الدر النظیم فی فضایل القرآن العظیم

● الدر النظیم فی فضایل القرآن العظیم / علوم قرآن / عربی ad-durr-un naẓīm fī faḍāyil-il qur‘ān-il ‘aẓīm یافعی، عبدالله بن اسعد، 698 - 768 قمری yāfe‘ī, ‘abd-ol-lāh ebn-e as‘ad (1299 - 1367) در بیان فضایل و خواص آیات و سور قرآن شریف و به‌طوری‌که مصنف خود در دیباچه تصریح کرده مطالب این کتاب از کتاب الدامع و الغیث الهامع تألیف قاضی ابی بکر غسانی و کتاب «خواص آیات من القرآن و فواتح السور» تألیف حجة الاسلام محمد غزالی تشکیل یافته است. مؤلف در آغاز کتاب، یک فصل درباره کلیات فضایل و خواص قرآن نوشته و سپس به شرح و بیان خواص و آثار یکایک آیات و سور قرآن شریف به ضمیمه برخی جداول و ختوم مجربیکه از آیات تشکیل شده و بیان قسمتی از معانی آیات مانند معنی قرب بحق و استجابت دعاء و غیره پرداخته است. این کتاب در هدية العارفین (465/1) معرفی شده است، ولی در کشف الظنون (736/1) کتاب را با همین خصائص به شیخ ابوعبدالله محمد بن احمد بن عبدالله بن سهیل خزرجی مشهور به ابن الخشاب یمنی (-567ق) نسبت داده است و مختصر آن را به عفیف الدین یافعی نسبت می‌دهد ولی صاحب ذریعه اصل متن را از یافعی می‌داند. [همان اثر پیشین است که در مورد مؤلف آن اختلاف نظر وجود دارد.] آغاز: بسمله: الحمد لله الذى اطلع من آفاق كتابه العزيز منيرات اوضاع الغرر ... و بعد فان الله سبحانه و تعالى جعل كتابه العزيز للادواء شفاء و لصدى القلوب جلاء فهو النور الذى لايشبهه نور و البرهان الذى تشفى به النفوس و تشرح به الصدور فرأيت ان اجمع في هذا الكتاب بين كتاب البرق اللامع و الغیث الهامع تأليف القاضی ابی بکر الغسانی و بین کتاب فيه خواص الایات من القرآن و فواتح السور لامام ابی حامد حجة الاسلام الغزالی و سميته بالدر النظيم فى فضائل القرآن العظيم والآيات و الذكر الحكيم ... چاپ: مصر، چاپ سنگی، 24ص، 1282ق و1315ق؛ مطبعة مصطفى البابی الحلبی، 112ص، 1349ق و 139ص، 1958م. [الذريعة 85-83/8 و 245/13 و 352/1؛ طبقات اعلام الشيعة قرن 10 ص 125؛ الأعلام 30/4؛ هدية العارفين 586/1؛ نسخه‌های منزوی 114/1 و 115/1؛ کشف الظنون 481-482؛ الاوقاف العامة بغداد 106/1؛ دنا 1110/4] شرح و حواشی: 1- الدر النظیم فی خواص القرآن العظیم (ترجمه) = جواهر القرآن = خواص الآیات و السور = خواص القرآن = ترجمه کتاب در النظیم؛ بیرجندی، عبدالعلی بن محمد (-934) 2- الدر النظیم فی خواص القرآن العظیم (ترجمه) = اسرار التنزیل = خواص القرآن؛ سکاکی، احمد بن محمد (-10) 3- الدر النظیم (مختصر)؛ مدایح نگار تفرشی، ابراهیم بن مهدی (-13) 4- در نظیم = خواص آیات قرآن؛ حسینی، محمد باقر بن مرتضی