خلق الاعمال

● خلق الاعمال = مسألة القدر و افعال العباد = الجبر و التفويض / كلام و اعتقادات، فلسفه / عربی xalq-ul a‘māl = mas’alat-ul qadr wa af‘āl-il ‘ibād = al-jabr wa-t tafwīḍ صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم، 979 - 1050 قمری sadr-od-dīn-e šīrāzī, mohammad ebn-e ebrāhīm (1572 - 1641) مؤلف بنا به درخواست جماعتی از دوستان رساله حاضر را در بیان عنایت الهی و معنی قضا و قدر، لوح و قلم، اثبات حسن و کمال نظام عالم و کیفیت دخول شرور در قدر همراه با مسائلی دیگر نگاشته، در شش «فصل»: 1. معنی العناية و القضاء و القدر؛ 2. محل القضاء و محل القدر؛ 3. فی ان العالم مخلوق على اجود النظامات؛ 4. كيفية دخول الشر فی القضاء الالهی؛ 5. كيفية الافعال الواقعة منا؛ 6. فائدة الطاعات. از تطبیق این رساله با رساله قضا و قدر عبدالرزاق کاشی برمی‌آید که ملاصدرا از آن رساله فایده بسیار برده و برخی از عناوین نیز برگرفته از کار اوست. ناگفته نماند: آغاز نسخه‌های رساله قدر ملاصدرا، همچون رساله قدر میرسید شریف می‌باشد که در الذریعه 49/17 آمده است لیکن انجام آنها با رساله میرسید شریف که در الذریعه و فهرست سپهسالار 394/4 آمده، همخوانی ندارد. آغاز: بسمله سبحان من تنزه عن الفحشاء و لایجرى فی ملکه الا مايشاء و الصلوة على صاحب شریعتنا البيضاء و المصابيح الدجى اما بعد اعلم ايها الخايض فى لجج البحر العميق بقوة الایمان و التحقيق أن مسألة القدر فى الأفعال من الغوامض التي تحيرت فيها الأفهام و اضطربت فيها آراء الأنام ... انجام: و كذا قوله تعالى قاتلوهم يعذبهم الله بايدكم فنسب القتل اليهم والتعذيب الى الله بايديهم التعذيب هناك عين القتل فهذا ما سنح لنا فى مسئلة خلق الاعمال مما الهمنى الله تعالى لدرك الفعال ... و يكاد ان ينقرض اهل علم التوحيد من البلاد و الديار و يحق القول عليهم بدعوة المحق. رب لاتذر على الارض من الكافرين ديار ... يتم نوره و لو كره المشركون. چاپ: بغداد، محقق: یاسین السید محسن، چاپ اول، 40ص، 1397ق؛ تهران، سنگی، 1312ق، وزیری، 13ص (صص 146-158) در هامش؛ دارالخلافه طهران، 1305ق، 15ص (صص 53-67) در هامش حقائق الایمان؛ 1302ق، وزیری، 7ص (رسائل آخوند ملاصدرا: صص 371-377) [کتابشناسی جامع ملاصدرا ص 273؛ الذریعه 147/17 رقم 769؛ یادنامه 117؛ معجم المطبوعات 1175؛ دارالکتب 1924ص 251 ج 1؛ ریحانة الادب 417/3؛ معادن الحكمة فى مكاتيب الائمة 23/1؛ مكتبة امير المومنين 303/1 و 574/2؛ دنا 998/4-999 (47 نسخه)]