نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

خلق الاعمال

xalq-ul a‘māl
97 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/26267
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #26267
پدیدآور / مؤلف: دوانی، محمد بن اسعد
تاریخ و سده تألیف: 884 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 14، ص 16 تا 21
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و هم‌تراز:
افعال العباد (af‘āl-ul ‘ibād) الجبر و الاختیار (al-jabr wa-l ixtīyār) جلالیة (jalālīya) خلق الافعال (xalq-ul af‘āl)
اهدا / به درخواست: سعدالدین محمد استرآبادی
محل تألیف: کاشان

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای کوتاه در خلق اعمال بندگان و جبر و اختیار که زمانی که دوانی در کاشان اقامت داشته و در حالی که کتابی در کنارش نبود به رشته تحریر درآورد. در پایان رساله توضیح مختصری درباره مراتب توحید (ذاتی و صفاتی و افعالی) داده و اشارتی به حدیث کمیل بن زیاد از حضرت مولی علی (ع) مشهور به حدیث حقیقت کرده است. از شفاء ابن سینا، تحصیل بهمنیار و رساله عمر خیام یاد کرده؛ این کتاب در الذریعة به عنوان های خلق الأفعال و الجبر و الاختیار و أفعال العباد آمده است.
آغاز اثر
« اما بعد حمدالله فتاح القلوب مناح الغیوب و الصلاة و السلام علی صفیه المحبوب و نبیه المربوب و علی آله.. ان اكتب له ماحضرنی فی الوقت من الدقایق المتعلقة بمسالة خلق الاعمال حسبما تقرر لدى ... فاقول افعال العباد دايرة بحسب الاحتمال ... »
انجام اثر
« فلینظر المنتصر فیه بنظر دقیق و یتفکر فیه تفکر عمیق تتجلى عليه انوار التدقيق والله ولى التوفيق »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار عربی، صص 314-317؛ در ضمن الرسائل المختاره، اصفهان، 1364؛ طهران، سنگی، 1315ق، وزیری (کلمات المحققین: ج 2، صص 156-160)
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية خلق الاعمال
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 243/7 و 82/5 و 260/2 کتاب شناسی مکتب فلسفی شیراز 42-44 مكتبة امير المومنین 131/1 الاوقاف العامة موصل 230/2 دنا 4/ 995 (79 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● خلق الاعمال = افعال العباد = الجبر و الاختیار = جلالیة = خلق الافعال / کلام و اعتقادات / عربی xalq-ul a‘māl = af‘āl-ul ‘ibād = al-jabr wa-l ixtīyār = jalālīya = xalq-ul af‘āl دوانی، محمد بن اسعد، 830 - 908 ؟ قمری davvānī, mohammad ebn-e as‘ad (1427 - 1503) به درخواست: سعدالدین محمد استرآبادی تاریخ تألیف: ذیحجه 884ق؛ محل تالیف: کاشان رساله‌ای کوتاه در خلق اعمال بندگان و جبر و اختیار که زمانی که دوانی در کاشان اقامت داشته و در حالی که کتابی در کنارش نبود به رشته تحریر درآورد. در پایان رساله توضیح مختصری درباره مراتب توحید (ذاتی و صفاتی و افعالی) داده و اشارتی به حدیث کمیل بن زیاد از حضرت مولی علی (ع) مشهور به حدیث حقیقت کرده است. از شفاء ابن سینا، تحصیل بهمنیار و رساله عمر خیام یاد کرده؛ این کتاب در الذریعة به عنوان های خلق الأفعال و الجبر و الاختیار و أفعال العباد آمده است. آغاز: اما بعد حمدالله فتاح القلوب مناح الغیوب و الصلاة و السلام علی صفیه المحبوب و نبیه المربوب و علی آله.. ان اكتب له ماحضرنی فی الوقت من الدقایق المتعلقة بمسالة خلق الاعمال حسبما تقرر لدى ... فاقول افعال العباد دايرة بحسب الاحتمال ... انجام: فلینظر المنتصر فیه بنظر دقیق و یتفکر فیه تفکر عمیق تتجلى عليه انوار التدقيق والله ولى التوفيق چاپ: مشار عربی، صص 314-317؛ در ضمن الرسائل المختاره، اصفهان، 1364؛ طهران، سنگی، 1315ق، وزیری (کلمات المحققین: ج 2، صص 156-160) [الذريعة 243/7 و 82/5 و 260/2؛ کتاب شناسی مکتب فلسفی شیراز 42-44؛ مكتبة امير المومنین 131/1؛ الاوقاف العامة موصل 230/2؛ دنا 4/ 995 (79 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشية خلق الاعمال

نسخه‌های خطی این اثر

97 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
رضوی
مشهد
22005 بی‌کاتب 1185ق نستعلیق، شکسته - شناسنامه ←
62
ملی
تهران
2909/6 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 6 شناسنامه ←
63
ملی
تهران
1269/5 بی‌کاتب محتملاً قرن 13 نسخ 6 شناسنامه ←
64
مرعشی
قم
13096/27 ابوالقاسم حسینی فرزند میرزا عزیز قرن 13 نستعلیق 2 شناسنامه ←
65
مرعشی
قم
15067/9 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 5 شناسنامه ←
66
ملک
تهران
4655/25 کرمعلی خراسانی قرن 13 نستعلیق 3 شناسنامه ←
67
لغت نامه دهخدا
تهران
253/12 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
68
دانشگاه
تهران
1556/6 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 4 شناسنامه ←
69
مجلس
تهران
1131/24-طباطبائی بی‌کاتب قرن 13 - 4 شناسنامه ←
70
مجلس
تهران
473/8 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 1 شناسنامه ←
71
وزیری
یزد
2487/3 بی‌کاتب 1226ق نستعلیق 9 شناسنامه ←
72
مرکز احیاء
قم
1364/3 نامشخص - - - شناسنامه ←
73
حقوق
تهران
155/7 - ج بی‌کاتب 20 جمادی الثانی 1227ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
74
دائرة المعارف
تهران
1432/9 بی‌کاتب 1228ق نسخ 4 شناسنامه ←
75
دانشگاه
تهران
5911/8 بی‌کاتب 1243ق - - شناسنامه ←
76
مجلس
تهران
5633/62 بی‌کاتب 1270ق شکسته نستعلیق 7 شناسنامه ←
77
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
تهران
38/10 محمد جسیم 1274ق نسخ 6 شناسنامه ←
78
مجلس
تهران
2714/7 سید محسن گرگری قرن 14 نسخ 7 شناسنامه ←
79
وزیری
یزد
2279/2 محمد هادی رمضان 1302ق نسخ 5 شناسنامه ←
80
مجلس
تهران
652/6 غلام رضا زنجانی 1 ربیع الثانی 1306ق نسخ - شناسنامه ←
81
سپهسالار
تهران
7518/4 بی‌کاتب 1308ق - 6 شناسنامه ←
82
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
270/8 محمد بن محسن تبریزی 1322ق - - شناسنامه ←
83
فاضل
خوانسار
194/5 شیخ موسی بن محمد خوانساری 17 صفر 1324ق نسخ 4 شناسنامه ←
84
دائرة المعارف
تهران
1396/10 بی‌کاتب 1340ق نسخ 2 شناسنامه ←
85
مرکز احیاء
قم
707/5 نامشخص - - - شناسنامه ←
86
رضوی
مشهد
22434 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
87
رضوی
مشهد
19366 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
88
مجلس
تهران
10292/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 7 شناسنامه ←
89
گوهرشاد
مشهد
388/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 6 شناسنامه ←
90
رضوی
مشهد
6008 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، شکسته 3 شناسنامه ←