نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

خلق الاعمال

xalq-ul a‘māl
97 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/26267
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #26267
پدیدآور / مؤلف: دوانی، محمد بن اسعد
تاریخ و سده تألیف: 884 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 16 تا 21
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و هم‌تراز:
افعال العباد (af‘āl-ul ‘ibād) الجبر و الاختیار (al-jabr wa-l ixtīyār) جلالیة (jalālīya) خلق الافعال (xalq-ul af‘āl)
اهدا / به درخواست: سعدالدین محمد استرآبادی
محل تألیف: کاشان

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای کوتاه در خلق اعمال بندگان و جبر و اختیار که زمانی که دوانی در کاشان اقامت داشته و در حالی که کتابی در کنارش نبود به رشته تحریر درآورد. در پایان رساله توضیح مختصری درباره مراتب توحید (ذاتی و صفاتی و افعالی) داده و اشارتی به حدیث کمیل بن زیاد از حضرت مولی علی (ع) مشهور به حدیث حقیقت کرده است. از شفاء ابن سینا، تحصیل بهمنیار و رساله عمر خیام یاد کرده؛ این کتاب در الذریعة به عنوان های خلق الأفعال و الجبر و الاختیار و أفعال العباد آمده است.
آغاز اثر
« اما بعد حمدالله فتاح القلوب مناح الغیوب و الصلاة و السلام علی صفیه المحبوب و نبیه المربوب و علی آله.. ان اكتب له ماحضرنی فی الوقت من الدقایق المتعلقة بمسالة خلق الاعمال حسبما تقرر لدى ... فاقول افعال العباد دايرة بحسب الاحتمال ... »
انجام اثر
« فلینظر المنتصر فیه بنظر دقیق و یتفکر فیه تفکر عمیق تتجلى عليه انوار التدقيق والله ولى التوفيق »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، صص 314-317؛ در ضمن الرسائل المختاره، اصفهان، 1364؛ طهران، سنگی، 1315ق، وزیری (کلمات المحققین: ج 2، صص 156-160)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية خلق الاعمال
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 243/7 و 82/5 و 260/2 کتاب شناسی مکتب فلسفی شیراز 42-44 مكتبة امير المومنین 131/1 الاوقاف العامة موصل 230/2 دنا 4/ 995 (79 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● خلق الاعمال = افعال العباد = الجبر و الاختیار = جلالیة = خلق الافعال / کلام و اعتقادات / عربی xalq-ul a‘māl = af‘āl-ul ‘ibād = al-jabr wa-l ixtīyār = jalālīya = xalq-ul af‘āl دوانی، محمد بن اسعد، 830 - 908 ؟ قمری davvānī, mohammad ebn-e as‘ad (1427 - 1503) به درخواست: سعدالدین محمد استرآبادی تاریخ تألیف: ذیحجه 884ق؛ محل تالیف: کاشان رساله‌ای کوتاه در خلق اعمال بندگان و جبر و اختیار که زمانی که دوانی در کاشان اقامت داشته و در حالی که کتابی در کنارش نبود به رشته تحریر درآورد. در پایان رساله توضیح مختصری درباره مراتب توحید (ذاتی و صفاتی و افعالی) داده و اشارتی به حدیث کمیل بن زیاد از حضرت مولی علی (ع) مشهور به حدیث حقیقت کرده است. از شفاء ابن سینا، تحصیل بهمنیار و رساله عمر خیام یاد کرده؛ این کتاب در الذریعة به عنوان های خلق الأفعال و الجبر و الاختیار و أفعال العباد آمده است. آغاز: اما بعد حمدالله فتاح القلوب مناح الغیوب و الصلاة و السلام علی صفیه المحبوب و نبیه المربوب و علی آله.. ان اكتب له ماحضرنی فی الوقت من الدقایق المتعلقة بمسالة خلق الاعمال حسبما تقرر لدى ... فاقول افعال العباد دايرة بحسب الاحتمال ... انجام: فلینظر المنتصر فیه بنظر دقیق و یتفکر فیه تفکر عمیق تتجلى عليه انوار التدقيق والله ولى التوفيق چاپ: مشار عربی، صص 314-317؛ در ضمن الرسائل المختاره، اصفهان، 1364؛ طهران، سنگی، 1315ق، وزیری (کلمات المحققین: ج 2، صص 156-160) [الذريعة 243/7 و 82/5 و 260/2؛ کتاب شناسی مکتب فلسفی شیراز 42-44؛ مكتبة امير المومنین 131/1؛ الاوقاف العامة موصل 230/2؛ دنا 4/ 995 (79 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشية خلق الاعمال

