نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

خلق الاعمال

xalq-ul a‘māl
40 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/26270
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #26270
تاریخ و سده تألیف: 1025 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 21 تا 24
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فلسفه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

خلق الاعمال درباره یکی از مهمترین مباحث کلامی یعنی مسأله جبر و اختیار است که خواجه نصیر الدین طوسی، علامه حلی، دوانی و ملاصدرا نیز با همین نام دارای تألیف اند. میرداماد در این موضوع چند رساله کوتاه و مفصل دارد که از آن جمله است: الایقاضات، قضا و قدر، خلق الاعمال و الجبر و التفویض؛ و در کتاب الرواشح السماویة خود نیز بحث مفصلی در این باره دارد و در همین رساله نیز بدان ارجاع می‌دهد. میر داماد دو رساله به نام خلق الاعمال دارد که یکی مختصر و دیگری مفصل است که این رساله مختصر آن است که هیچ گونه فصل بندی هم ندارد.
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین حق حمده ... اما بعد فلقد سألتنی أفاض الله تعالی علیک سجال فیوضات عالم القدس عن مسألة خلق الاعمال و قراح الحق و صراح الامر فیها و هی من غامضات اغوار العلم و غوامض اسرار الحکمة و لقد اوفینا حقها من بالغ الفحص فی کتبنا العقلیة و صحفنا الحکمیة و فی کتابنا الرواشح السماویة فی شرح احادیث الامامیة و هو شرحنا لکتاب الکافی لشیخنا الاقدم ... »
انجام اثر
« فهذا شطر من جزیل القول و حق البسط علی ذمة ما یسرنا الله له بعظیم فضله و کبیر طوله و کتب مسؤلا فی شهر ذی القعدة لعام 1025 من الهجرة المبارکة النبویة افقر المفتاقین الی رحمة الله الحمید الغنی محمد بن محمد یدعی باقر الداماد الحسینی ختم الله له بالحسنی حامداً مصلیاً مسلماً. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی، ج2، ص1914؛ در گنجینه بهارستان، دفتر اول از مجموعه حکمت، 1379ش، به کوشش علی اوجبی؛ طهران، سنگی، 1315ق، وزیری، (کلمات المحققین: ج2، صص164-167)؛ [تهران]، سنگی، 1315، رقعی، 8ص (صص88-95)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 243/7و 507/2 دنا 997/4 (30 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● خلق الاعمال / فلسفه / عربی xalq-ul a‘māl میرداماد، محمد باقر بن محمد، - 1041 ؟ قمری mīrdāmād, mohammad bāqer ebn-e mohammad (- 1632) تاریخ تألیف: ذیقعده 1025ق خلق الاعمال درباره یکی از مهمترین مباحث کلامی یعنی مسأله جبر و اختیار است که خواجه نصیر الدین طوسی، علامه حلی، دوانی و ملاصدرا نیز با همین نام دارای تألیف اند. میرداماد در این موضوع چند رساله کوتاه و مفصل دارد که از آن جمله است: الایقاضات، قضا و قدر، خلق الاعمال و الجبر و التفویض؛ و در کتاب الرواشح السماویة خود نیز بحث مفصلی در این باره دارد و در همین رساله نیز بدان ارجاع می‌دهد. میر داماد دو رساله به نام خلق الاعمال دارد که یکی مختصر و دیگری مفصل است که این رساله مختصر آن است که هیچ گونه فصل بندی هم ندارد. آغاز: الحمدلله رب العالمین حق حمده ... اما بعد فلقد سألتنی أفاض الله تعالی علیک سجال فیوضات عالم القدس عن مسألة خلق الاعمال و قراح الحق و صراح الامر فیها و هی من غامضات اغوار العلم و غوامض اسرار الحکمة و لقد اوفینا حقها من بالغ الفحص فی کتبنا العقلیة و صحفنا الحکمیة و فی کتابنا الرواشح السماویة فی شرح احادیث الامامیة و هو شرحنا لکتاب الکافی لشیخنا الاقدم ... انجام: فهذا شطر من جزیل القول و حق البسط علی ذمة ما یسرنا الله له بعظیم فضله و کبیر طوله و کتب مسؤلا فی شهر ذی القعدة لعام 1025 من الهجرة المبارکة النبویة افقر المفتاقین الی رحمة الله الحمید الغنی محمد بن محمد یدعی باقر الداماد الحسینی ختم الله له بالحسنی حامداً مصلیاً مسلماً. چاپ: مشار فارسی، ج2، ص1914؛ در گنجینه بهارستان، دفتر اول از مجموعه حکمت، 1379ش، به کوشش علی اوجبی؛ طهران، سنگی، 1315ق، وزیری، (کلمات المحققین: ج2، صص164-167)؛ [تهران]، سنگی، 1315، رقعی، 8ص (صص88-95) [الذریعة 243/7و 507/2؛ دنا 997/4 (30 نسخه)]

