شناسنامه کتابشناختی اثر
خلق الاعمال
xalq-ul a‘māl
97
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/26267
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #26267
پدیدآور / مؤلف:
دوانی، محمد بن اسعد
تاریخ و سده تألیف:
884 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 16
تا 21
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
افعال العباد
(af‘āl-ul ‘ibād)
الجبر و الاختیار
(al-jabr wa-l ixtīyār)
جلالیة
(jalālīya)
خلق الافعال
(xalq-ul af‘āl)
اهدا / به درخواست:
سعدالدین محمد استرآبادی
محل تألیف:
کاشان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای کوتاه در خلق اعمال بندگان و جبر و اختیار که زمانی که دوانی در کاشان اقامت داشته و در حالی که کتابی در کنارش نبود به رشته تحریر درآورد. در پایان رساله توضیح مختصری درباره مراتب توحید (ذاتی و صفاتی و افعالی) داده و اشارتی به حدیث کمیل بن زیاد از حضرت مولی علی (ع) مشهور به حدیث حقیقت کرده است. از شفاء ابن سینا، تحصیل بهمنیار و رساله عمر خیام یاد کرده؛ این کتاب در الذریعة به عنوان های خلق الأفعال و الجبر و الاختیار و أفعال العباد آمده است.
آغاز اثر
« اما بعد حمدالله فتاح القلوب مناح الغیوب و الصلاة و السلام علی صفیه المحبوب و نبیه المربوب و علی آله.. ان اكتب له ماحضرنی فی الوقت من الدقایق المتعلقة بمسالة خلق الاعمال حسبما تقرر لدى ... فاقول افعال العباد دايرة بحسب الاحتمال ... »
انجام اثر
« فلینظر المنتصر فیه بنظر دقیق و یتفکر فیه تفکر عمیق تتجلى عليه انوار التدقيق والله ولى التوفيق »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، صص 314-317؛ در ضمن الرسائل المختاره، اصفهان، 1364؛ طهران، سنگی، 1315ق، وزیری (کلمات المحققین: ج 2، صص 156-160)
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية خلق الاعمال
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 243/7 و 82/5 و 260/2
کتاب شناسی مکتب فلسفی شیراز 42-44
مكتبة امير المومنین 131/1
الاوقاف العامة موصل 230/2
دنا 4/ 995 (79 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● خلق الاعمال = افعال العباد = الجبر و الاختیار = جلالیة = خلق الافعال / کلام و اعتقادات / عربی
xalq-ul a‘māl = af‘āl-ul ‘ibād = al-jabr wa-l ixtīyār = jalālīya = xalq-ul af‘āl
دوانی، محمد بن اسعد، 830 - 908 ؟ قمری
davvānī, mohammad ebn-e as‘ad (1427 - 1503)
به درخواست: سعدالدین محمد استرآبادی
تاریخ تألیف: ذیحجه 884ق؛ محل تالیف: کاشان
رسالهای کوتاه در خلق اعمال بندگان و جبر و اختیار که زمانی که دوانی در کاشان اقامت داشته و در حالی که کتابی در کنارش نبود به رشته تحریر درآورد. در پایان رساله توضیح مختصری درباره مراتب توحید (ذاتی و صفاتی و افعالی) داده و اشارتی به حدیث کمیل بن زیاد از حضرت مولی علی (ع) مشهور به حدیث حقیقت کرده است. از شفاء ابن سینا، تحصیل بهمنیار و رساله عمر خیام یاد کرده؛ این کتاب در الذریعة به عنوان های خلق الأفعال و الجبر و الاختیار و أفعال العباد آمده است.
آغاز: اما بعد حمدالله فتاح القلوب مناح الغیوب و الصلاة و السلام علی صفیه المحبوب و نبیه المربوب و علی آله.. ان اكتب له ماحضرنی فی الوقت من الدقایق المتعلقة بمسالة خلق الاعمال حسبما تقرر لدى ... فاقول افعال العباد دايرة بحسب الاحتمال ...
