الخلاصة فی علم الکلام

● الخلاصة فی علم الکلام = الاعتقادات = اصول الدین / کلام و اعتقادات / عربی al-xulāṣa fī ‘ilm-il kalām = al-i‘tiqādāt = usūl-ud dīn ؟ قطب الدین سبزواری، ق6 قمری qotb-od-dīn-e sabzevārī (- 12c) رساله‌ای است در اصول دین و عقاید شیعی از ایمان و توحید و عدل و نبوت و امامت و معرفت ثواب و عقاب و آلام و اعواض و آجال و اسعار و ارزاق شامل «مقدمه» و هشت «باب» و هر باب شامل عناوین «مسألة» و «دلیل» و «حجة»: مقدمه در ایمان؛ باب 1. توحید شامل چهار فصل؛ 2. عدل شامل شش فصل؛ 3. نبوت شامل شش فصل؛ 4. امامت شامل شش فصل؛ 5. وعد و وعید؛ 6. آلام و امراض؛ 7. آجال و ارزاق و اسعار شامل سه فصل؛ 8. احوال مکلفین بعد از موت شامل چهار فصل. در بسیاری از نسخه‌ها از قطب الدین سبزواری دانسته شده است و در برخی به قطب الدین رازی نسبت داده شده است. در الذریعه (9/7-208) از نسخه مورخ 657 آن یاد شده است و گویا جز الخلاصة علامه حلی است. آغاز: الحمدلله رب العالمین ... واعلم ان هذا الکتاب یشتمل علی مسائل یتعلق بعلم الاصول من التوحید و العدل و النبوة و الامامة و معرفة الثواب و العقاب و الآلام و الاعواض و الآجال و الارزاق ... الباب الاول فی التوحید و فیه فصول: الفصل الاول فی اثبات وجوب النظر اعلم ان معرفة الله تعالی واجبة و لا یمکن تحصیلها الا بالنظر ... انجام: و اهل الآخرة لیسوا مکلفین و الدلیل علیه هو انه یجب علی الله تعالی ان یثیب المؤمنین ثوابا خالصا من المشقة فلو کانوا المکلفین لم یکن خالصا من المشقة و ذلک محال فثبت انهم غیر مکلفین بل منعمین مکرمین. چاپ: در مجموعه میراث اسلامی ایران 341/1 از انتشارات کتابخانه مرعشی و با تحقیق رضا مختاری و یعقوبعلی برجی، 1373ش؛ مجله تراثنا، سال نهم، شماره 34، ص 125 با تحقیق سید محمد رضا حسینی جلالی [الذریعة 208/7؛ معجم التراث الکلامی 201/3؛ دنا 960/4 (25 نسخه)؛ مكتبة العلامة الحلی 115 و 242]