خواص الحیوان

● خواص الحیوان = رساله صیدیه / فقه، حیوان شناسی / فارسی xavas-ol hayvān = r.-ye seydīye حزین، محمد علی بن ابی طالب، 1103 - 1180 قمری hazīn, mohammad ‘alī ebn-e abī-tāleb (1692 - 1767) رساله‌ای است مختصر و فتوایی در احکام صید و ذباحه در یک «مقدمه» و سه «باب» و «خاتمه»: مقدمه در دو «فصل»: 1) احکام صید، 2) ذباحه؛ باب 1. بیان برخی از جانوران بری و بحری و خواص آنها، که در این باب اسامی حیوانات، پرندگان و چرندگان را بر اساس حروف الفبا مرتب کرده و بعضی از حیوانات را با نام عربی و برخی را با نام فارسی آنها آورده است و بعد خواص طبیعی و پزشکی هر یک را بیان نموده و سپس حکم شرعی حلال و یا حرام بودن آنها را از دیدگاه مذهب جعفری، حنفی، شافعی، مالکی و حنبلی بیان کرده است؛ باب 2. کیفیت حصول حیوان و حقیقت آن؛ باب 3. ذکر قوای حیوانیه، که این دو باب بسیار مختصر است و تفصیل آن را به کتاب دیگر خود «جام جم» ارجاع داده است؛ خاتمه: جایز بودن صید در صورت نیاز. در این رساله از سه اثر دیگر خود به نام‌های «فرسنامه» مسمی به «حلبات»، «بازنامچه» و «جام جم» یاد کرده است. نثر رساله ساده و روان و به دور از تصنع است. آغاز: سپاس بی قیاس که مدارک اوهام از استقصای اصولش قاصر و مسالک افهام از استیعاب فروعش حایر آید شایسته جنابی است جلت آلائه که زبان خامه و بیان در تحریر مختصری از نعمای بی منتهای او الکن ... اما بعد لوحه طراز این نامه همایون خامه مستمد فیض ازلی ابن ابی طالب الزاهدی الجیلانی محمد المشتهر به علی اعلی الله مقامه سطری چند در ذکر بعض انواع حیوان و خواص آن می‌نگارد و مشتمل بر مقدمه و سه باب و خاتمه ... انجام: جمله حیوان را پی انسان بکش ×× باز انسان را بکش از بهر هش. و الله الموفق للخير و الصواب و اليه المرجع و المآب و الصلوة على خاتم الرسالة و آله الاطهار و اصحابه الاخيار لله الحمد و المنة چاپ: مجموعه رسائل خطی، مشهد، بنیاد پژوهشهای استانقدس رضوی، 1378ش، به کوشش ابراهیم عرب پور، صص 142-201 چاپ شده است. [الذریعه 106/15؛ فهرستواره منزوی 3845/5؛ دنا 1042/4 (1 نسخه)]