نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

خرقه بخیه

xerqe-ye baxīye
76 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/25537
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #25537
پدیدآور / مؤلف: شاملو، مرتضی بن حسن
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 13، ص 622 تا 627
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: طب
اهدا / به درخواست: امان الله خان

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

رساله‌ای در بیماری‌های تناسلی و جنسی مردان در سی «بخیه» و مشحون به کنایات و تشبیهات و ایهامات و استعارات فراوان ادبی. در بیشتر نسخه‌ها مؤلف این کتاب مرتضی قلی خان بن حسن شاملو از امیران صفویه معروف به «شمشیر بردار» وزیر اردبیل در سال 1089ق دانسته شده و به این نام نیز چاپ شده است ولی به احتمال قوی مؤلف آن میرزا محمد بن محمد مؤمن طبیب تنکابنی است همان‌طور که الذریعه (149/7) معتقد است و آورده نسخه‌ها در ذیل نام شاملو به علت کثرت انتساب است نه تایید آن: بخیه 1. تحریک صورت بستن فرزند از صلب خواهشمندان در رحم پاک طینتان؛ 2. شیوه جماعی که هر کس مباشر حرکات آن گردد ... از لذت جماع بهره برد؛ 3. رستن گیاه مواز نسترن زار بدن گلرخان و مزلف عذاران ...؛ 4. برآمدن حاجت بی‌عاقبت جمعی که در تنهایی خویش بیگانه‌وار زندگانی کنند ...؛ 5. دانستن ضمیر الهام تصویر این معنی که در پرده تقدیر پسر است یا دختر؛ 6. بیان اینکه شهوات مردافکن هر روز مخصوص کدام عضو است؛ 7. ادویه و معاجین و شراب‌ها و خواص سفوف‌ها که در این امر نشأة جان فزابخشد ...؛ 8. پیچیدن رشته بدن ضعیفان بر پیچش و بی‌تاب شدن رگ‌های تن در علاج بی قراری این فن؛ 9. استمساک منی ...؛ 10. ادویه‌ای که مخصوص زنان است و به کار برند؛ 12. فروغ ماهرویان چارده شبه و شناختن امزجه زنانی که طالب شهوت و راغب عزلتند؛ 13. نحوست اجزائی چند که موجب سقوط فرزند شود؛ 14. اختیار اوقات جماع؛ 15. اغذیه‌ای که موجب قوت مباشرت است؛ 16. جلادت حلویات برای قدرت قوه باه؛ 17. وزیدن نسیم خلد شمیم چند که که اگر در دهان گیرد بد بوی شراب را زائل کند؛ 18. ذکر بزرگ نمودن ذکر؛ 19. ادویه مانع سرعت انزال؛ 20. ادویه‌ای که موجب بیهوشی مرد و زن می‌شود؛ 21. صفت ادویه چند خاطر پسند که در جماع به کار می‌آید؛ 22. آثار ادویه مفرده که در تأثیر قوت باه مؤثر است؛ 23. قطع تریاک؛ 24. علامت ورم خصیه؛ 25. معالجات بواسیر؛ 26. ادویه لازم برای بواسیر؛ 27. علاج درد گوش؛ 28. درد گلو گیر و خناق؛ 29. رنج ... سوزنک و اتشک؛ 30. ادویه چند که مورث حکه زنان شود.
آغاز اثر
« دیباچه تنکابنی 1: سبحانک اللهم یا ذا الملک القدیم ... اقل عباد الله الحسیب میرزا محمد بن ... »
انجام اثر
« و دامن هر برهنه تنی میگردد قماش دو رویه ظاهر و باطن آرایش آستین خرقه شهرت باد. »
سوابق و چاپ‌های اثر
چند بار چاپ شده؛ ایران، تهران، کارخانه عبدالحسین، 1283 قمری، سنگی، جیبی
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
