نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

خلق الاعمال

xalq-ul a‘māl
97 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/26267
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #26267
پدیدآور / مؤلف: دوانی، محمد بن اسعد
تاریخ و سده تألیف: 884 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 16 تا 21
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و هم‌تراز:
افعال العباد (af‘āl-ul ‘ibād) الجبر و الاختیار (al-jabr wa-l ixtīyār) جلالیة (jalālīya) خلق الافعال (xalq-ul af‘āl)
اهدا / به درخواست: سعدالدین محمد استرآبادی
محل تألیف: کاشان

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای کوتاه در خلق اعمال بندگان و جبر و اختیار که زمانی که دوانی در کاشان اقامت داشته و در حالی که کتابی در کنارش نبود به رشته تحریر درآورد. در پایان رساله توضیح مختصری درباره مراتب توحید (ذاتی و صفاتی و افعالی) داده و اشارتی به حدیث کمیل بن زیاد از حضرت مولی علی (ع) مشهور به حدیث حقیقت کرده است. از شفاء ابن سینا، تحصیل بهمنیار و رساله عمر خیام یاد کرده؛ این کتاب در الذریعة به عنوان های خلق الأفعال و الجبر و الاختیار و أفعال العباد آمده است.
آغاز اثر
« اما بعد حمدالله فتاح القلوب مناح الغیوب و الصلاة و السلام علی صفیه المحبوب و نبیه المربوب و علی آله.. ان اكتب له ماحضرنی فی الوقت من الدقایق المتعلقة بمسالة خلق الاعمال حسبما تقرر لدى ... فاقول افعال العباد دايرة بحسب الاحتمال ... »
انجام اثر
« فلینظر المنتصر فیه بنظر دقیق و یتفکر فیه تفکر عمیق تتجلى عليه انوار التدقيق والله ولى التوفيق »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، صص 314-317؛ در ضمن الرسائل المختاره، اصفهان، 1364؛ طهران، سنگی، 1315ق، وزیری (کلمات المحققین: ج 2، صص 156-160)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية خلق الاعمال
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 243/7 و 82/5 و 260/2 کتاب شناسی مکتب فلسفی شیراز 42-44 مكتبة امير المومنین 131/1 الاوقاف العامة موصل 230/2 دنا 4/ 995 (79 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● خلق الاعمال = افعال العباد = الجبر و الاختیار = جلالیة = خلق الافعال / کلام و اعتقادات / عربی xalq-ul a‘māl = af‘āl-ul ‘ibād = al-jabr wa-l ixtīyār = jalālīya = xalq-ul af‘āl دوانی، محمد بن اسعد، 830 - 908 ؟ قمری davvānī, mohammad ebn-e as‘ad (1427 - 1503) به درخواست: سعدالدین محمد استرآبادی تاریخ تألیف: ذیحجه 884ق؛ محل تالیف: کاشان رساله‌ای کوتاه در خلق اعمال بندگان و جبر و اختیار که زمانی که دوانی در کاشان اقامت داشته و در حالی که کتابی در کنارش نبود به رشته تحریر درآورد. در پایان رساله توضیح مختصری درباره مراتب توحید (ذاتی و صفاتی و افعالی) داده و اشارتی به حدیث کمیل بن زیاد از حضرت مولی علی (ع) مشهور به حدیث حقیقت کرده است. از شفاء ابن سینا، تحصیل بهمنیار و رساله عمر خیام یاد کرده؛ این کتاب در الذریعة به عنوان های خلق الأفعال و الجبر و الاختیار و أفعال العباد آمده است. آغاز: اما بعد حمدالله فتاح القلوب مناح الغیوب و الصلاة و السلام علی صفیه المحبوب و نبیه المربوب و علی آله.. ان اكتب له ماحضرنی فی الوقت من الدقایق المتعلقة بمسالة خلق الاعمال حسبما تقرر لدى ... فاقول افعال العباد دايرة بحسب الاحتمال ... انجام: فلینظر المنتصر فیه بنظر دقیق و یتفکر فیه تفکر عمیق تتجلى عليه انوار التدقيق والله ولى التوفيق چاپ: مشار عربی، صص 314-317؛ در ضمن الرسائل المختاره، اصفهان، 1364؛ طهران، سنگی، 1315ق، وزیری (کلمات المحققین: ج 2، صص 156-160) [الذريعة 243/7 و 82/5 و 260/2؛ کتاب شناسی مکتب فلسفی شیراز 42-44؛ مكتبة امير المومنین 131/1؛ الاوقاف العامة موصل 230/2؛ دنا 4/ 995 (79 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشية خلق الاعمال

