نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الدروس الشرعية في فقه الامامية

ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya
196 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/27696
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27696
پدیدآور / مؤلف: شهید اول، محمد بن مکی
تاریخ و سده تألیف: 784 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 520 تا 535
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است.
آغاز اثر
« بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 145/8و 242/13 ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439 مكتبة امير المؤمنين 479/2 الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173 مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137 دنا 1159/4-1165(196 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الدروس الشرعية في فقه الامامية / فقه / عربی ad-durūs-uš šar'īyya fī fiqh-il imāmīya شهید اول، محمد بن مکی، 734 - 786 قمری šahīd-e avval, mohammad ebn-e makkī (1334 - 1385) تاریخ تألیف: چهارشنبه 12 ربیع الثانی 784ق؛ فقه امامیه که با عناوین «الدرس، الدرس» تنظیم و در آن ذکر فروع و اقوال و اشاره به دلیل نموده است. مؤلف این کتاب را پس از کتاب‌های «ذکری» و «بیان» به جهت دو فرزندش «ابوطالب محمد و ابوالقاسم علی» تألیف فرموده است. مأثور خامه اش از کتاب طهارت تا آخر کتاب رهن است. بقیه ابواب: ضمان، عارية، مضاربة اجاره ،وکالت سبق و رمایه، نکاح، طلاق، خلع، مبارات، ایلاء، ظهار، عهد، حدود، قصاص و دیات» را سید جعفر بن احمد حسنی الملحوس به رسم تکمله و تتمیم، تألیف و ملحق به کتاب نموده است. حاجی نوری در مستدرک (ص 439/3) مرقوم فرموده‌اند که با تتبع زیاد از حالات این عالم جلیل چیزی به دست نیامد ولی از ملاحظه این قسمت از دروس ایشان علو فهم و تبحر و استقامت رأی مؤلف معلوم می‌شود. ناگفته نماند که همچنان‌که از ذیل برخی نسخه‌ها استفاده می‌شود دروس آخرین تألیفات وی بوده و پس از اتمام آن به قتل رسیده است. آغاز: بسمله و به ثقفی الحمدلله الذی انطق السنتنا بحمده و الهم قلوبنا شکر رفده و اطلق جوارحنا للقيام بورده و الصلوة على محمد نبیه و عبده انجام و لو اختلفا في تقدم العيب حلف الراهن الامع قرينة الحال بتقدم فلا يمين عليه او مع قرينة الحال بتأخيره فيحكم به من غير يمين وهذان الفرعان مع اشتراط الرهن في البيع هذا آخر ما وصل الينا ... چاپ: مشار عربی، ص 355؛ ایران تهران 1269 قمری، سنگی وزیری بزرگ [الذریعة 145/8و 242/13؛ ریحانة الادب 365/2- مستدرک 3: 439؛ مكتبة امير المؤمنين 479/2؛ الشهيد الاول حياته و آثاره ص 166-173؛ مقدمه ای بر فقه شیعه ص 136-137؛ دنا 1159/4-1165(196 نسخه)] شرح و حواشی 1- تکملة الدروس الشرعية ملحوس، جعفر بن احمد (9) 2- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية فاضل جواد، جواد بن سعید (1065-) - حواشی مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 4- مشارق الشموس في شرح الدروس؛ محقق خوانساری، حسین بن محمد (1016-1099) 5- حاشية بحث الاقرار من الدروس؛ تونی محمد نبی بن محمد حسین (11) 6- شرح الدروس الشرعية في فقه الامامية؛ خوانساری، رضی الدین محمد بن حسین (-1113) 7- انارة الطروس في عبارة الدروس؛ حسینی نائینی، محمد بن محمد باقر (1080-1140) مشكاة الانوار الحسينية في شرح الدروس الشرعية؛ حائری قزوینی، ابراهیم بن علی (-13) 9- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية طباطبائی؛ کربلائی، علی بن محمد علی (1161-1231) 10- حواشی دروس 11- آداب الاكل 12- شرح الدروس الشرعية فى فقه الامامية (4) عنوان)

