در اینکه طریق و رسم چهارده معصوم (از امام زادهها نه امامان) را باید دانست از کسوت و صورت و سفره و چراغ و طوق و شد روا باشد و پیر بودن و سجاده نشستن درست باشد، فصل در عمر چهارده معصوم (پیامبر و علی و فاطمه و دوازده امام)، فصل در مادر ائمه، فصل در بیان آباء حضرت رسول.
متن فنخا
● درویشی و پیری و قلندری = آداب درویشی / عرفان و تصوف / فارسی
darvīšī va pīrī va qalandarī = ādāb-e darvīšī
ساخته در آغاز کار صفویان گویا از بابا شوریده ابدال و گویا متخلص به نقشی که از رهگذر تاریخ تصوف در زمان صفویان و چگونگی سخنوری در انجمنهای درویشان و قلندران آن زمان و آداب و اصطلاحات آنها بسیار سودمند است؛ و اینک فهرست مطالب آن یاد میگردد: التوحید الاولی، توحید دوم بنام شاه سلیمان حیدر حسینی بهادر خان خلدالله ملکه و سلطانه، دعای تکبیر به نام شاه حیدر حسینی بهادر خان، نوعی دیگر به نام میر حیدر، توحید به نام شاه سلیمان، نیز به نام شاه عباس حیدر حسینی بهادر خان خلد الله ملکه و سلطانه، نیز به نام شاه سلیمان حیدر حسینی بهادر خان خلد الله ملکه و سلطانه، نیز به نام شاه سلیمان حیدر حسینی بهادر خان خلدالله ملکه و سلطانه، نعت حضرت خواجه کاینات و توحید به نام ابوالفتح ابو المنصور سلیمان حیدر حسینی بهادر خان، صلوات بر چهارده معصوم به عربی درست مانند صلوات منسوب به طوسی، در بیان هفده کسوت به نظم فارسی از نقشی و در آن یاد شده از پیران طریقت به ترتیب از: ابراهیم ادهم، سید جمال، قطب الدین حیدر، احمد جام، قاسم انوار، میرشه غیاث، بکتاش رومی ابدال، شاه رکن الدین، شه مرتضی دامغانی، شاه عبدالله، شاه نعمة الله، سید بابا، حیدر تونی، شیخ حیدر، شاه اسماعیل، مثنوی دیگری مانند آن یکی که در آن از برخی از همین پیران باشاه یحیا یاد شده است، رساله مانندی است جز همین کتاب به روش پرسش و پاسخ درباره درویشی و تصوف و قلندری و ایمان و اسلام و شریعت و طریقت و تسلیم و شد و بیعت و وصیت و پیر، باب در دانستن خرقه به روش پرسش و پاسخ، باب از مشایخ بلخ درباره هزار و یک منزل راه فقر، باب اندر بیان خرقه، باب در بیان خرقه اصلی، باب در بیان پوست تخته امام جعفر صادق و در آن اصطلاحات مربوط به پوست تخته درویشی فراوان است، باب در دانستن توبه و تلقین و ارادت و تراش و هیان بستن و اهل شرط و محبت، باب در بهترین خرقه که پشم بره بوده است، آداب و شرایط فتوت و شد و میان بستن و توبه و بیعت برای مفرد و مودب و عاشق مقرب، باب در مواخات و برادر گیری، باب در پنج شرط میان بستن: شد الفی، شد محرابی، شد سلیمانی، شد یوسفی، شد خفیه، باب در توبه دادن پیر مرید را، باب در چهار پیر طریقت: پیر توبه، پیر مقراض، پیر خرقه، پیری که میان مفردی بندد، بنای طریقت و احکام آن و مقام فقر، باب در فضایل و شمایل خرقه و فتوت داران و خرقه پوشان شاه، باب در اصل ایمان، باب در میان بستن اهل شد، رسالهای در عهد و شد و برادر گیری طالبان و صاحبان طریقت، باب در بیان سنگ و استره، باب در فتوت نامه امیر المومنین، بابت در آیت وصله برای درویش، باب در چهار برج پوست، در اینجا هم اصطلاحاتی درباره پوست هست، باب در آداب خرقه پوشیدن، باب هفت قسم شیعه: زیدی، کیسانی، ناوسی، افطحی، اسماعیلی، واقفی، اثنا عشری، باب در ده ابجد طریقت و ده مقام فقر، رسالهای در ابواب قلندری و تنوره بستن و لنگونه و سجاده و سترپوش، فصل در سه بند جریده و سی و یک دست بودن آن و پای علم و فوطه لنگ بستن، رسالهای در بیان شریعت و طریقت و حقیقت و احکام و ارکان واجبات و شرط و عهد و بیعت و سوگند و سنگ و تیغ و چهار پیر و چهار تکبین و چهار قبضه و چهار برگ و چهار ترک و سی و دو معرفت و هفتاد و دو کلبه فتوت نامه شاه ولایت، در اینجا بنام تکبیرهای بنا و فناه و بقاء و صفا و بنام زنگ و فوطه و لنگ و طاس پارسه و زنبیل و گلبانگ و سفره و چراغ و صلوات و سوره توبه و تلقین و بیعت و مرید و تراش و مقراض و رساندن چهار ضرب و چهار برگ و چهار ترک بر میخوریم، باب در بیان چنده و ایمان و نمازان، رسالهای در سنگ و تیغ، باب در سنگ و تیغ، باب در سلسله صوفی گری و ارکان طریقت اولیا و سیر و سلوک راه محمد و علی، باب در جبرئیل و تاج آوردن او، باب در تاج سید کاینات، باب در ذاکری قلم و نقیبی میکائیل و پیری اسرافیل و ترجمان و سجده جبرئیل، نسب نامه شاه نعمه الله و سید جلال الدین حیدر و شاه عالم پناه شاه عباس همه اینها به نظم فارسی، رساله بابا شوریده ابدال در مسافر و مجاور، تحفه لسان از گفتار اهلی کمال، آستان بوس، ترجمان: سلام، در امید سلام، سجود، سادات سجده، عشق، تسبیح، سفره درامد، آستان بوس، بارگاه، وصال، تعریف، دعا طلب، کردن، احوال، محب عبد سیب، تحفه دعا، مبتدی، کمر بستن، جوز، سید دیدار سهو گنه، صادرات، توبه، زیارت، نامه، حضرت (همه این ترجمانها بندهایی است به نظم فارسی و بسیار است و درویشانه)، فصل در قواعد مسافر و مجاور، فصل در اینکه طریق و رسم چهارده معصوم (از امام زادهها نه امامان) را باید دانست از کسوت و صورت و سفره و چراغ و طوق و شد روا باشد و پیر بودن و سجاده نشستن درست باشد، فصل در عمر چهارده معصوم (پیامبر و علی و فاطمه و دوازده امام)، فصل در مادر ائمه، فصل در بیان آباء حضرت رسول.
نسخههای خطی این اثر
1 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
3478 و 2079-ف و 6102-ف | بیکاتب | جمادی الاول 1079ق | نستعلیق | 96 | شناسنامه ← |