نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الدرة البيضاء فی صناعة الياقوتة الحمراء

ad-durrat-ul bayḍā’ fī ṣinā‘at-il yāqūtat-il ḥamrā’
18 نسخه ثبت‌شده از قرن 13 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/27279
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #27279
پدیدآور / مؤلف: ناشناخته
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 334 تا 336
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کیمیا

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

ازنیقی، علی بن خسرو، - 1018 قمری eznīqī, ‘alī-ye-bn-e xosro (- 1610) فوائدی در اسرار کیمیاست با عنوان‌های «لایحة قدسیة، فائدة جليلة، فائدة لطيفة، فائدة عجيبة، فائدة غريبة، فائده مهمة»، که مؤلف مدعی است که برخی از این فوائد در کتاب‌های دیگر یافت نمی‌شود. این رساله در کتاب تاریخ التراث العربی و برخی دیگر از منابع به محمد قمری صوفی مصری و در هدیة العارفین، ایضاح المکنون و برخی از منابع موجود به علی چلبی بن خسرو و ازنیقی نسبت داده شده، و نیز در تاریخ التراث العربی با عنوان «الذرة البيضاء» آمده و ظاهراً اشتباه چاپی باشد زیرا در میان نسخه‌های این کتاب به چنین نامی برنخوردیم. در برگ 70 نسخه 2789/2 مرعشی مطلبی از ایدمر بن علی جلدکی (درگذشته سال 750 یا 762ق) نقل کرده و طبق این سند نسبت دادن این کتاب به محمد قمری (درگذشته پس از سال 450ق) نادرست است. (صارخانی و علی بیگ رومی جدید نیز ظاهراً همان ازنیقی هستند و در کشف الظنون به صورت گوناگون آمده است). (محمود مرعشی).
آغاز اثر
« الحمدلله الذی خلق العالم من درة البيضاء و جعل اللوح المحفوظ من الياقوت الحمراء و كان عرشه على الماء ... و على آله الكرام و اصحابه العظام ... و بعد فان هذه الرسالة المسماة بالدرة »
انجام اثر
« نرجو من الله تعالى ان يجعلها بين الانام كالملح فی الطعام و يصيرها كحل الجلاء فی عيون المشايخ العظام بحق نور محمدعليه افضل الصلوة واتم السلام وعلى آله واصحابه الكرام »
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
الدرة البيضاء فی صناعة ياقوتة الحمراء (مختصر)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
تاریخ التراث العربی 446/4 کشف الظنون 745/1 و 612 و 753 - 1487/2 هدية العارفين 753/1 ایضاح المکنون 456/1 دنا 1122/4 (10 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الدرة البيضاء فی صناعة الياقوتة الحمراء / کیمیا / عربی ad-durrat-ul bayḍā’ fī ṣinā‘at-il yāqūtat-il ḥamrā’ ازنیقی، علی بن خسرو، - 1018 قمری eznīqī, ‘alī-ye-bn-e xosro (- 1610) فوائدی در اسرار کیمیاست با عنوان‌های «لایحة قدسیة، فائدة جليلة، فائدة لطيفة، فائدة عجيبة، فائدة غريبة، فائده مهمة»، که مؤلف مدعی است که برخی از این فوائد در کتاب‌های دیگر یافت نمی‌شود. این رساله در کتاب تاریخ التراث العربی و برخی دیگر از منابع به محمد قمری صوفی مصری و در هدیة العارفین، ایضاح المکنون و برخی از منابع موجود به علی چلبی بن خسرو و ازنیقی نسبت داده شده، و نیز در تاریخ التراث العربی با عنوان «الذرة البيضاء» آمده و ظاهراً اشتباه چاپی باشد زیرا در میان نسخه‌های این کتاب به چنین نامی برنخوردیم. در برگ 70 نسخه 2789/2 مرعشی مطلبی از ایدمر بن علی جلدکی (درگذشته سال 750 یا 762ق) نقل کرده و طبق این سند نسبت دادن این کتاب به محمد قمری (درگذشته پس از سال 450ق) نادرست است. (صارخانی و علی بیگ رومی جدید نیز ظاهراً همان ازنیقی هستند و در کشف الظنون به صورت گوناگون آمده است). (محمود مرعشی). آغاز: الحمدلله الذی خلق العالم من درة البيضاء و جعل اللوح المحفوظ من الياقوت الحمراء و كان عرشه على الماء ... و على آله الكرام و اصحابه العظام ... و بعد فان هذه الرسالة المسماة بالدرة انجام: نرجو من الله تعالى ان يجعلها بين الانام كالملح فی الطعام و يصيرها كحل الجلاء فی عيون المشايخ العظام بحق نور محمدعليه افضل الصلوة واتم السلام وعلى آله واصحابه الكرام [تاریخ التراث العربی 446/4؛ کشف الظنون 745/1 و 612 و 753 - 1487/2؛ هدية العارفين 753/1؛ ایضاح المکنون 456/1؛ دنا 1122/4 (10 نسخه)] شرح و حواشی: 1- الدرة البيضاء فی صناعة ياقوتة الحمراء (مختصر)

نسخه‌های خطی این اثر

18 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
410912/2 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
2
ملک
تهران
3315/2 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 9 شناسنامه ←
3
ملی
تهران
2892/1 بی‌کاتب محتملاً قرن 12 نستعلیق، نسخ 10 شناسنامه ←
4
مرعشی
قم
5728/3 آقا هادی بن حاج مهدی جراح اصفهانی یک‌شنبه 4 محرم 1240ق نسخ 6 شناسنامه ←
5
دائرة المعارف
تهران
1578/3-عکسی بی‌کاتب حدود 1243 و 1244ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
6
الهیات
مشهد
19272/5 محمد موسوی مازندرانی ابن میر مصطفی 1254ق - 3 شناسنامه ←
7
مرعشی
قم
2789/2 بی‌کاتب 24 شعبان 1283ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
8
ملک
تهران
3280/8 ابوالحسن اخوی رجب 1284ق شکسته نستعلیق 4 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
ض10748 بی‌کاتب 1296ق مختلف، بی‌کا - شناسنامه ←
10
گلپایگانی
قم
4541/5-23/61 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 5 شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
12632/44 بهائی بن احمد عاملی اواخر قرن 12 یا اوایل قرن 13 نسخ 2 شناسنامه ←
12
ملی
تهران
1900/30 بی‌کاتب قرن 13 - 5 شناسنامه ←
13
ملک
تهران
3185/4 بی‌کاتب 22 صفر 1303ق شکسته نستعلیق 10 شناسنامه ←
14
ملک
تهران
6196/16 فضل الله بن آخوند ملازین العابدین بروجردی مشهور به شمس العلماء 1315ق شکسته نستعلیق 5 شناسنامه ←
15
شورا
تهران
732/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
16
دانشگاه
تهران
2108/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 11 شناسنامه ←
17
شیخ علی حیدر
مشهد
588/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 5 شناسنامه ←
18
رضوی
مشهد
10960/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←