نسخه‌های خطی این اثر

97 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
ملک
تهران
2975/3 شیخ اسماعیل بن عبدالوهاب بن سعید قرن 10 و 11 نسخ 5 شناسنامه ←
62
ملک
تهران
4681/26 محمد قاسم بن بهزاد قرن 11 شکسته نستعلیق 2 شناسنامه ←
63
مرعشی
قم
14099/17 محمدسعید حسنی حسینی طباطبایی قرن 11 نستعلیق 4 شناسنامه ←
64
مرعشی
قم
4250/3 بی‌کاتب قرن 11 - 4 شناسنامه ←
65
مجلس
تهران
5283/50 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 2 شناسنامه ←
66
ادبیات
تهران
175/6 حکمت بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
67
مرعشی
قم
14709/7 اسحاق بن نوروز شولستانی 1096ق نسخ 2 شناسنامه ←
68
رضوی
مشهد
ض6123 بی‌کاتب 1094ق - - شناسنامه ←
69
سپهسالار
تهران
1308/7 احمد بن محمود بارا دیوان بی‌تاریخ - 4 شناسنامه ←
70
مرعشی
قم
6543/12 کرم الله بن عطاء دوشنبه 18 شوال 1083ق نستعلیق، نسخ 1 شناسنامه ←
71
علومی یزدی، محمود
یزد
بدون شماره/8 بی‌کاتب 1079ق - - شناسنامه ←
72
مرعشی
قم
12869/5 محمد طاهر قمی 1077ق شکسته نستعلیق 3 شناسنامه ←
73
مجلس
تهران
1701/12 بی‌کاتب 1076ق - 7 شناسنامه ←
74
دانشگاه
تهران
9079/2 زمان بن روحی سرکار 1076ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
75
دائرة المعارف
تهران
1513/6-عکسی بی‌کاتب حدود 1075ق شکسته - شناسنامه ←
76
مجلس
تهران
883/9-طباطبائی محمد سعید فرزند میر نظام حسینی 1072ق نستعلیق 2 شناسنامه ←
77
مجلس
تهران
1823/6 بی‌کاتب با تاریخ 1064ق شکسته نستعلیق 9 شناسنامه ←
78
مجلس
تهران
8915/15 بی‌کاتب با تاریخ 1060ق نسخ 11 شناسنامه ←
79
ملک
تهران
6192/10 محمد بن حسین عقیلی استرآبادی 1058ق شکسته نستعلیق 6 شناسنامه ←
80
دانشگاه
اصفهان
124/17 بی‌کاتب 1053ق نستعلیق - شناسنامه ←
81
دانشگاه
اصفهان
124/16 بی‌کاتب 1053ق نستعلیق - شناسنامه ←
82
مرعشی
قم
7036/12 بی‌کاتب ربیع الثانی 1050ق نستعلیق، نسخ 3 شناسنامه ←
83
مجلس
تهران
9500/52 فضل الله بن مسعود 1047ق نسخ 7 شناسنامه ←
84
مرعشی
قم
5094/2 عبدالواسع نجیب بن محمد امین طبیب 1042ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
85
حججی
نجف آباد
20/22 محمد قاسم بن تاج الدین محمود حسینی 1040ق - 2 شناسنامه ←
86
ابوالبرکات، رضا
اصفهان
45/12 بی‌کاتب 1038ق نسخ 8 شناسنامه ←
87
مسجد اعظم
قم
428/1 محمد مقیم بن صفی الدین محمد شجاعی بن قاسم بن محمود بن شرف الدین سلیمانی شریف شیرازی 1021ق نسخ 3 شناسنامه ←
88
خادم حسینی
تبریز
79/100 بی‌کاتب دوشنبه 4 صفر 1017ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
89
ملی
شیراز
ف 334/2 بی‌کاتب با تاریخ 1016ق نستعلیق 8 شناسنامه ←
90
دانشگاه
تهران
881/11 محمد بن فتح الله بسطامی با تاریخ 1003ق - 133 شناسنامه ←