خلاصة التواریخ

● خلاصة التواریخ = تاریخ ایلچی نظامشاه = تاریخ قطب شاهیه / تاریخ جهان / فارسی xolāsat-ot tavārīx = tārīx-e īlčī-ye nezām-šāh = tārīx-e qotb-šāhīye خورشاه بن قباد الحسینی، - 972؟ قمری xoršāh ebn-e qobād hoseynī (- 1565) اهدا به: سلطان ابراهیم قطب شاه (938-989ق) تاریخ تألیف: 971ق تاریخ عمومی است که تا سال 970ق می‌رسد، شامل یک «مقدمه» و هفت «مقاله» و هر مقاله شامل چند «گفتار»، فهرست مقالات: مقدمه: از آدم تا نوح علیه السلام؛ مقاله 1. ایران پیش از اسلام و یمن و جز آن، شامل پنج گفتار؛ 2. حضرت محمد (ص) و خلفا تا انقراض عباسیان، شامل پنج گفتار؛ 3. دودمان‌های هم روزگار خاندان عباسی، شامل سیزده گفتار؛ 4. چنگیز و غیره، شامل چهار گفتار؛ 5. تیموریان، شامل سه گفتار؛ 6. قراقویونلها، شاه تهماسب و پادشاه روم، شامل پنج گفتار؛ 7. پادشاهان هندوستان، شامل پنج گفتار. در آن از روضة الصفا و لب التواریخ و حبیب السیر و شهنشاهنامه و سخن شاه طاهر و شاه تهماسب که مؤلف خود شنیده و سخن شنیده از خواجه نورالدین محمد سپاهانی مستوفی حسین خان آمده است و شعرهای امیدی تهرانی و رجای سپاهانی و شاه طاهر و خان احمد گیلانی و رباعی عبیدخان اوزبک در آن هست. او از کتاب واقعات جنگ شاه تهماسب با روم تا تاریخ 971 که برای قطب شاه فرمانروای تلنگانه فرستاده شده در این تاریخ بهره برده است و از «واردات شاه تهماسب» هم گرفته و از تذکرة الشعراء سام میرزا هم یاد نموده است. آغاز: بسمله. دیباچه نسخه آفرینش موجودات و خلقت نوع گرامی انسان و فهرست قصص انبیاء هدایت ... (ص 3) اما بعد بر ضمیر مسخران آثار و ضمیر انور مستعمان اخبار محبوب و مستور نخواهد بود انجام: و معلمان ایشان کسی در آن حدود ایالت نکرد و الله اعلم بحقایق الامور چاپ: چاپ شده [دنا 931/4 (7 نسخه)؛ ادبیات فارسی و بر مبنای تألیف استوری 581/2-582 و 113/1 و 1339؛ نسخه‌های منزوی 410/6-4104؛ فهرست تفصیلی و نشانی 7 نسخه؛ مشترک پاکستان 1352/11؛ فهرستواره منزوی 572/1 «تاریخ ایلچی»، 642 «گلشن آرا؛ جهان آرا»]