الاحاديث الموضوعة

● الاحاديث الموضوعة / حدیث / عربی al-aḥādīt-ul mawḍūʻa ؟ صاغانی، حسن بن محمد، 577 - 650 قمری sāqānī, ḥasan-e-bn-e moḥammad (1182 - 1253) در این رساله احادیثی را که نسبت به پیامبر (ص) داده شده و جزء موضوعات است را جمع‌آوری نموده و در آن اکثر احادیث مشهور را دروغ می‌داند. در فهرست دارالکتب و خدیوی دو رساله درباره احادیث موضوعه یاد شده است. اهلورث نیز از رساله‌ای به نام «رساله فی موضوعات الاحادیث» از صغانی یاد کرده که صدر آن با رساله حاضر متفاوت است. بروکلمان با استناد به مدارک و فهرست‌های مذکور از «رساله فی الاحادث الموضوعة» یا «رسالة فی موضوعات الاحادیث» صغانی یاد کرده است. قمی در «الکنی و الالقاب» در ترجمه صغانی گوید او در بیان احادیث موضوعه تألیفی دارد، آنگاه «الدرر الملتقطة» برخی از احادیثی را که صغانی موضوع دانسته و در شمار مجعولات یاد کرده مانند چند حدیث در فضایل عمر و ابوبکر و حدیث معروف «زرنی غبا تزدد حبا» و احادیث در خواص سور به نقل از کتاب «الدرر الملتقطه» او یاد کرده است. صغانی در این رساله حدیث‌های وصایای پیغمبر (ص) به علی (ع) را محصول و موضوع حماد بن عمر وضبی دانسته و همچنین احادیث بسیار معروفی چون «لولاک لما خلقت الافلاک» (خطاب به پیغمبر (ص))، «الفقر سواد الوجه فی الدارین»، «الفقر فخری» و بسیار از احادیث مشهور را دروغ می‌داند. میرحسین بن عالم هروی صاحب «نزهة الارواح» در پایان کتاب «صراط مستقیم» خود نیز فصلی در احادیث موضوعه دارد و همین احادیث را که صاغانی از موضوعات شمرده او نیز آورده و بنظر می‌رسد که از او گرفته است خاصه آنکه برخی از تعبیرات این دو کتاب کاملاً مشابه است. آغاز: بسمله. قال الشيخ حسن بن محمد الصغانی رحمه الله ذكر احاديث موضوعة وضعت على رسول الله صلى الله عليه. .. منها الوصايا المنسوبة الى امير المؤمنين على بن ابيطالب رضى الله عنه [هدية العارفين 281/1؛ معجم المؤلفين 279/3 و 381/3؛ الاوقاف العامة بغداد 235/1 و 236 و 311/1]