خرقه بخیه (منتخب)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 150/7 و149 نسخه‌های منزوی 525/1: نشانی 20 نسخه مشترک پاکستان، 549/1: نشانی 2 نسخه مشار فارسی 1876/2: نشانی 3 چ فهرستواره منزوی 3426/5 دنا 852/4-854 (64 نسخه در دو عنوان)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● خرقه بخیه / طب / فارسی xerqe-ye baxīye شاملو، مرتضی بن حسن، ق 11 قمری šāmlū, morteza ebn-e hasan (- 17c) اهدا به: امان الله خان رساله‌ای در بیماری‌های تناسلی و جنسی مردان در سی «بخیه» و مشحون به کنایات و تشبیهات و ایهامات و استعارات فراوان ادبی. در بیشتر نسخه‌ها مؤلف این کتاب مرتضی قلی خان بن حسن شاملو از امیران صفویه معروف به «شمشیر بردار» وزیر اردبیل در سال 1089ق دانسته شده و به این نام نیز چاپ شده است ولی به احتمال قوی مؤلف آن میرزا محمد بن محمد مؤمن طبیب تنکابنی است همان‌طور که الذریعه (149/7) معتقد است و آورده نسخه‌ها در ذیل نام شاملو به علت کثرت انتساب است نه تایید آن: بخیه 1. تحریک صورت بستن فرزند از صلب خواهشمندان در رحم پاک طینتان؛ 2. شیوه جماعی که هر کس مباشر حرکات آن گردد ... از لذت جماع بهره برد؛ 3. رستن گیاه مواز نسترن زار بدن گلرخان و مزلف عذاران ...؛ 4. برآمدن حاجت بی‌عاقبت جمعی که در تنهایی خویش بیگانه‌وار زندگانی کنند ...؛ 5. دانستن ضمیر الهام تصویر این معنی که در پرده تقدیر پسر است یا دختر؛ 6. بیان اینکه شهوات مردافکن هر روز مخصوص کدام عضو است؛ 7. ادویه و معاجین و شراب‌ها و خواص سفوف‌ها که در این امر نشأة جان فزابخشد ...؛ 8. پیچیدن رشته بدن ضعیفان بر پیچش و بی‌تاب شدن رگ‌های تن در علاج بی قراری این فن؛ 9. استمساک منی ...؛ 10. ادویه‌ای که مخصوص زنان است و به کار برند؛ 12. فروغ ماهرویان چارده شبه و شناختن امزجه زنانی که طالب شهوت و راغب عزلتند؛ 13. نحوست اجزائی چند که موجب سقوط فرزند شود؛ 14. اختیار اوقات جماع؛ 15. اغذیه‌ای که موجب قوت مباشرت است؛ 16. جلادت حلویات برای قدرت قوه باه؛ 17. وزیدن نسیم خلد شمیم چند که که اگر در دهان گیرد بد بوی شراب را زائل کند؛ 18. ذکر بزرگ نمودن ذکر؛ 19. ادویه مانع سرعت انزال؛ 20. ادویه‌ای که موجب بیهوشی مرد و زن می‌شود؛ 21. صفت ادویه چند خاطر پسند که در جماع به کار می‌آید؛ 22. آثار ادویه مفرده که در تأثیر قوت باه مؤثر است؛ 23. قطع تریاک؛ 24. علامت ورم خصیه؛ 25. معالجات بواسیر؛ 26. ادویه لازم برای بواسیر؛ 27. علاج درد گوش؛ 28. درد گلو گیر و خناق؛ 29. رنج ... سوزنک و اتشک؛ 30. ادویه چند که مورث حکه زنان شود. آغاز: دیباچه تنکابنی 1: سبحانک اللهم یا ذا الملک القدیم ... اقل عباد الله الحسیب میرزا محمد بن ... دیباچه شاملو2: سبحان الله رنگ آمیزی بساط حمد و سپاس حکیمی را که خرقه معرفت را بر قامت صحیح مزاجان درست اعتقاد بریده داشته ... موسوم بخرقه ساختند ... انجام: و دامن هر برهنه تنی میگردد قماش دو رویه ظاهر و باطن آرایش آستین خرقه شهرت باد. چاپ: چند بار چاپ شده؛ ایران، تهران، کارخانه عبدالحسین، 1283 قمری، سنگی، جیبی [الذریعة 150/7 و149؛ نسخه‌های منزوی 525/1: نشانی 20 نسخه؛ مشترک پاکستان، 549/1: نشانی 2 نسخه؛ مشار فارسی 1876/2: نشانی 3 چ؛ فهرستواره منزوی 3426/5؛ دنا 852/4-854 (64 نسخه در دو عنوان)] شرح و حواشی: 1- خرقه بخیه (منتخب)

