خلاصة التنجيم و برهان التقويم

● خلاصة التنجيم و برهان التقويم = فواید نجومی / هیئت / فارسی xolāsat-ot tanjīm va borhān-ot taqvīm = favāyed-e nojūmī امیران حسینی، علی بن علی، ق 9 قمری amīrān hoseynī, ‘alī-ye-bn-e ‘alī (- 15c) تاریخ تألیف: 869ق؛ محل تألیف: بدخشان از غیاث الدین علی امیران اصفهانی، مؤلف آثار حرفی. به خواهش برخی از بزرگان و عزیزان، در دوازده «باب» و چند «فصل» نوشته شده است. نام کتاب در دیباچه نیامده، برخی نسخه‌های آن به نام فواید نجومی (نسخه‌های منزوی 332/1) خوانده شده است. مؤلف خود در دیباچه می‌گوید: لازم شد بعضی «فواید نجومی» که ضبط و فهم آن بر اطفال آسان باشد، گرد آید. باب‌ها: 1. در شش فصل؛ 2. بیان کواکب و احکام آن، در چند فصل؛ 3. دانستن آنکه هر روزی از ماه در کدام برج است، در دو مقدمه؛ 4. در آنکه اول هر ماه در برجی که باشد، چه کار نیکو و چه کار بد باشد؛ 5. دانستن آنکه اول هر ماه چه روز است، در چهار مقدمه؛ 6. در آنکه هر روزی و ساعتی به چه ستاره‌ای تعلق دارد؛ ... 10. اعتبار سال عرب و عجم ترک؛ ... 12. احکام هر سال که روز نوروز یکی از روزهای هفته باشد (نوروزنامه) . برخی نسخه‌ها در بیست و دو باب است: ... 13. دانستن طالع مولود، در چند فصل؛ 14. احکام گرفتن آفتاب؛ 15. احکام گرفتن ماه؛ 16. دانستن احکام سال و ماه و روز به طریق اولیای بدخشان؛ 17. معرفت سکزیلدوز؛ 18. بیان رعد و برق؛ 19. قوس قزح؛ 20. فرو رفتن و برآمدن نور ماه؛ 21. تعبیر خواب؛ 22. در بیان اختلاجات. (احمد منزوی) برخی نسخه‌های آن در 25 باب و برخی 35 باب است. آغاز: بسمله حمد مبدعی را که حرکات سموات و سیارات روشن تر دلیلی بر قیومیت افعال اوست ... نموده میشود که در شهور سنه 869 بود که در بلده بدخشان بعضی از بزرگان و عزیزان که امتثال فرمان ایشان به کمترین بندگان خاندان غیاث الدین علی ابن امیران الحسینی الاصفهانی واجب و لازم می‌بود طلب جمع بعضی از فوائد نجومی که ضبط و فهم آن بر اطفال صغار ایشان سهل و آسان باشد ... و مشتمل است بر دوازده باب. انجام: فرزند متولد شود حوت طالع باشد برین قیاس برجی که آفتاب آنجا باشد نگاه باید داشت و تفاوت روز و شب نیز اعتبار باید نمود از برجی که آفتاب آنجا بود برین دستور حساب باید کرد. و الله اعلم. [دنا 931/4 (6 نسخه)؛ الذریعه 222/7؛ مشترک پاکستان، 265/1؛ نسخه‌های منزوی 291/1 و 332/1؛ فهرستواره منزوی 2917/4]