نسخه‌های خطی این اثر

97 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مرعشی
قم
14709/7 اسحاق بن نوروز شولستانی 1096ق نسخ 2 شناسنامه ←
32
ادبیات
تهران
175/6 حکمت بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
33
مجلس
تهران
5283/50 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 2 شناسنامه ←
34
مرعشی
قم
4250/3 بی‌کاتب قرن 11 - 4 شناسنامه ←
35
مرعشی
قم
14099/17 محمدسعید حسنی حسینی طباطبایی قرن 11 نستعلیق 4 شناسنامه ←
36
ملک
تهران
4681/26 محمد قاسم بن بهزاد قرن 11 شکسته نستعلیق 2 شناسنامه ←
37
ملک
تهران
2975/3 شیخ اسماعیل بن عبدالوهاب بن سعید قرن 10 و 11 نسخ 5 شناسنامه ←
38
ملک
تهران
495/4 بی‌کاتب قرن 10 و 11 نستعلیق 3 شناسنامه ←
39
امام عصر
شیراز
224/2 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، شکسته 77 شناسنامه ←
40
مرعشی
قم
12589/6 بی‌کاتب قرن 11 شکسته نستعلیق 1 شناسنامه ←
41
مرکز احیاء
قم
174/2 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 6 شناسنامه ←
42
مرعشی
قم
15241/2 گویا به خط عبدالله بن عبدالرزاق رضوی حسینی حدود اواخر قرن 11 نسخ 2 شناسنامه ←
43
مرعشی
قم
15236/16 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 8 شناسنامه ←
44
دانشگاه
تهران
3466/2 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 2 شناسنامه ←
45
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
511/2 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 12 شناسنامه ←
46
دانشگاه
تهران
9513/4 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 2 شناسنامه ←
47
رضوی
مشهد
18386 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
48
دانشگاه
تهران
6972/3 بی‌کاتب قرن 11 و 12 - - شناسنامه ←
49
سپهسالار
تهران
2799/14 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 4 شناسنامه ←
50
رضوی
مشهد
22449 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
51
گوهرشاد
مشهد
925/4 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 9 شناسنامه ←
52
مرکز احیاء
قم
4050/9 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 3 شناسنامه ←
53
مرعشی
قم
11619/15 محمد نصیر فرزند ملا حسن، بالانکابی جیلانی قرن 12 نسخ 3 شناسنامه ←
54
الهیات
تهران
293/34 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 3 شناسنامه ←
55
الهیات
تهران
73/4 قاسم بن محمد جمعه قرن 12 نسخ 3 شناسنامه ←
56
ادبیات
تهران
216/4 بی‌کاتب قرن 12 - - شناسنامه ←
57
مجلس
تهران
5666/2 بی‌کاتب قرن 12 - 4 شناسنامه ←
58
مجلس
تهران
10059/4 بی‌کاتب 1122ق نستعلیق 6 شناسنامه ←
59
ملی
شیراز
ف221/4 بی‌کاتب 1130ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
60
مجلس
تهران
9013/10 محمد جعفر بن محمد سعید اصفهانی متخلص به غیرت شنبه 8 جمادی الثانی 1184ق نستعلیق، نسخ 4 شناسنامه ←