نسخه‌های خطی این اثر

40 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
8787/8 میرداماد، محمد باقر بن محمد (مؤلف) بی‌تاریخ نستعلیق 2 شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
23451 بی‌کاتب 1025ق نستعلیق - شناسنامه ←
3
ابوالبرکات، رضا
اصفهان
45/9 بی‌کاتب 1038ق نسخ 5 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
883/8-طباطبائی محمد سعید فرزند میر نظام حسینی 1072ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
883/10-طباطبائی محمد سعید فرزند میر نظام حسینی 1072ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
6
دانشگاه
تهران
2021/3 بی‌کاتب 1077ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
7
مرعشی
قم
6869/1 رجبعلی 1084ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
386/4 بی‌کاتب 13 رجب 1092ق نستعلیق 1 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
4949/3 بی‌کاتب قرن 11، در عصر شیخ بهائی نستعلیق 7 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
5283/49 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 2 شناسنامه ←
11
مهدوی (کتابخانه)
قم
بدون شماره/2 بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←
12
علامه طباطبائی
شیراز
404/4 بی‌کاتب 1101ق نسخ - شناسنامه ←
13
گلپایگانی
قم
6853/17-35/33 بی‌کاتب صفر 1102ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
14
رضوی
مشهد
22447 بی‌کاتب 1104ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
15
رضوی
مشهد
6111 بی‌کاتب 1107ق نسخ 19 شناسنامه ←
16
رضوی
مشهد
5542 محمد رضا تونی 1107ق نسخ - شناسنامه ←
17
رضوی
مشهد
19249 تونی، محمد رضا 1107ق نسخ - شناسنامه ←
18
امام صادق
قزوین
737/2 محمد کریم بن محمد باقر حسینی تنکابنی،طبیب تا: 1121ق - نستعلیق - شناسنامه ←
19
رضوی
مشهد
23476 بی‌کاتب 1126ق نسخ - شناسنامه ←
20
لاجوردی، سید مهدی
قم
38/1 بی‌کاتب - نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
21
کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی
گلپایگان
107/5 حسین جربادقانی قرن 12 - 2 شناسنامه ←
22
مرکز احیاء
قم
1659/2 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 38 شناسنامه ←
23
مرعشی
قم
11005/1 بی‌کاتب - شکسته نستعلیق 10 شناسنامه ←
24
رضوی
مشهد
24619 بی‌کاتب - نستعلیق - شناسنامه ←
25
مرعشی
قم
15067/7 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 5 شناسنامه ←
26
دانشگاه
تهران
3322/8 محمد قاسم فاضل خلخالی قرن 12 و 13 نستعلیق 5 شناسنامه ←
27
رضوی
مشهد
1266 بی‌کاتب 1205ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
28
مدرسه غرب
همدان
646/34 علی بن احمد با تاریخ 1216ق شکسته نستعلیق 2 شناسنامه ←
29
مرعشی
قم
8373/1 ابوطالب عبدالواسع بن محمد هادی فاری 1222-1228ق نستعلیق، نسخ 1 شناسنامه ←
30
مرکز احیاء
قم
4382/5 بی‌کاتب صفر 1231ق نستعلیق 3 شناسنامه ←