خمس رسائل

در اینجا پنج رساله که هر یک بیش از یک صفحه نمی‌باشد به شرح زیر آمده و در مباحث کیمیا بحث می‌کنند؛ 1. در خواص حجر است و نشان می‌دهد که حرارت در حیوان زیادتر از معدن و نبات می‌باشد و برای رسیدن به نبات از معدن چه بایست کرد و از نبات به حیوان چه عمل باید نمود. در رساله اشاره به قول جلدکی و شذور الذهب شده و این می‌رساند که تألیف این رساله متأخر به زمان آنهاست؛ 2. در این رساله ابتداء از شناخت اصول کلی موالید اربعه و سپس نظریات جابر و ارسطالیس و المجریطی درباره آن اصل می‌آید و نام‌های معروف عالمان برین اصل ذکر می‌شود بعد عملی که برای یافتن ماده اصلی موالید چهار گانه باید انجام داد می‌آید؛ 3. در این ساله قول جابر در عملی ه طریق اوسط نامیده می‌شود و از مزاج بین آب و نفس پدید می‌آید سخن می‌رود و سپس از تقطیراتی که پاره‌ای از حکما می‌کنند و نیز از تشمیع بحث می‌شود و در آخر آن باب غریب از مفردات الحجر می‌آید؛ 4. در این رساله قول سید شریف سالم بن احمد بن شیخان در شرح جنة الخلد امام جابر می‌آید و در این قول روح الصنعة حکما از بیاض البیض مسلوق با انجام چند عمل کیمیاوی به وجود می‌آید بیان می‌شود؛ 5. در این رساله قول جابر در عمل طبیعی از تبییض ماده و اعمال حمرة حاصل شده بیان می‌شود و بعد عمل قریب که از تقطیر حجر و تردید آن بر پوست آن که با چند عمل دیگر همراه است بیان می‌شود. این رساله در حقیقت دستور عمل های چندی است که به یک رساله تعبیر شده است.