خلاصة الحکم

● خلاصة الحکم / طب / فارسی xolāsat-ol hekam دیلمانی، محمد رضا بن غایت الله، ق13 قمری daylamānī, mohammad rezā ebn-e qāyat-ol-lāh (- 19c) تاریخ تألیف: گویا در 1240ق در طب قدیم است شامل یک «مقدمه» و بیست «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه: در ظهور این علم؛ باب 1. شناختن نبض؛ 2. بیان علامت اوجاع از اخلاط و عناصر اربعه؛ 3. بیان عدد استخوان‌ها و رگ‌ها؛ 4. ذکر هر جزوی از اجزاء؛ 5. مراتب اشیاء و خواص آنها از دوا و غذا و داشتن خوبی و بدی هوا؛ 6. کیفیات فصول اربعه و در تدبیر حفظ صحت اعضاء؛ 7. بیان خاصیت و منفعت و مضرت اجناس مأکولات؛ 8. تنقیه بدن؛ 9. بیان مسهلات و دفع اسهال و پدید آوردن عرق؛ 10. بیان اسامی بعضی از اوجاع؛ 11. معالجات بعضی از اوجاع؛ 12. کلمات حکمت‌آمیز و صحت ابدان؛ 13. معجزات؛ 14. جوارشات و هلیله‌جات و تریاق؛ 15. مفرحات و سفوفات و حبوبات؛ 16. بیان قواعد جماع و آنچه در این باب از حلویات اعانت می‌کند؛ 17. محبل زنان و بار نگرفتن ایشان و شناسایی آن؛ 18. طریق ساختن رسائن و قبل فلزات و طلق و زرنیخ و سیماب و مرجان؛ 19. بیان خواص دعا و افاسون؛ 20. تداوی اسبان؛ خاتمه: در فال دیدن در هر کاری و هر امری. آغاز: بسمله، شکر و سپاس بیقیاس مر حضرت پروردگاری را سزاست که در دارالشفای حکمتش بازای هر سمی تریاقی و در مقابل هر عارضه‌ای از عوارض سوء المزاج انسانی دوائی مقرر فرموده. [دنا 951/4؛ فهرستواره منزوی 3433/5]