نسخه‌های خطی این اثر

196 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
شورا
تهران
807 علی بن حسن بن علی سه‌شنبه رمضان 785ق نسخ 245 شناسنامه ←
2
مفتاح
تهران
137 نامشخص - - - شناسنامه ←
3
الهیات
تهران
163 حسین بن محمد بن حسن جویانی عاملی 11 ذیحجه 798ق نسخ 268 شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
6599 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 225 شناسنامه ←
5
دانشگاه
تهران
1003 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 206 شناسنامه ←
6
مرعشی
قم
8629 بی‌کاتب دوشنبه 5 ربیع الاول 814ق نسخ 195 شناسنامه ←
7
ملی
تهران
94 بی‌کاتب 818ق نسخ 378 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
3967 ثابت بن ابراهیم اوالی احسائی دوشنبه 28 ربیع الاول 820ق نسخ 240 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
1880 محمد بن علی بن ابراهیم بن علی اکساقی پنج‌شنبه آخر ذیقعده 820ق نسخ 265 شناسنامه ←
10
شورا
تهران
9033/1 علی بن محمد داود بن سعد المشغری دوشنبه 16 رمضان 821ق نسخ - شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
2401 عباس بن علی پنج‌شنبه 12 جمادی الثانی 822ق نسخ 285 شناسنامه ←
12
الهیات
تهران
13 سعید بن علی بن ابراهیم بن حسین قطیفی چهارشنبه جمادی الاول 823ق نسخ 260 شناسنامه ←
13
مرعشی
قم
6772 سعید بن علی بن ابراهیم بن حسین المعلم الاوالی معروف به مدیر القطیف چهارشنبه 7 شعبان 823ق نسخ 179 شناسنامه ←
14
مرعشی
قم
2172 محمد بن سلیمان بن اسماعیل بن ابی مضر جمعه 28 ربیع الاول 826ق نسخ 216 شناسنامه ←
15
ملک
تهران
606 بی‌کاتب 828ق نسخ 297 شناسنامه ←
16
مرعشی
قم
10045 محمد بن محمد بن نقیع یک‌شنبه 16 شوال 838ق نسخ 216 شناسنامه ←
17
شورا
تهران
8419 محمد بن حسین بن عامله 10 رجب 845ق نسخ 142 شناسنامه ←
18
گلپایگانی
قم
3526-18/46 محمد بن حاج مقبل دوشنبه 12 رمضان 846ق نسخ 356 شناسنامه ←
19
مرعشی
قم
14360 ابراهیم بن علی کفعمی 850ق نستعلیق، نسخ 220 شناسنامه ←
20
دانشگاه
تهران
1799 ابراهیم بن علی کفعمی 5 رجب 856ق نسخ 257 شناسنامه ←
21
مرعشی
قم
6674 احمد بن علی جزائری دوشنبه 6 رجب 859ق نسخ 250 شناسنامه ←
22
مدرسه غرب
همدان
4568 بی‌کاتب پیش از 25 جمادی الاول 862ق نسخ - شناسنامه ←
23
علامه فانی (ضیاء الدین)
اصفهان
16 حسین بن علی بن حسن بن عیسی حسینی سبزواری 23 رجب 871ق نسخ 220 شناسنامه ←
24
مرعشی
قم
13035/1 محمد بن یوسف بن احمد بن ثابت خطی ذیحجه 875ق نسخ 242 شناسنامه ←
25
مرعشی
قم
10419 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 362 شناسنامه ←
26
رضوی
مشهد
2402 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 415 شناسنامه ←
27
رضوی
مشهد
14133 بی‌کاتب نیمه اول قرن 9 نسخ 59 شناسنامه ←
28
ملک
تهران
1959 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 198 شناسنامه ←
29
رضوی
کاشان
25 بی‌کاتب قرن 9 نسخ - شناسنامه ←
30
دانشگاه
تهران
9996 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 227 شناسنامه ←