نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

خزانه دارابشاهی

xazāne-ye dārāb-šāhī
/w/25604
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #25604
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 13، ص 663
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

بعید است که مؤلف کتاب «خزانه دارابشاهی» شاه محمد دارابی صاحب «لطیفه غیبیه» و «معراج الکمال» باشد، چه اسلوب عبارتی این کتاب مشابه به آن کتاب نیست و دیگر آنکه مؤلف آن کتاب بر مذهب امامیه است و مؤلف این کتاب پیرو مذهب سنت و جماعت. مؤلف در سبب تألیف این کتاب آورده است: «شب اول ماه رمضان سنه هشتاد و چهار هجری (کذ) جمال جهان آرای سرور انبیاء برهان الاصفیاء سید المرسلین خاتم النبیین احمد مجتبی محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم را به خواب دیدم غمگین التماس کردم یا رسول الله باعث غم چه باشد، آن حضرت علیه السلام فرمودند فرزند از گناهان امت عاجز آمدم چنان گناهان شده‌اند که ما بین زمین و آسمان پردود شده است و اهل الله پنهان شدند و اکثر مردان کاذب گندم‌نمای جوفروش سر به دعوی برآورده‌اند و خود به خدا مرید و آدم بسیار را مرید می‌گیرند و اکثر زنان را و با ایشان نظر بد می‌کنند و همیشه به سرور و غیره لاشرعی مشغول می‌باشند» تا آنجا: «پس بدان ای فرزند درویش را باید که پیروی نکند و همه سنت‌های ما «کذ» بجای آرد و متابعت قرآن کند که امام ایشان قرآن است که آن و احادیث درس و نبوی فرماید (کذ) و قول مشایخ بر آن عمل کند و خلق الله و غضب (کذ) روباد شه اندازند تا کید به عدل کند و هدایت به خلق الله کند» تا آنجا: «پس التماس کردم یا رسول الله کمال محال است هر کسی را در آن درک نیست و علم بر آن بسیار نیست و همه علماء در مباحثه‌اند و از بطن قرآن اهل ظاهر خبر ندارند در پی شریعت حیران‌اند و همیشه بحث می‌کنند و در معانی طریقت و معرفت و حقیقت اصلا خبر ندارند پس چیزی آسان‌تر باشد که هر کس بر آن و برابر علم کمال باشد جواب فرمودند ای فرزند آن هزار کتاب را یک کن» تا آنجا: «و ترا این خزانه شاهد کردم پس به حکم آن حضرت علیه السلام نام این کتاب خزانه داراب شاهی نهادم». کتاب مجموعه‌ای است در تصوف از آداب شریعت و ریاضت و انواع اذکار و منازل سالکان. در دیباچه آمده است که کتاب مرتب است بر نود «باب» لکن در فهرست ابوابی که در مقدمه مذکور است نود و یک باب ذکر شده: باب اول در توبه ...؛ باب نود و یکم در رسیدن به لاهوت. مطالب جمله از ابواب جنبه‌های شریعت و طریقت و معرفت و حقیقت در چهار فصل بیان شده نسخه ناقص است.
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آل و اصحابه و ذراریه اجمعین. »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
فهرستواره منزوی 326/7

متن فنخا

● خزانه دارابشاهی / اخلاق / فارسی xazāne-ye dārāb-šāhī قادری، محمد شاه بن محمد شاه qāderī, mohammad šāh ebn-e mohammad šāh بعید است که مؤلف کتاب «خزانه دارابشاهی» شاه محمد دارابی صاحب «لطیفه غیبیه» و «معراج الکمال» باشد، چه اسلوب عبارتی این کتاب مشابه به آن کتاب نیست و دیگر آنکه مؤلف آن کتاب بر مذهب امامیه است و مؤلف این کتاب پیرو مذهب سنت و جماعت. مؤلف در سبب تألیف این کتاب آورده است: «شب اول ماه رمضان سنه هشتاد و چهار هجری (کذ) جمال جهان آرای سرور انبیاء برهان الاصفیاء سید المرسلین خاتم النبیین احمد مجتبی محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم را به خواب دیدم غمگین التماس کردم یا رسول الله باعث غم چه باشد، آن حضرت علیه السلام فرمودند فرزند از گناهان امت عاجز آمدم چنان گناهان شده‌اند که ما بین زمین و آسمان پردود شده است و اهل الله پنهان شدند و اکثر مردان کاذب گندم‌نمای جوفروش سر به دعوی برآورده‌اند و خود به خدا مرید و آدم بسیار را مرید می‌گیرند و اکثر زنان را و با ایشان نظر بد می‌کنند و همیشه به سرور و غیره لاشرعی مشغول می‌باشند» تا آنجا: «پس بدان ای فرزند درویش را باید که پیروی نکند و همه سنت‌های ما «کذ» بجای آرد و متابعت قرآن کند که امام ایشان قرآن است که آن و احادیث درس و نبوی فرماید (کذ) و قول مشایخ بر آن عمل کند و خلق الله و غضب (کذ) روباد شه اندازند تا کید به عدل کند و هدایت به خلق الله کند» تا آنجا: «پس التماس کردم یا رسول الله کمال محال است هر کسی را در آن درک نیست و علم بر آن بسیار نیست و همه علماء در مباحثه‌اند و از بطن قرآن اهل ظاهر خبر ندارند در پی شریعت حیران‌اند و همیشه بحث می‌کنند و در معانی طریقت و معرفت و حقیقت اصلا خبر ندارند پس چیزی آسان‌تر باشد که هر کس بر آن و برابر علم کمال باشد جواب فرمودند ای فرزند آن هزار کتاب را یک کن» تا آنجا: «و ترا این خزانه شاهد کردم پس به حکم آن حضرت علیه السلام نام این کتاب خزانه داراب شاهی نهادم». کتاب مجموعه‌ای است در تصوف از آداب شریعت و ریاضت و انواع اذکار و منازل سالکان. در دیباچه آمده است که کتاب مرتب است بر نود «باب» لکن در فهرست ابوابی که در مقدمه مذکور است نود و یک باب ذکر شده: باب اول در توبه ...؛ باب نود و یکم در رسیدن به لاهوت. مطالب جمله از ابواب جنبه‌های شریعت و طریقت و معرفت و حقیقت در چهار فصل بیان شده نسخه ناقص است. آغاز: الحمدلله رب العالمین الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آل و اصحابه و ذراریه اجمعین. [فهرستواره منزوی 326/7]

نسخه‌های خطی این اثر

1 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
8325 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 237 شناسنامه ←