انجام: فلینظر المنتصر فیه بنظر دقیق و یتفکر فیه تفکر عمیق تتجلى عليه انوار التدقيق والله ولى التوفيق
چاپ: مشار عربی، صص 314-317؛ در ضمن الرسائل المختاره، اصفهان، 1364؛ طهران، سنگی، 1315ق، وزیری (کلمات المحققین: ج 2، صص 156-160)
[الذريعة 243/7 و 82/5 و 260/2؛ کتاب شناسی مکتب فلسفی شیراز 42-44؛ مكتبة امير المومنین 131/1؛ الاوقاف العامة موصل 230/2؛ دنا 4/ 995 (79 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشية خلق الاعمال
نسخههای خطی این اثر
97 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
مرعشی
قم
|
14709/7 | اسحاق بن نوروز شولستانی | 1096ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 32 |
ادبیات
تهران
|
175/6 حکمت | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 33 |
مجلس
تهران
|
5283/50 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 34 |
مرعشی
قم
|
4250/3 | بیکاتب | قرن 11 | - | 4 | شناسنامه ← |
| 35 |
مرعشی
قم
|
14099/17 | محمدسعید حسنی حسینی طباطبایی | قرن 11 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 36 |
ملک
تهران
|
4681/26 | محمد قاسم بن بهزاد | قرن 11 | شکسته نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 37 |
ملک
تهران
|
2975/3 | شیخ اسماعیل بن عبدالوهاب بن سعید | قرن 10 و 11 | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 38 |
ملک
تهران
|
495/4 | بیکاتب | قرن 10 و 11 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 39 |
امام عصر
شیراز
|
224/2 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق، شکسته | 77 | شناسنامه ← |
| 40 |
مرعشی
قم
|
12589/6 | بیکاتب | قرن 11 | شکسته نستعلیق | 1 | شناسنامه ← |
| 41 |
مرکز احیاء
قم
|
174/2 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 42 |
مرعشی
قم
|
15241/2 | گویا به خط عبدالله بن عبدالرزاق رضوی حسینی | حدود اواخر قرن 11 | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 43 |
مرعشی
قم
|
15236/16 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 44 |
دانشگاه
تهران
|
3466/2 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 45 |
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
|
511/2 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 46 |
دانشگاه
تهران
|
9513/4 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 47 |
رضوی
مشهد
|
18386 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 48 |
دانشگاه
تهران
|
6972/3 | بیکاتب | قرن 11 و 12 | - | - | شناسنامه ← |
| 49 |
سپهسالار
تهران
|
2799/14 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 50 |
رضوی
مشهد
|
22449 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 51 |
گوهرشاد
مشهد
|
925/4 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 9 | شناسنامه ← |
| 52 |
مرکز احیاء
قم
|
4050/9 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 53 |
مرعشی
قم
|
11619/15 | محمد نصیر فرزند ملا حسن، بالانکابی جیلانی | قرن 12 | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 54 |
الهیات
تهران
|
293/34 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 55 |
الهیات
تهران
|
73/4 | قاسم بن محمد جمعه | قرن 12 | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 56 |
ادبیات
تهران
|
216/4 | بیکاتب | قرن 12 | - | - | شناسنامه ← |
| 57 |
مجلس
تهران
|
5666/2 | بیکاتب | قرن 12 | - | 4 | شناسنامه ← |
| 58 |
مجلس
تهران
|
10059/4 | بیکاتب | 1122ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 59 |
ملی
شیراز
|
ف221/4 | بیکاتب | 1130ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 60 |
مجلس
تهران
|
9013/10 | محمد جعفر بن محمد سعید اصفهانی متخلص به غیرت | شنبه 8 جمادی الثانی 1184ق | نستعلیق، نسخ | 4 | شناسنامه ← |