خلاصة الاقوال فی معرفة احوال الرجال

● خلاصة الاقوال فی معرفة احوال الرجال / رجال / عربی xulāṣat-ul aqwāl fī ma‘rifat-i aḥwāl-ir rijāl علامه حلی، حسن بن یوسف، 648 - 726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251 - 1326) تاریخ تألیف: سه‌شنبه 9 ذیقعده 707ق این کتاب از مؤلفات مختصر جامع و معتبر و مشهور این فن است و تفصیل مباحث را مؤلف به تألیف دیگرش «کشف المقال» احاله داده ــ که تا کنون نسخه‌ای از آن یافت نشده ــ کتاب مرتب است بر دو «بخش» و «خاتمه»: 1. در بیست و هفت «فصل» در راویان مورد اعتماد مصنف؛ 2. در بیست و هفت «فصل» در راویانی که مورد وثوق نیستند. خاتمه دارای 10 فایده است که نخستین فایده درباره اسماء رواتی است که اصحاب در کتب اخبار، اسامی آنان را ترک کرده و تنها به کنیه‌ها اکتفا نموده‌اند که نام و حالشان به سهولت یافت نمی‌شود. مؤلف اسامی راویان را به طور دقیق حرفی ذکر نکرده، و عزیزالله مجلسی آن را مرتب به ترتیب حرفی دقیق نموده است. آغاز: الحمدلله مرشد عباده الی سبیل الرشاد و هادیهم الی طریق النفع فی المعاش و المعاد وصلی الله علی اشرف العباد محمد المصطفى الهاد و على آله الغرر الامجاد صلوة تتعاقب عليهم تعاقب الاعصار ... انجام: و قد اقتصرت من الروايات الى هؤلاء المشايخ بما ذكرت و الباقى من الروايات ... فى كتابنا الكبير من اراده وقف عليه هناك و الحمدلله وحده و صلى الله على سيدنا محمدالنبى و آله الطاهرين. چاپ: کتاب مکرر چاپ شده؛ مشار عربی، ص334، دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق.، وزیری، 141ص (صص1-141) [الذریعة 214/7 و 215؛ مکتبة العلامة الحلی، طباطبائی 118-126؛ ریحانة الادب 176/4؛ مصفی المقال: 132؛ فهرستگان نسخه‌های خطی حدیث و علوم حدیث شیعه: 247/1- 264(168 نسخه)؛ مکتبة امیرالمؤمنین 459/2؛ دنا 917/4- 923 (214 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشیة خلاصة الاقوال = الفوائد و الزوائد؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی (911-965) 2- نهاية الآمال فی ترتیب خلاصة الاقوال؛ منعل قمی، علی بن علی (-10) 3- الرواة = مختصر خلاصة الاقوال = المختصر بالروات = ترتیب خلاصة الاقوال؛ شریف بغدادی، محمد بن علی (-10) 4- حاشیة خلاصة الاقوال؛ عاملی، حسن بن زین الدین (959-1011) 5- حاشیة خلاصة الاقوال؛ شیخ بهائی، محمد بن حسین (953-1030) 6- ترتیب کتاب خلاصة الاقوال فی معرفة الرجال؛ طریحی، فخرالدین بن محمد (979-1087) 7- خلاصة الاقوال فی احوال الرجال (ترجمه)؛ تبریزی، محمد باقر بن محمد حسین (-12) 8- ترتیب خلاصة الاقوال 9- تبویب خلاصة الاقوال