الخصائص و المفاخر

● الخصائص و المفاخر / فضایل و مناقب / عربی al-xaṣā'iṣ wa-l mafāxir مؤلف: از افاضل اهل سنت است و از شیخ ابوعبدالله محمد بن اسمعیل بن ابراهیم انصاری روایت می‌کند. نام و ترجمه مؤلف دانسته نشد. از نسخه و عبارت کاتب نسخه استفاده می‌شود که مؤلف از مردمان قرن 9 هجری قمری است؛ در دیباچه، نامی به کتاب داده نشده، در پشت برگ صفحه اول «کتاب الخصائص و المفاخر» و «کتاب خصائص النبی» رقم شده. کتاب در بیان فضایل اختصاصی حضرت پیغمبر اکرم (ص) است که نخست به بیان فضایل و مفاخر انبیاء اولوالعزم (ع) و ذکر برتری آن حضرت بر آنها پرداخته و بعد مناقب و مقامات برخی از انبیا غیر اولوالعزم و تقدم آن بزرگوار را بر آنها مشروحاً ذکر نموده است. کتاب دارای دیباچه‌ای مفصل و سی و هفت «فصل» است. عناوین و جملات اول فصول کتاب: 1. اعلم ان التفضیل انما یکون اذا ثبت للفاضل من الخصایص ما لایوجد للمفضول مثله؛ 2. فاما فضیلة نوح فظاهرة؛ 3. و اما ابراهیم علیه الصلوة و السلام فهو خلیل الله و ناهیک بها فضیلة قد جمع الله تعالى له بین النبوة و الرسالة و الخلة؛ 4. فاما موسى علیه الصلوة و السلام فهو صفی الله تعالى و نجیه؛ 5. و اما عیسی صلى الله علیه و سلم فروح الله و کلمته القاها الى مریم؛ 6. قال الله تعالى و اذکر فی الکتاب ادریس انه کان صدیقا نبیا و رفعناه مکانا علیا و لاریب ان منزلة محمد صلى الله علیه و سلم؛ 7. و اما صالح علیه السلام فقیل ان فضيلته فی ان اخرج الله له ناقة جعلها له على قوم حجة؛ 8 و اما رد الشمس لیوشع بن نون علیه السلام فانها لم ترد بعد غروبها و لكنها وقفت؛ 9. و اما داود علیه السلام فقد قال الله تعالى فى حقه و لقد اتینا داود منا فضلا؛ 10. و اما ما اوتى سليمن علیه السلام فانه قال رب اغفرلى؛ 11. فاما ما اوتى یعقوب علیه السلام فلاشک فی فضله و لا مزية في نبله؛ 12. و اما یوسف الصدیق الکریم صلى الله علیه و سلم الموصوف بالحسن و الجمال و العلم و العقل و الافضال الذى قصه فی القرآن؛ 13. فان قيل ان يحيى بن زکریا علیهما الصلوة و السلام اوتى الحکم صبیا و كان يبكى من غير ذنب؛ 14. و لم نوردما اوردناه غضا على احد من انبياء الله عليهم السلام؛ 15. اما فضله صلى الله علیه و سلم على ساير الانبياء عليهم الصلوة و السلام فمن ذلك ما روى البخاری؛ 16. و اما الخصايص التى اختص بها محمد صلى الله علیه و سلم دون غیره فانه خص بواجبات و محظورات و مباحات؛ 17. و من خصايص محمد صلى الله علیه و سلم ايضا يضاعف الصلوة على من صلى علیه صلى الله علیه سلم روی الامام؛ 18. و من خصايصه صلى الله علیه و سلم رفیه (كذا) الى فوق سبع سموات؛ 19. و من خصايصه صلى الله علیه و سلم انه لما ولد فخرج من بطن امه وقع صلى الله علیه و سلم على الارض ساجدا؛ 20. و من خصايصه صلى الله علیه و سلم التى اختص بها دون الامه انه لم یکن يحتلم قط؛ 21. فی طیب ریحه؛ 22. و من خصايصه انه لم یکن احد یعلیه بالقوه؛ 23. و من خصايصه صلى الله علیه و سلم فی اسمایه؛ 24. و من خصايصه صلى الله علیه و سلم الاسراء و الرویه؛ 25. و اختص بان جمع فیه معانی و صفات؛ 26. و من خصايصه الکبار ما قدمنا الاشارة اليه فى ليلة الاسراء به؛ 27. فان قيل انما قال الله تعالى سبحان الذي اسرى؛ 28. و فی حدیث الاسراء و المعراج فواید جليلة؛ 29. و اختلف السلف و الخلف رضی الله عنهم فی رؤیة؛ 30. جامع لمقاصد الکتاب کل معجزة؛ 31. فيما خصه الله به وفاته؛ 32. فيما خصه الله تعالى به فی الاخرة؛ 33. كل ما في هذا الكتاب من حديث فيه ضعف؛ 34. و قد قدمنا فصلا لطيفا فی ذكر الصلوة عليه؛ 35. و من خصايصه صلى الله عليه و سلم فی ذكر اسمه؛ 36. محمد صلى الله عليه و سلم اعظم الخلق اجرا؛ 37. قد ذكرنا من خصايصه فی هذا المختصر ما اشتهر.