نسخه‌های خطی این اثر

76 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
دائرة المعارف
تهران
1553/2 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 70 شناسنامه ←
32
مجلس
تهران
6967/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 43 شناسنامه ←
33
ملک
تهران
2293 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 70 شناسنامه ←
34
طبسی
قم
831 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 38 شناسنامه ←
35
مجلس
تهران
6658/3 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 33 شناسنامه ←
36
گوهرشاد
مشهد
505/3 بی‌کاتب قرن 13 - - شناسنامه ←
37
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
692/2ر بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
38
مرعشی
قم
15590/1 محمد علی رجب 1202ق نسخ 39 شناسنامه ←
39
دانشگاه
تهران
9457/5 بی‌کاتب ذیحجه 1202ق نستعلیق 21 شناسنامه ←
40
شفتی، مهدی
اصفهان
58 بی‌کاتب 4 شوال 1222ق شکسته نستعلیق 48 شناسنامه ←
41
طبسی
قم
667/8 بی‌کاتب سلخ ذیحجه 1227ق نستعلیق 49 شناسنامه ←
42
دارالحدیث
قم
321/5 بی‌کاتب 1228ق شکسته نستعلیق 81 شناسنامه ←
43
دانشگاه بوعلی
همدان
134/1 حسین بن علی محمد رشتی متطبب 1229ق نستعلیق 53 شناسنامه ←
44
رضوی
مشهد
12736 بی‌کاتب شنبه 24 شعبان 1231ق شکسته 133 شناسنامه ←
45
مرعشی
قم
14652/3 محمد علی بن صفر جهرمی جمعه 27 جمادی الاول 1233ق نسخ 50 شناسنامه ←
46
رضوی
مشهد
22889 بی‌کاتب 1234ق نستعلیق - شناسنامه ←
47
مرتضوی
مشهد
بدون شماره بی‌کاتب سه‌شنبه 10 شوال 1236ق - - شناسنامه ←
48
ملک
تهران
619/2 احمد بن زین العابدین حدود 1238ق نسخ - شناسنامه ←
49
علوم پزشکی
تهران
89 بی‌کاتب یک‌شنبه 3 ربیع الثانی 1239ق تحریری، بی‌کا 232 شناسنامه ←
50
مسجد اعظم
قم
2247/3 بی‌کاتب صفر1242ق نستعلیق 43 شناسنامه ←
51
دانشگاه بوعلی
همدان
171 بی‌کاتب یک‌شنبه اول ربیع الاول 1244ق نسخ 31 شناسنامه ←
52
رضوی
مشهد
29837 بی‌کاتب 1252ق نستعلیق - شناسنامه ←
53
دانشگاه بوعلی
همدان
143 بی‌کاتب 1254ق نسخ 62 شناسنامه ←
54
دانشگاه
اصفهان
608/1 بی‌کاتب 1255ق نستعلیق 50 شناسنامه ←
55
مرعشی
قم
7409/6 بی‌کاتب 1258ق نستعلیق، نسخ 6 شناسنامه ←
56
مسجد اعظم
قم
3392/2 بی‌کاتب جمادی الاول 1267ق - 50 شناسنامه ←
57
سپهسالار
تهران
816 علیرضا قزوینی 19 صفر 1268ق نستعلیق 133 شناسنامه ←
58
دائرة المعارف
تهران
6 محمد صادق بن محمد تقی 6 ذیحجه 1271ق، به خواهش محمد مهدی بن زین العابدین نستعلیق، شکسته 44 شناسنامه ←
59
مفتاح
تهران
343/2 محمد رضا بن میرزا فریدون مشرف فوج اخلاص افشار پنج‌شنبه 16 جمادی الثانی 1281ق، به فرمایش خانلرخان در کرمانشاهان نستعلیق - شناسنامه ←
60
خاتم الانبیاء
بابل
175/2 آقا جان بن حاجی محمد شفیع نوری اصل تهرانی المسکن پنج شنبه شعبان 1283ق نستعلیق - شناسنامه ←