شناسنامه کتابشناختی اثر
خلق الاعمال
xalq-ul a‘māl
97
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/26267
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #26267
پدیدآور / مؤلف:
دوانی، محمد بن اسعد
تاریخ و سده تألیف:
884 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 14، ص 16
تا 21
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
افعال العباد
(af‘āl-ul ‘ibād)
الجبر و الاختیار
(al-jabr wa-l ixtīyār)
جلالیة
(jalālīya)
خلق الافعال
(xalq-ul af‘āl)
اهدا / به درخواست:
سعدالدین محمد استرآبادی
محل تألیف:
کاشان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای کوتاه در خلق اعمال بندگان و جبر و اختیار که زمانی که دوانی در کاشان اقامت داشته و در حالی که کتابی در کنارش نبود به رشته تحریر درآورد. در پایان رساله توضیح مختصری درباره مراتب توحید (ذاتی و صفاتی و افعالی) داده و اشارتی به حدیث کمیل بن زیاد از حضرت مولی علی (ع) مشهور به حدیث حقیقت کرده است. از شفاء ابن سینا، تحصیل بهمنیار و رساله عمر خیام یاد کرده؛ این کتاب در الذریعة به عنوان های خلق الأفعال و الجبر و الاختیار و أفعال العباد آمده است.
آغاز اثر
« اما بعد حمدالله فتاح القلوب مناح الغیوب و الصلاة و السلام علی صفیه المحبوب و نبیه المربوب و علی آله.. ان اكتب له ماحضرنی فی الوقت من الدقایق المتعلقة بمسالة خلق الاعمال حسبما تقرر لدى ... فاقول افعال العباد دايرة بحسب الاحتمال ... »
انجام اثر
« فلینظر المنتصر فیه بنظر دقیق و یتفکر فیه تفکر عمیق تتجلى عليه انوار التدقيق والله ولى التوفيق »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، صص 314-317؛ در ضمن الرسائل المختاره، اصفهان، 1364؛ طهران، سنگی، 1315ق، وزیری (کلمات المحققین: ج 2، صص 156-160)
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية خلق الاعمال
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 243/7 و 82/5 و 260/2
کتاب شناسی مکتب فلسفی شیراز 42-44
مكتبة امير المومنین 131/1
الاوقاف العامة موصل 230/2
دنا 4/ 995 (79 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● خلق الاعمال = افعال العباد = الجبر و الاختیار = جلالیة = خلق الافعال / کلام و اعتقادات / عربی
xalq-ul a‘māl = af‘āl-ul ‘ibād = al-jabr wa-l ixtīyār = jalālīya = xalq-ul af‘āl
دوانی، محمد بن اسعد، 830 - 908 ؟ قمری
davvānī, mohammad ebn-e as‘ad (1427 - 1503)
به درخواست: سعدالدین محمد استرآبادی
تاریخ تألیف: ذیحجه 884ق؛ محل تالیف: کاشان
رسالهای کوتاه در خلق اعمال بندگان و جبر و اختیار که زمانی که دوانی در کاشان اقامت داشته و در حالی که کتابی در کنارش نبود به رشته تحریر درآورد. در پایان رساله توضیح مختصری درباره مراتب توحید (ذاتی و صفاتی و افعالی) داده و اشارتی به حدیث کمیل بن زیاد از حضرت مولی علی (ع) مشهور به حدیث حقیقت کرده است. از شفاء ابن سینا، تحصیل بهمنیار و رساله عمر خیام یاد کرده؛ این کتاب در الذریعة به عنوان های خلق الأفعال و الجبر و الاختیار و أفعال العباد آمده است.
آغاز: اما بعد حمدالله فتاح القلوب مناح الغیوب و الصلاة و السلام علی صفیه المحبوب و نبیه المربوب و علی آله.. ان اكتب له ماحضرنی فی الوقت من الدقایق المتعلقة بمسالة خلق الاعمال حسبما تقرر لدى ... فاقول افعال العباد دايرة بحسب الاحتمال ...
انجام: فلینظر المنتصر فیه بنظر دقیق و یتفکر فیه تفکر عمیق تتجلى عليه انوار التدقيق والله ولى التوفيق
چاپ: مشار عربی، صص 314-317؛ در ضمن الرسائل المختاره، اصفهان، 1364؛ طهران، سنگی، 1315ق، وزیری (کلمات المحققین: ج 2، صص 156-160)
[الذريعة 243/7 و 82/5 و 260/2؛ کتاب شناسی مکتب فلسفی شیراز 42-44؛ مكتبة امير المومنین 131/1؛ الاوقاف العامة موصل 230/2؛ دنا 4/ 995 (79 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشية خلق الاعمال
نسخههای خطی این اثر
97 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 61 |
رضوی
مشهد
|
22005 | بیکاتب | 1185ق | نستعلیق، شکسته | - | شناسنامه ← |
| 62 |
ملی
تهران
|
2909/6 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 63 |
ملی
تهران
|
1269/5 | بیکاتب | محتملاً قرن 13 | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 64 |
مرعشی
قم
|
13096/27 | ابوالقاسم حسینی فرزند میرزا عزیز | قرن 13 | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 65 |
مرعشی
قم
|
15067/9 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 66 |
ملک
تهران
|
4655/25 | کرمعلی خراسانی | قرن 13 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 67 |
لغت نامه دهخدا
تهران
|
253/12 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 68 |
دانشگاه
تهران
|
1556/6 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 69 |
مجلس
تهران
|
1131/24-طباطبائی | بیکاتب | قرن 13 | - | 4 | شناسنامه ← |
| 70 |
مجلس
تهران
|
473/8 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 1 | شناسنامه ← |
| 71 |
وزیری
یزد
|
2487/3 | بیکاتب | 1226ق | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 72 |
مرکز احیاء
قم
|
1364/3 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 73 |
حقوق
تهران
|
155/7 - ج | بیکاتب | 20 جمادی الثانی 1227ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 74 |
دائرة المعارف
تهران
|
1432/9 | بیکاتب | 1228ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 75 |
دانشگاه
تهران
|
5911/8 | بیکاتب | 1243ق | - | - | شناسنامه ← |
| 76 |
مجلس
تهران
|
5633/62 | بیکاتب | 1270ق | شکسته نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 77 |
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
تهران
|
38/10 | محمد جسیم | 1274ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 78 |
مجلس
تهران
|
2714/7 | سید محسن گرگری | قرن 14 | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 79 |
وزیری
یزد
|
2279/2 | محمد هادی | رمضان 1302ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 80 |
مجلس
تهران
|
652/6 | غلام رضا زنجانی | 1 ربیع الثانی 1306ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 81 |
سپهسالار
تهران
|
7518/4 | بیکاتب | 1308ق | - | 6 | شناسنامه ← |
| 82 |
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
|
270/8 | محمد بن محسن تبریزی | 1322ق | - | - | شناسنامه ← |
| 83 |
فاضل
خوانسار
|
194/5 | شیخ موسی بن محمد خوانساری | 17 صفر 1324ق | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 84 |
دائرة المعارف
تهران
|
1396/10 | بیکاتب | 1340ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 85 |
مرکز احیاء
قم
|
707/5 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 86 |
رضوی
مشهد
|
22434 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 87 |
رضوی
مشهد
|
19366 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 88 |
مجلس
تهران
|
10292/3 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 89 |
گوهرشاد
مشهد
|
388/6 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 90 |
رضوی
مشهد
|
6008 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، شکسته | 3 | شناسنامه ← |