الدر المکنون و الجوهر المحزون

● الدر المکنون و الجوهر المحزون / فقه / عربی ad-durr-ul maknūn wa-l jawhar-ul maḥzūn علوی سبزواری، اسماعیل بن عبدالکریم، 1271 - 1337 قمری ‘alavī sabzevārī, esmā‘īl ebn-e ‘abd-ol-karīm (1855 - 1919) کتابی استدلالی تحقیقی مبسوطی است با عناوین «مسألة، مسألة» از طهارت تا اواخر ابواب فقه را شامل می‌باشد. مؤلف در هر مورد اقوال فقها را تحت عنوان مسأله ذکر و پس از جرح و تعدیل نظر خود را بیان می‌نماید؛ به عنوان مثال: «قال الشیخ: الصوم لغة هو الامساک و فی الشرع امساک مخصوص علی وجه مخصوص فی زمان مخصوص ممن هو علی صفة مخصوصة ... ، و قال المفید: الصیام هو الکف عن تناول اشیاء ورد الآیه من الله تعالی بالکف عنها فی ازمنة مخصوصة ...؛ و قال السید المرتضی: الصوم توطین النفس علی الکف عن تعهد تناول ما یفسد الصوم من کل اکل و شرب و جماع و ما اشبهه؛ و قال ابوالصلاح: الصوم فی الملة العزم علی کراهیة امور مخصوصة فی زمان مخصوص لیکون ذلک مصلحة مخلصاً به لمکلفه سبحانه؛ علامه (ره) فرموده است: والاقرب من هذه الحدود قول المفید ره فان تعریف الشیخ ردی من حیث هو تعریف بامور خفیة و مع ذلک فحکمه بصحة صوم النائم و المغمی علیه مشکل و سیأتی. و قول السید جید الا انه لا یخلو عن دور ...؛ و جعل ابوالصلاح الصوم عزما و فیه ردائة. و التحقیق ان تعریف الشیخ احسن التعاریف چه حقیقة صوم چون امساک است امر خفی است چه از افعال قلب است و تعریف صوم به آن موجب ردائة تعریف نمی‌شود ...» این کتاب جز موارد بسیار نادر تماماً به زبان عربی می‌باشد.