الخطبة المونقة

● الخطبة المونقة = خطبه بدون الف / حدیث / عربی al-xuṭbat-ul mūniqa = xotbe-ye bedūn-e alef منسوب به علی بن ابی طالب (ع)، امام اول، - 40 قمری (mansūb be) ‘alī ebn-e abī ṭāleb, emām-e avval (- 661) آورده‌اند که روزی، اصحاب پیامبر (ص) گرد هم نشسته بودند و از این سخن می‌راندند که چه حرفی بیش از دیگر حرف‌ها در سخن به کار می‌رود؟ پس بر آن اتفاق نمودند که حرف الف بیش از سایر حروف در گفتار کاربرد دارد، در این هنگام امیر مؤمنان برخاست و فی البداهة خطبه‌ای ایراد فرمود که در آن الف به کار نرفته بود و همین خطبه است که مونقه نام دارد و به معنای معجبه می‌باشد زیرا اعجاب همه را برانگیخته است. این خطبه، در نسخه‌های کتابخانه حضرت عبدالعظیم 195 و نسخه مرحوم استاد اصغر مهدوی، صفحه 310 به روایت علی بن محمد بن علی تمیمی سبزواری (زنده در 553ق) به واسطه پدر و جدش از شیخ صدوق، و صدوق نیز از مشایخ خود، روایت کرده، البته این حدیث، اکنون، در کتب صدوق وجود ندارد و ممکن است از آثار او حذف گردیده و یا در برخی از آثار او که از بین رفته است، وجود داشته است. آغاز نسخه مرحوم مهدوی، چنین است: «قال علی بن محمد بن ابی الحسن بن عبدالصمد التمیمی السبزواری حدثنا الشيخ الفقيه العالم الوالد قال حدثنا الشيخ الفقيه ابوالحسن علی بن عبدالصمد بن محمد بن التمیمی والدی رحمه الله قال حدثنا السيد العالم ابوالبركات علی بن الحسین الجوری قدس الله روحه قال حدثنا الشيخ ابوجعفر محمد بن علی بن الحسين بن موسى بابويه القمی رضی الله عنه عن محمد بن ابراهیم بن اسحاق عن عبدالعزیز بن یحیى الجلودى عن محمد بن زكريا الجوهري عن (جعفر بن) محمد بن عمارة عن ابيه عن محمد بن السائب عن الصادق عن ابيه عن جده علی بن الحسين عن الحسين عن على بن ابيطالب عليهم السلام. (سید محمود مرعشی) آغاز: بسمله. قال علی بن محمد بن ابى الحسن بن عبدالصمد التميمي السبزواری ... عن الصادق عن ابيه عن جده علی بن الحسين عن الحسين عن على بن ابی طالب عليهم السلام قال اجتمع اصحاب رسول الله صلى الله عليه و آله فتذاكروا التي ای الحروف ادخل فى الكلام فاجمعوا ان الالف اكثر دخولا ... و سماها المونقة و هى المعجبة: حمدت من عظمت منته و سبغت نعمته و سبقت رحمته و تمت كلمته و نفذت مشيته و بلغت حجته و عدلت قضيته انجام: فليتضرع متضرعكم و ليبتهل مبتهلكم فسيغفر رب كل مربوب لى و لكم. ثم قرأ: تلك الدار الاخرة نجعلها للذين لا يريدون علوا فى الارض و لا فسادا و العاقبة للمتقين. چاپ: با تحقیق سید محمد عمادی حایری، در میراث حدیث شیعه 19/10-34 [الذريعة 206/7؛ دنا 898/4 (9 نسخه)]