الدرة البهية

● الدرة البهية = ارجوزة فی اصول الفقه / اصول فقه / عربی ad-durrat-ul bahīyya = urjūzat-un fī usūl-il fiqh آرانی کاشانی، محمد علی بن محمد حسن، 1177 - 1244 قمری ārānī kāšānī, mohammad ‘alī ebn-e mohammad hasan (1764 - 1829) تاریخ تألیف: 1242ق (= عدد ابیات) منظومه‌ای است شامل 1242 بیت و شامل دوره جامع اصول فقه شیعه بی‌ذکر دلیل. تفصیل استدلال را به کتاب‌های دیگرش موسوم به «مقاصد» و «مناهل الشوارد» احاله نموده، چنان‌که در دیباچه گفته: «و بعد هذى درة بهية ×× للطالبين بهجة مرضية / حوت مهمات من الاصول ×× خلت من التعقيد و الفضول / اوردت مختاری بلادليل ×× فی اکثر الابواب للتسهيل / والضبط موكول الى المقاصد ×× ثم الى مناهل الشوارد». از شیخ بهائی (- 1031ق)، محمد بن حسن حر عاملی (- 1104ق) و ظاهراً دره سید مهدی بحرالعلوم (- 1212ق) یاد کرده است: «و فی الجمیع غلط بالغاية كما عن الدرة و النهاية»، چنانکه از دره بحر العلوم یاد کرده باشد مشکل بتوان گفت که ناظم این ارجوزه علی بن حسین بن محیی الدین عاملی حارثی نجفی (- پس از 1129ق) باشد، زیرا دره بحرالعلوم حدود سال 1205ق به نظم کشیده شده است. آغاز: بسمله يقول راجی الرب ذی الاحسان ×× علی بن الحسن الارانی / الحمدلله الكبير المحسن ×× و الشکر للمفضل المهيمن [الذریعة 459/1 و 91/8 و 151: 21-152؛ اعیان الشیعة 201/8؛ مکتبة امیرالمؤمنین 474/2؛ دنا 1121/4 (14 نسخه)]