شناسنامه کتابشناختی اثر
احتجاج دیبلی با یکی از سنیان
ehtejāj-e daybolī bā yekī az sonnīyān
12
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/2587
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #2587
پدیدآور / مؤلف:
شیرازی دیبلی، عبدالوهاب بن عبدالرحمان
تاریخ و سده تألیف:
1073 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 109
تا 110
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
مناظره با فرق
(monāzere bā feraq)
المناظرات مع العامة
(al-munāżirāt ma‘a-l ‘āmma)
محل تألیف:
شاهجهان آباد هند
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
نگارنده حنفی مذهب بوده و به دست «ملا عبدالعلی شیرازی» مستبصر شد و به ولایت خاندان پیامبر (ص) گروید و چگونگی استبصارش را در رسالهای به نام «أبصار المستبصرین» نگاشته است. این رساله کلامی، احتجاج و مناظره دیبلی با پدر حنفی مذهب خود و همچنین با جمعی از علمای اهل سنت دارالسلطنه «شاه جهان آباد» در هند در آغاز سلطنت « اکبر شاه» به سال 1073ق میباشد. مؤلف در این کتاب از پدر متعصب خود که در نظر داشته وی را به قتل برساند، انتقاد میکند و برای هدایت وی دعا میکند. این مناظره در دو قسمت یکی با پدر خود و دیگری با علمای اهل سنت آن منطقه طبق گفته صاحب الذریعة این پاسخ و پرسش به صورت کتبی بوده است. این کتاب با نام های «المناظرات مع العامة»، «رساله درباره یک مناظره با فرق مذهبی»، «مناظره» و «احتجاج دیبلی با یکی از سنیان» در منابع و فهارس آمده است.
آغاز1: مناظره چندکه اقل خلق الله عبدالوهاب را بعد از یقین طریق رشاد در بعضی بلاد هند با اهل عناد پر فساد اتفاق افتاده از جمله مناظرات آنکه به تاریخ سنه 1073 در دارالسلطنه
آغاز2: بسمله ابتدای مناظره چند که اقل العباد عبدالوهاب را در بعضی از بلاد و سمی آکلة الاکباد با اهل عناد پر فساد عدیم الرشاد اتفاق افتاد ازجمله مناظرات آنکه در سنه. .. ولد دار الخلافه شاه جهان آباد شدم
انجام اثر
« و اگر افعال شر از او باشد ظلم لازم میآید تعالی شأنه عن ذلک بعد از تفکر استحسان مقالاتم نمود. »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 289/22 و 297/22
نسخه های خطی فارسی، منزوی 994/2
در فهرست آستان قدس رضوی 276/7 با نام «رساله در حقانیت مذهب جعفری» معرفی شده است
فهرستواره منزوی 75/9 (3 نسخه) و 552/9 با عنوان «مناظره» (7 نسخه)
متن فنخا
● احتجاج دیبلی با یکی از سنیان = مناظره با فرق = المناظرات مع العامة / کلام و اعتقادات / فارسی
ehtejāj-e daybolī bā yekī az sonnīyān = monāzere bā feraq = al-munāżirāt ma‘a-l ‘āmma
شیرازی دیبلی، عبدالوهاب بن عبدالرحمان، ق11 قمری
šīrāzī deybolī, ‘abd-ol-vahhāb ebn-e ‘abd-or-rahmān ( - 17c)
تاریخ تألیف: 1073ق؛ محل تألیف: شاهجهان آباد هند
نگارنده حنفی مذهب بوده و به دست «ملا عبدالعلی شیرازی» مستبصر شد و به ولایت خاندان پیامبر (ص) گروید و چگونگی استبصارش را در رسالهای به نام «أبصار المستبصرین» نگاشته است. این رساله کلامی، احتجاج و مناظره دیبلی با پدر حنفی مذهب خود و همچنین با جمعی از علمای اهل سنت دارالسلطنه «شاه جهان آباد» در هند در آغاز سلطنت « اکبر شاه» به سال 1073ق میباشد. مؤلف در این کتاب از پدر متعصب خود که در نظر داشته وی را به قتل برساند، انتقاد میکند و برای هدایت وی دعا میکند. این مناظره در دو قسمت یکی با پدر خود و دیگری با علمای اهل سنت آن منطقه طبق گفته صاحب الذریعة این پاسخ و پرسش به صورت کتبی بوده است. این کتاب با نام های «المناظرات مع العامة»، «رساله درباره یک مناظره با فرق مذهبی»، «مناظره» و «احتجاج دیبلی با یکی از سنیان» در منابع و فهارس آمده است.
آغاز1: مناظره چندکه اقل خلق الله عبدالوهاب را بعد از یقین طریق رشاد در بعضی بلاد هند با اهل عناد پر فساد اتفاق افتاده از جمله مناظرات آنکه به تاریخ سنه 1073 در دارالسلطنه
آغاز2: بسمله ابتدای مناظره چند که اقل العباد عبدالوهاب را در بعضی از بلاد و سمی آکلة الاکباد با اهل عناد پر فساد عدیم الرشاد اتفاق افتاد ازجمله مناظرات آنکه در سنه. .. ولد دار الخلافه شاه جهان آباد شدم
انجام: و اگر افعال شر از او باشد ظلم لازم میآید تعالی شأنه عن ذلک بعد از تفکر استحسان مقالاتم نمود.
[الذریعة 289/22 و 297/22؛ نسخه های خطی فارسی، منزوی 994/2؛ در فهرست آستان قدس رضوی 276/7 با نام «رساله در حقانیت مذهب جعفری» معرفی شده است؛ فهرستواره منزوی 75/9 (3 نسخه) و 552/9 با عنوان «مناظره» (7 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
12 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دهگان
اراک
|
296/2 | محمد ابن میرک محمد | جمعه شوال 1098ق | نستعلیق | 41 | شناسنامه ← |
| 2 |
الهیات
تهران
|
293/3 | معصوم بن اسحق حسینی وردلی ساوجبلاغی | 1132ق | شکسته نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرکز احیاء
قم
|
4072/2 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 4 |
گلپایگانی
قم
|
4278/2-21/198 | بیکاتب | قرن 13 | تحریری، بیکا | 22 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
9892/2 | میر محمد باقر بن میرزا عبدالفتاح حسنی حسینی طباطبائی تبریزی | پنجشنبه 25 ربیع الثانی 1211ق | نستعلیق | 18 | شناسنامه ← |
| 6 |
مرعشی
قم
|
2511/2 | بیکاتب | 7 ربیع الثانی 1220ق | نستعلیق | 19 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرعشی
قم
|
11749/2 | محمد حسین فرزند محمد جعفر، حسینی هروی کرمانشاهی کربلایی | شنبه 15 رمضان 1223ق | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرکز احیاء
قم
|
51/2 و عکسی 1640/2 | محمد حسین بن آقا عبدالله شیروانی شیرازی | جمعه 14 رجب 1240ق | نسخ | 19 | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
12190 | بیکاتب | 1307ق | شکسته | - | شناسنامه ← |
| 10 |
طبسی
قم
|
356/2 | محمد عطار | 1313ق | نسخ | 25 | شناسنامه ← |
| 11 |
ملک
تهران
|
4137/41 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
تهران
|
4296/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 26 | شناسنامه ← |